Կարմիր կամուրջ, կիսավեր կամուրջ Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում՝ Հրազդան գետի վրա։ Հանդիսացել է մայրաքաղաքի հնագույն կամուրջը։ «Կարմիր» անվանումը ստացել է կարմիր տուֆից կառուցված լինելու համար։ Հին Երևանի կամուրջներից է, վերակառուցվել է 1679 թվականին՝ երկրաշարժից հետո։ Ուներ 80 մետր երկարություն և 11 մետր բարձրություն։ Կառուցվել է Հրազդանի ձորում՝ 1679 թվականի Երևանի երկրաշարժից քանդված կամրջի տեղում։ Կապել է Երևանի բերդը Արարատյան դաշտին։ Կարմիր կամրջից ոչ հեռու գտնվել են Դալմայի և Սարդարի այգիները, «մալի բազարը»։ 20-րդ դարում կամուրջը փլուզվել է։

Picto infobox bridge1.png
Կարմիր կամուրջ
Կարմիր կամուրջ 1.JPG
ԵրկիրFlag of Armenia.svg Հայաստան[1][2]
ՏեղանքԵրևան և Կենտրոն վարչական շրջան
Տեսակկամուրջ
Նյութտուֆ
Հատում էՀրազդան
Կառուցվել է1679
Երկարություն80 մ
Լայնություն11 մ
Բացման տարեթիվ12-րդ դար
Ժառանգության կարգավիճակմշակութային հուշարձան Հայաստանում[2]

Նախկինում դրա վրայով անցնում էին գրաստներ, սայլեր, հետիոտններ ու հեծյալներ։ Ռազմական նպատակների համար կիրառված այս կամուրջը պարբերաբար վերանորոգվել է։ Բազմաթիվ վերանորոգումներից (որոնց հետքերը տեսանելի են կառույցի որմնանցքի վրա) ամենահիմնավորը եղել է 1830 թվականինը։ Կամուրջն ունի կամարավոր բացվածք, որոնցից երկու կենտրոնականները մեծ են, և դրանց միջով հոսում է գետը, իսկ 2-ը փոքր են՝ համեմատաբար բարձրադիր։ Դրանց միջով անցնում են մոտակա հանդամասերը ոռոգող ջրանցքները։

Կարմիր կամուրջը կոչվել է նաև Խոջա-Փիլավի կամուրջ՝ ի պատիվ քանաքեռցի մեծահարուստ բարեգործ Խոջա-Փիլավի, որը ֆինանսավորել էր կամրջի վերանորոգումը, իսկ Կարմիր է կոչվել, որովհետև կառուցված է կարմիր տուֆից։ Այս կամրջով է նախկինում անցել Երևան-Էջմիածին գլխավոր մայրուղին։ Կամրջի տակ՝ ձախ կողմում, պարսկական մզկիթ կա։

ՊատկերասրահԽմբագրել

կամրջի տեսքը նախկինում
կամրջի մնացորդները այսօր

ԱղբյուրներԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. GeoNames — 2005.
  2. 2,0 2,1 Monuments database — 2017.