Բացել գլխավոր ցանկը

Հովհաննես Հակոբյան

հայ հրապարակախոս, պատմաբան
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Հովհաննես Հակոբյան (այլ կիրառումներ)

Հովհաննես Հակոբի Հակոբյան կամ Վարդ Շահենի (1876, Վան, Թուրքիա - 1938), պատմաբան, հրապարակախոս, գրող: Պրոֆեսոր (1928)։ ՀԽՍՀ պատմության և գրականության ինստիտուտի իսկական անդամ (1935

Հովհաննես Հակոբյան
Ծնվել է1876
ԾննդավայրՎան, Թուրքիա
Մահացել է1938
Ազգությունհայ
ԿրթությունԳևորգյան հոգևոր ճեմարան
Գիտական աստիճանպրոֆեսոր (1928)
Մասնագիտությունպատմաբան և հրապարակախոս

ԿենսագրությունԽմբագրել

1890-ական թթ. սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, 1904 թվականին ավարտել է Վիսկոնսինի (ԱՄՆ) համալսարանի պատմագրության ֆակուլտետը, նույն համալսարանի պրոֆեսոր։ 1907 թվականին Նյու Յորքում հրատարակել է «Արաքս» ամսագիրը։ 1908 թվականին, որպես «Նյու Յորք իվնինգ փոստի» թղթակից, մեկնել է Թուրքիա։ Հաս-կրթական գործունեություն է ծավալել Արևմտյան Հայաստանում և հայաբնակ վայրերում։ 1912 թվականին Կարինի Սանասարյան վարժարանի տեսուչն էր։ 1915 թվականին Թիֆլիսում աշխատակցել է «Մշակին», զբաղվել հայ գաղթականների տեղավորման և նյութական օգնության գործով։ 1922-1927 թվականներին՝ «Արև» (Կահիրե) օրաթերթի խմբագրապետ։ 1927 թվականից բնակություն է հաստատել Հայաստանում։ 1928 թվականից դասավանդել է ԵՊՀ-ում, միաժամանակ եղել «Մելքոնյան ֆոնդի» պատասխանատու քարտուղարը ՀԽՍՀ-ում, ֆոնդի միջոցներով կազմակերպել տպարան ու հրատարակչություն։ Հակոբյանի գիտական ուսումնասիրությունները նվիրված են Հայաստանի, Անդրկովկասի և Մերձավոր Արևելքի մասին եվրոպացի ճանապարհորդների թողած ուղեգրություններին։ Հրապարակախոսական երկերում մերկացրել է գերմանացի իմպերիալիզմի նվաճողական քաղաքականությունը Թուրքիայում և Անդրկովկասում («Գերման դավը Կովկասի մեջ», 1917, «Թուրքիա Գերման ճանկերուն մեջ», 1918)։ Անհիմն բռնադատվել է, հետմահու արդարացվել։

ԵրկերԽմբագրել

  • Գրպանի բառարան (անգլիերէնէ-հայերէն): Բոստոն: տպ. Արարատ հրատարակչական ընկ., 1905:
  • Ազգերու պատմութիւն: Ա հատոր: Արեւելեան հին ազգեր եւ Յունաստան: Պատկերազարդ: Բարձրագոյն դասընթացք, Կ. Պոլիս, տպ. Նշան-Պապիկեան, 1911:
  • Ազգերու պատմութիւն: Բ հատոր: Հռովմայեցիք եւ նախամիջնադար: Բարձրագոյն դասընթացք, Կ. Պոլիս, տպ. Յ. Մատթէոսեան, 1912:
  • Ազգերու պատմութիւն: Ա հատոր: Արեւելեան հին ազգեր եւ Յունաստան: Պատկերազարդ: Բարձրագոյն դասընթացք, Երկրորդ տպագրութիւն, Կ. Պոլիս, տպ. Օ. Արզուման, 1915:
  • Ազգերու պատմութիւն: Գ հատոր: Արդի պատմութիւն: Մասն Ա: Միջին դար, Կ. Պոլիս, տպ. Օ. Արզուման, 1920:
  • Ուղեգրություններ: Հատոր Ա: ԺԳ - ԺԶ դար (1253-1582), Երևան, Պետհրատ, 1932 (համահեղինակ):
  • Ուղեգրություններ: Հատոր Զ: ԺԹ դարի առաջին քսանամյակ (1800-1820), Երևան, Պետհրատ, 1934:

ԳրականությունԽմբագրել

  • Մելիքյան Մ., Հովհաննես Հակոբյան, ԲԵՀ, 1976, № 1:
Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է Հայկական համառոտ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։