Մարիամ Հարությունյան

հայ մաթեմատիկոս

Մարիամ Եվգենիի Հարությունյան (նոյեմբերի 16, 1962(1962-11-16)[1], Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ մաթեմատիկոս։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (2005), պրոֆեսոր (2008): ՀՀ ԳԱԱ Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող, Ինֆորմացիայի տեսության և վիճակագրական մոդելների բաժնի վարիչ (2014)։

Մարիամ Հարությունյան
Ծնվել էնոյեմբերի 16, 1962(1962-11-16)[1] (59 տարեկան)
ԾննդավայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգությունհայ
ԿրթությունԵրևանի պետական համալսարան
Գիտական աստիճանֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս
ԱշխատավայրԵրևանի պետական համալսարան, Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտ և Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան

Եվգենի Հարությունյանի դուստրն է։

ԿենսագրությունԽմբագրել

Մարիամ Հարությունյանը ծնվել է 1962 թվականի նոյեմբերի 16-ին, Երևանում։ 1984 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը, 1988 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանի ասպիրանտուրան։ 1984-1990 թվականներին աշխատել է ԵՊՀ-ում։ 1988 թվականից դասավանդել Է Երևանի պետական համալսարանի Մաթեմատիկայի, Ինֆորմատիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի ֆակուլտետներում։ 1990 թվականից աշխատում է ՀՀ ԳԱԱ Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտում։ 2001 - 2011 թթ․ եղել է ինստիտուտի գիտքարտուղարը։ 2011-ից 2013թթ. աշխատել է Հայկական պետական մանկավարճական համալսարանի §Ինֆորմատիկայի և դրա դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոնի վարիչ։ 2014 թ.-ից ՀՀ ԳԱԱ Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտի (ԻԱՊԻ) Ինֆորմացիայի տեսության և վիճակագրական մոդելների բաժնի վարիչն է, առաջատար գիտաշխատող։ 2002 թվականից դասավանդում է ՀՊՃՀ-ում։ 2004 թվականից դասավանդում Է ՀՀ ԳԱԱ Միջազգային գիտակրթական կենտրոնի «Ինֆորմատիկա և հաշվողական տեխնիկա» մասնագիտության մագիստրատուրայում։ 2018 թվականից դասավանդում է Հայ-ռուսական համալսարանում, 2020 թվականից՝ Հայաստանում Ֆրանսիական համալսարանում։

Գիտական հետազոտությունների ոլորտըԽմբագրել

Աշխատանքները վերաբերում են ինֆորմացիայի տեսությանը, մասնավորապես բազմատերմինալ և փոփոխվող ընդհատ կապուղիների ինֆորմացիայի տեսության հետազոտություններին։ Հետաքրքրության շրջանակներն են Ինֆորմացիայի տեսությունը, ինֆորմացիայի պաշտպանությունը, հավանականության տեսությունը և մաթեմատիկական վիճակագրությունը։ 100-ից ավելի գիտական և ուսումնամեթոդական հրապարակումների հեղինակ է, այդ թվում Ինֆորմացիայի տեսության, Հավանականության տեսության և կիրառական վիճակագրության հայերեն լեզվով դասագրքերի, արտասահմանյան հրատարակության գրքի։ Մասնակցել է մեծ թվով գիտաժողովների։ 7 պաշտպանած թեկնածուական ատենախոսությունների ղեկավար է։

Մասնագիտական միությունների անդամակցությունԽմբագրել

1991թվականից Հայաստանի մաթեմատիկական միության անդամ,

2002 թվականից ՀՀ ԳԱԱ ԻԱՊԻ կից գործող 037 մասնագիտական խորհրդի անդամ,

2002 թվականից ՀՀ ԳԱԱ ԻԱՊԻ գիտական խորհրդի անդամ,

2003 թվականից - Ամերիկյան մաթեմատիկական ընկերության անդամ,

2012 թվականից – IEEE Ինֆորմացիայի տեսության ընկերության անդամ,

2013 թվականից – IEEE Համակարգչային ընկերության անդամ։

Խմբագրական գործունեությունԽմբագրել

2019 թվականից Կոմպյուտերային գիտության մաթեմտիկական խնդիրներեր պարբերականի գլխավոր խմբագրի տեղակալ; 2020 թվականից Նովոսիբիրսկի պետական տեխնիկական համալսարանի «Թվային տեխնոլոգիայի անվտանգություն» ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ։

ԵրկերԽմբագրել

  • Ինֆորմացիայի տեսություն։ Ուսումնաօժանդակ ձեռնարկ։ Երևան, Երևանի համալսարանի հրատարարակչություն, 1987 (համահեղինակ)[2]։
  • Ինֆորմացիայի տեսության հիմունքներ։ Ուսումնական ձեռնարկ, Երևան, Ճարտարագետ, 2008[3]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 http://am.hayazg.info/index.php?curid=10344
  2. Հարությունյան Եվգենի Արմենակի, Հարությունյան Մարիամ Եվգենիի (1987)։ Ինֆորմացիայի տեսություն։ Ուսումնաօժանդակ ձեռնարկ։ Երևանի պետական համալսարան։ Երևան: Երևանի համալս. հրատ 
  3. Հարությունյան Մ Ե (2008)։ Ինֆորմացիայի տեսության հիմունքներ։ Ուսումնական ձեռնարկ։ Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարություն, Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան։ Երևան: Ճարտարագետ։ ISBN 9789939551449