Բացել գլխավոր ցանկը

Կոնդրատի Ֆեոդորովիչ Ռիլեև (1795-1826), ռուս բանաստեղծ, դեկաբրիստ։

Կոնդրատի Ռիլեև
Rylejew.jpg
Ծնվել էսեպտեմբերի 18 (29), 1795
ԾննդավայրԲատովո, Q50999?, Գատչինսկի շրջան, Լենինգրադի մարզ
Վախճանվել էհուլիսի 13 (25), 1826 (30 տարեկանում)
Վախճանի վայրՊետրոպավլովյան ամրոց, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն
Մասնագիտությունբանաստեղծ և գրող
Լեզուռուսերեն[1]
Ազգությունռուս
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
ԿրթությունՊետերբուրգի առաջին կադետական կորպուս
Kondraty Ryleyev Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է մանր կալվածատիրոջ ընտանիքում։ Սովորել է Պետերբուրգի առաջին կադետական կորպուսում (1801-1814)։ Մասնակցել է ռուսական բանակի 1813-1814 թվականների արտասահմանյան արշավանքներին։

1818 թվականին պաշտոնաթող է եղել, 1821 թվականից ծառայել է Պետերբուրգի քրեական պալատում որպես ատենակալ, 1824 թվականից՝ որպես ռուս-ամերիկական ընկերության գրասենյակի կառավարիչ, 1823 թվականին դարձել է դեկաբրիստների Հյուսիսային ընկերության անդամ, հետագայում գլխավորել է ընկերության առավել արմատական և դեմոկրատական թևը։

Ռիլեևի քաղաքական հայացքները չափավոր սահմանադրական-միապետականից աստիճանաբար վերաճել են հանրապետականի։ Ռիլեևն առաջատար դեր է կատարել 1825 թվականի դեկտեմբերի 14-ի ապստամբության կազմակերպման գործում։ Մահապատժի է ենթարկվել Պետրոպավլովյան ամրոցում, ի թիվս ապստամբության 5 ղեկավարների։

Ստեղծագործական ուղիԽմբագրել

Ռիլեևին գրական ճանաչում է բերել «Առ ժամիշխանը» (1820) երգիծանքը, որով մերկացրել է արակչեևյան վարչակարգը։ 1823-1825 թվականներին Ա․ Բեստուժևի հետ Ռիլեևը լույս է ընծայել «Պոլյարնայա զվեզդա» («Полярная звезда») ամենամյա ալմանախը։

1821-1823 թվականներին ստեղծել է «Խոհեր» (1825) պատմական երգերի շարքը։ Անդրադառնալով Ռուսաստանի հերոսական անցյալին՝ բանաստեղծն այն վերաիմաստավորել է իր սեփական քաղաքացիական իդեալների ոգով։

Դեկաբրիստական ազատասիրությամբ և այդ շարժման գալիք ճակատագրի զգացողությամբ է ներթափանցված նրա հիմնական ստեղծագործությունը՝ «Վոյնարովսկի» (1825) պոեմը։ Բարձր քաղաքացիական նվիրումով հայրենիքին ծառայելու մասին իր մտքերը Ռիլևը արտահայտել է Պետրոս 1-ի դեմ Մազեպայի բարձրացրած խռովությանը մասնակցելու համար Սիբիր աքսորված հերոսի խոստովանության մեջ։ «Նալիվայկո» (հատվածներ 1825) անավարտ պոեմի թեման շլյախտայի ճնշման դեմ 16-րդ դարի ուկրաինական կազակության ազգային-ազատագրական պայքարն է։ Ռիլեևի քնարերգության քաղաքացիական պաթոսի առավել ամբողջական արտահայտությունը «Քաղաքացի» բանաստեղծությունն է։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։