Հրանտ Հրահան

հայ թարգմանիչ, գրող

Հրանտ Հրահան (Հրանտ Խաչիկի Նազարյան, փետրվարի 29, 1892(1892-02-29), Ադաբազար, Թուրքիա - ապրիլի 16, 1988(1988-04-16), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գրող, թարգմանիչ, արձակագիր, դրամատուրգ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1946 թվականից։

Հրանտ Հրահան
Ծնվել էփետրվարի 29, 1892(1892-02-29)
ԾննդավայրԱդաբազար, Թուրքիա
Վախճանվել էապրիլի 16, 1988(1988-04-16) (96 տարեկան)
Վախճանի վայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունթարգմանիչ և գրող
Լեզուհայերեն
Ազգությունհայ
ԿրթությունԿեդրոնական վարժարան
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ Գրողների միություն
Հրանտ Հրահան Վիքիդարանում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Հրանտ Հրահանը ծնվել է 1892 թվականի փետրվարի 29-ին, Թուրքիայի Ադապազար քաղաքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի Ռուբինյան վարժարանում և Ազգային կեդրոնական լիցեյում։ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ ապաստանել է Բրուսայի վիլայեթի Քյոթահիա քաղաքում։ 1918-1919 թվականներին ուսուցչություն է արել նույն քաղաքի հայոց վարժարանում։ 1919-1921 թվականներին աշխատել է Էսկիշեհիր քաղաքի հայկական դպրոցում։ Ապա անցել է Բուլղարիա և պաշտոնավարել Պլովդիվ քաղաքի արտադրական մի ֆիրմայում։ Եղել է ՀՕԿ-ի բուլղարական մասնաճյուղի անդամ։ 1946 թվականին ներգաղթել է Հայաստան։

Գրել է «Հերոսի մը նամականին» (1931 թ.), «Համբուրե զիս» (պիես, 1933 թ.), «Արցունք և ժպիտ» (պատմվածքներ, 1949 թ.), «Բալկանների լանջերում» (1951 թ., վիպակ՝ Բուլղարիայում պարտիզանական շարժման մասնակից հայ երիտասարդների մասին)։ Հրանտի ստեղծագործությունները հիմնականում պատկերում են Մեծ Եղեռնի սարսափները, որոնք անձամբ ապրել է հեղինակը՝ «Իմ կյանքի վեպը» (հատ. 1-2, 1954-1958 թթ.), վերափոխված տարբերակը՝ «Խոսում են անմահները» (1970 թ.) և այլ գործեր։ Նա նաև թարգմանել է Ք. Բոտևի, Ի. Պետրովի ստեղծագործություններից[1]։

ԵրկերԽմբագրել

  • Հերոսի մը նամականին, Պլովդիվ, 1931, 120 էջ։
  • Համբուրե զիս, Պլովդիվ, 1933, 100 էջ։
  • Հրաշագործ միություն, Պլովդիվ, 1936, 160 էջ։
  • Խղճի խայթեր, Պլովդիվ, 1937, 120 էջ։
  • Արցունք և ժպիտ, Երևան, 1949, 140 էջ։
  • Բալկանների լանջերում, Երևան, 1951, 200 էջ։
  • Իմ կյանքի վեպը, Ա. հատոր, Երևան, 1954, 260 էջ[2]։
  • Իմ կյանքի վեպը, Բ. հատոր, Երևան, 1958, 540 էջ։
  • Խոսում են անմահները, Երևան, 1970, 676 էջ։
  • Կյանքն ընդդեմ մահվան, Երևան, 2004, 416 էջ[3]:

Թարգմանություններ (բուլղարերենից)Խմբագրել

  • Էլին Պելին, Պատմվածքներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 190 էջ:
  • Բուլղարական պատմվածքներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 112 էջ:
  • Բոտև Խրիստո (գրքի մեջ մտնող արձակը թարգմանել են Հրանտ Հրահանը, և Մ. Թերզյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1955:
  • Պետրով Իվայլո, Նոնկայի սերը, Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 230 էջ։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Ով ով է։ Հայեր» հանրագիտարան, հատոր առաջին, գլխավոր խմբագիր Հովհաննես Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, Երևան, 2005:
  2. Հրահան Հրանտ (1955)։ Իմ կյանքի վեպը (հայերեն)։ Haypethrat 
  3. Հրահան Հրանտ (2004)։ Կյանքն ընդդեմ մահվան։ Մեծ եղեռնից վերապրողի պատմությունը (հայերեն)։ Զանգակ-97։ ISBN 9789993029342 
Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է Հայկական համառոտ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։