Հռիփսիմե Սիմոնյան

հայ քանդակագործ

Հռիփսիմե Լևոնի Սիմոնյան (հունվարի 12, 1916(1916-01-12), Կարս, Կարսի գավառ, Կարսի մարզ, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 28, 1998(1998-09-28) կամ սեպտեմբերի 18, 1998(1998-09-18)[1], Երևան, Հայաստան), հայ քանդակագործ-խեցեգործ, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1974

Հռիփսիմե Սիմոնյան
Stamp of Armenia b1.jpg
Հռիփսիմե Սիմոնյանը Հայաստանի փոստային նամականիշի վրա
Ծնվել էհունվարի 12, 1916(1916-01-12)
ԾննդավայրԿարս, Կարսի գավառ, Կարսի մարզ, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էսեպտեմբերի 28, 1998(1998-09-28) (82 տարեկան) կամ սեպտեմբերի 18, 1998(1998-09-18)[1] (82 տարեկան)
Վախճանի վայրըԵրևան, Հայաստան
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Ազգությունհայ
ԿրթությունԹբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիա (1945)
Ստեղծագործություն(ներ)«Մայրություն» քանդակ, «Վանեցի աղջիկ» քանդակ, Ընկերուհիներ և Արմենուհի
Ժանրքանդակագործություն
Մասնագիտությունքանդակագործ
ԱշխատավայրԵրևանի պետական գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Հայկական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ և Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան
ԱնդամությունՀայաստանի նկարիչների միություն
ԵրեխաներԱրծվին Գրիգորյան
Հռիփսիմե Սիմոնյան Վիքիդարանում
Hripsime Simonyan Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Հռիփսիմե Սիմոնյանը ծնվել է Կարսում: Հայոց ցեղասպանությունից մազապուրծ նրա ընտանիքը 1918 թվականին վերջնականապես հաստատվել է Թբիլիսիում, որտեղ Հռիփսիմեն ավարտել է դպրոցը[2], իսկ 1945 թվականին՝ Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայի քանդակագործության ֆակուլտետի խեցեգործության բաժինը (դասատուներ՝ Յակով Նիկոլաձե, Սերգո Քոբուլաձե)։ 1956 թվականից եղել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի խեցեգործության բաժնի վարիչ (1977 թվականից՝ պրոֆեսոր

ՍտեղծագործություններԽմբագրել

1945 թվականին Հայաստանի նկարիչների միությանը կից կազմակերպել է կիրառական արվեստի բաժին և ղեկավարել մինչև 1975 թվականը։ Երևանի հախճապակու գործարանի մասսայական արտադրության համար ստեղծել է մանրաքանդակների շարք («Հայկական պարեր», 1946), ամանեղենի հավաքածուներ։ 1960 թվականից աշխատել է հրակավով։ 1956 թվականից՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի խեցեգործական բաժնի վարիչ (1977 թվականից՝ պրոֆեսոր
1958 թվականին Ռ․ Շահվերդյանի հետ ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի ինստիտուտին կից ստեղծել է խեցեգործության լաբորատորիա։ Սիմոնյանի ստեղծագործության զարգացումն ընթացել է հախճապակե և խեցե մանրաքանդակներից, անոթների ձևերից դեպի ճարտարապետական խեցեգործությունը՝ հրակավե մեծ դեկորատիվ քանդակներ, որոնք տեղադրված են Երևանի հասարակական շենքերում (ռեստորան «Ծովինար», 1975), փողոցներում ու պուրակներում, ինչպես նաև Մոսկվայում («Ծաղիկ», «Արևիկ», «Կարինցի աղջիկ», 1975-1976 թվականներ): Սիմոնյանին բնորոշ են ազգային ավանդույթների խոր ըմբռնումն ու նորովի վերակերպավորումը, աշխատանքների կիրառական նշանակության և քանդակային ձևերի օրգանական կապը («Աղավնի», 1954, «Փյունիկ», 1958, «Արմենուհի», 1968[3], վերականգնման եղանակով ջնարակապատված խեցե շշերի շարքերը (1960-1970), որոնք հիշեցնում են ազգային տարազներով կանանց)։ Սիմոնյանի ստեղծագործության ինքնուրույն մասն է կազմել գրաֆիկան (գծանկար, ջրանկար), որը հաճախ օգտագործել է խեցե քանդակներ ստեղծելու համար (դեկորատիվ սկուտեղների զարդանկարներ, 1950-1960 թվականներ, անոթներ՝ «Գորիս», 1965, «Ընկերուհիներ», 1962, «Կարինցի աղջիկները», 1967

Հռիփսիմե Սիմոնյանի ստեղծագործությունները պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Հովհաննես Թումանյանի և Ավետիք Իսահակյանի տուն-թանգարաններում, նաև Կուսկովոյի կերամիկական թանգարանում, Մոսկվայի Արևելքի ժողովուրդների արվեստի թանգարանում, Լենինգրադի ազգագրական թանգարանում և այլուր[4]:

Մրցանակներ ու դիպլոմներԽմբագրել

Խեցեգործության հանրապետական, միութենական և միջազգային ցուցահանդեսներում Սիմոնյանն արժանացել է դիպլոմների (ժնև, 1965, Ֆաենցա (Իտալիա1969, 1971, 1972, Վիլնյուս՝ 1971, Վալլորիս՝ 1970, 1972, 1978, 1980), իսկ «Պրահա-62»-ում՝ արծաթե մեդալի։

ՑուցահանդեսներԽմբագրել

Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Երևանում (1943, 1947, 1966), Մոսկվայում (1967), Կիևում (1976), Թբիլիսիում (1982

ԸնտանիքԽմբագրել

ՊատկերասրահԽմբագրել

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել