Բացել գլխավոր ցանկը

Կենաֆ[1] (լատ.՝ Hibiscus cannabinis), մոլոշազգիների ընտանիքի թելատու միամյա բույսերի տեսակ։ Արմատը՝ առանցքային, ցողունը՝ կանգուն, 1-5 մ բարձրությամբ։

ԿառուցվածքԽմբագրել

Տերևները հերթադիր են, խոշոր, ստորին մասում՝ սրտաձև, միջինում՝ բլթակավոր, վերինում՝ նշտարաձև։ Ծաղիկները խոշոր են, բաց դեղին գույնի։ Պտուղը հինգ բնանի տուփիկ է։ Սերմը՝ տուփիկաձև կամ եռանկյունաձև։ 1000 սերմի կշիռը 20-28 գ է։ Ջերմասեր և խոնավասեր բույս է։

ԿիրառումԽմբագրել

 
Չորացրած Կենաֆ
 
Կենաֆ

ԽՍՀՄ-ում մշակվող սորտերի չոր ցողունի թելի ելը 16-20 % էր։ Թելից պատրաստում են պաստառ, պարկ, պարան և այլն, իսկ ցողունի մնացորդներից՝ թուղթ և շինարարական սալիկներ։ Սերմերը պարունակում են 18-20% տեխնիկական յուղ, որն օգտագործվում Է կաշվի, օճառի, լաքերի ու ներկերի արդյունաբերության մեջ, իսկ քուսպը՝ որպես կեր և պարարտանյութ։ ԽՍՀՄ-ում կենաֆը մշակվում էր Միջին Ասիայի ոռոգվող երկրագործության շրջաններում։

ՏեսակներԽմբագրել

  • Abelmoschus congener (Schum. & Thonn.) Walp., Rep. bot. syst. vol. 1, 308. 1842.
  • Abelmoschus verrucosus Walp., Rep. bot. syst. vol. 1, 308. 1842.
  • Hibiscus aculeatus Don, Gen. Syst. vol. 1, 480. 1831.
  • Hibiscus cavanillesii Kostel., Allg. Med.-Pharm. Flora vol. 5, 1857. 1836.
  • Hibiscus congener Schum. & Thonn., Beskr. Guin. Pl., 319. 1827.
  • Hibiscus radiatus Sieber ex Steud., Nom. ed. vol. 2, 1, 760. 1840., nom. illeg. non Cav. (1787).
  • Hibiscus tripartitus Forssk., Fl. aegypt.-arab., 126. 1775.
  • Hibiscus verrucosus Guill. & Perr., Fl. Seneg. tent. vol. 1, 87. 1831.
  • Hibiscus vitifolius Mill., Gard. Dict. ed. vol. 8, no. 8. 1768., nom. illeg. non L. (1753)
  • Ketmia glandulosa Moench, Suppl. Meth. (Moench) 202. 1794 or 1802?[2]
  • Hibiscus sabdariffa subsp. cannabinus (L.) Panigrahi & Murti
  • Hibiscus asper Hook.f.
  • Hibiscus malangensis Baker f. (1939)
  • Hibiscus cordofanus Turcz. (1858)
  • Hibiscus vanderystii De Wild. (1915)
  • Hibiscus verrucosus var. punctatus A.Rich. (1847)
  • Hibiscus cannabinus var. punctatus (A.Rich.) Hochr. (1916)
  • Hibiscus henriquesii Lima (1921)

Տես նաևԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. "kenaf." Webster's Third New International Dictionary, Unabridged. Merriam-Webster, 2002. http://unabridged.merriam-webster.com
  2. http://species.wikimedia.org/wiki/Hibiscus_cannabinus
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 362