Կարոլ Մացեյ Կորվին-Շիմանովսկի (լեհ.՝ Karol Maciej Korwin-Szymanowski, հոկտեմբերի 6, 1882(1882-10-06)[1], հոկտեմբերի 3, 1882(1882-10-03)[2] կամ սեպտեմբերի 21, 1883(1883-09-21)[3], Tymoshivka, Կամենկայի շրջան, Չերկասիի մարզ - մարտի 29, 1937(1937-03-29)[5][1][6][…] կամ մարտի 28, 1937(1937-03-28)[7], Լոզան, Շվեյցարիա[5]), լեհ կոմպոզիտոր և դաշնակահար։ «Երիտասարդ Լեհաստան» խմբի անդամ։ Վարշավայի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր և ռեկտոր (1927-1929, 1930-1933

Կարոլ Շիմանովսկի
Karol Szymanowski.jpg
Բնօրինակ անունլեհ.՝ Karol Maciej Szymanowski
Ի ծնե անունանգլ.՝ Karol Maciej Szymanowski
Ծնվել էհոկտեմբերի 6, 1882(1882-10-06)[1], հոկտեմբերի 3, 1882(1882-10-03)[2] կամ սեպտեմբերի 21, 1883(1883-09-21)[3]
Tymoshivka, Կամենկայի շրջան, Չերկասիի մարզ
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն և Flag of Poland (1928–1980).svg Լեհաստանի Երկրորդ Հանրապետություն[4]
Մահացել էմարտի 29, 1937(1937-03-29)[5][1][6][…] կամ մարտի 28, 1937(1937-03-28)[7]
Լոզան, Շվեյցարիա[5]
Ժանրերօպերա, սիմֆոնիա և դասական երաժշտություն
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր, երաժշտության ուսուցիչ, համալսարանի դասախոս և դաշնակահար
Գործիքներդաշնամուր
ԱշխատավայրՖրիդերիկ Շոպենի անվան երաժշտական համալսարան
ԿրթությունԵլիզավետգրադի տեղական ռեալական ուսումնարան
ՊարգևներՍուրբ Սավայի շքանշան, Ակադեմիական ոսկե դափնի, Ծառայության ոսկե խաչ, Լեհաստանի վերածննդի շքանշանի սպա, Լեհաստանի վերածննդի շքանշանի կոմանդոր և Վեածնունդի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ
Karol Szymanowski Վիքիպահեստում
Կարոլ Շիմանովսկու տուն-թանգարանը

ԿենսագրությունԽմբագրել

Շիմանովսկին 20-րդ դարի լեհական երաժշտության խոշորագույն ներկայացուցիչներից է։ Ստեղծագործության առաջին շրջանում կրել է Ֆրեդերիկ Շոպենի, Ալեքսանդր Սկրյաբինի, Կլոդ Դեբյուսիի և Ռիխարդ Շտրաուսի, ինչպես և Արևելքի մշակույթի (ուղևորություն Ալժիր և Թունիս, 1914) ազդեցությունը՝ պահպանելով իր անհատականությունը և երաժշտության ազգային ինքնատիպությունը։ Հաջորդ՝ «Ֆոլկլորային» շրջանը (1920-1937) կապված է լեհ․ բանահյուսության ուսումնասիրման և ստեղծագործական վերակերպավորման հետ։ Գրել է «Հագիթ», «Ռոգեր արքա» օպերաները, «Հարնասի» բալետը, Stabat Mater («Գեղջկական ռեքվիեմ»), 4 սիմֆոնիա, ջութակի 2 կոնցերտ, 2 լարային կվարտետ, ջութակի և դաշնամուրի սոնատ և «Մյութոսներ» շարքը, դաշնամուրային 3 սոնատ, «Դիմակներ» և «Մետոպներ» շարքերը, էտյուդներ, պրելյուդներ, մազուրկաներ, խմբերգեր, երգեր և ռոմանսներ։ Ֆրեդերիկ Շոպենի, Ալեքսանդր Սկրյաբինի, Իգոր Ստրավինսկու, Մորիս Ռավելի մասին հոդվածների հեղինակ է։ Շիմանովսկին հիմք դրեց լեհական ժամանակակից կոմպոզիտորական դպրոցին։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #118620401 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  3. 3,0 3,1 Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
  4. LIBRIS — 2012.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Шимановский Кароль // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  6. 6,0 6,1 6,2 Encyclopædia Britannica
  7. 7,0 7,1 7,2 Find A Grave — 1995.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 497