Բացել գլխավոր ցանկը

Կալիումի քլորատ

քիմիական միացություն

Կալիումի քլորատ (Բերթոլեի աղ) — KCIOз, քլորական թթվի կալիումական աղ։ Անգույն բյուրեղներ, խտությունը՝ 2320 կգ/մ3, հալման ջերմաստիճանը՝ 356° С, թունավոր է, ջրում վատ է լուծվում (մոտ 7,5 գՀ 100 գ ջրում, 20°Շ–ում)։ Կալիումի քլորատը օքսիդիչ է, ծծմբի, ֆոսֆորի, ածխածնի և օրգանական նյութերի հետ առաջացնում է պայթուցիկ խառնուրդներ։ Ստացվում է KCl-ի ջրային լուծույթի էլեկտրոլիզով։ Օգտագործվում է լուցկու արդյունաբերությունում և պիրոտեխնիկայում, նաև քիմիական աշխատանոցում թթվածին ստանալու համար, իսկ բժշկության մեջ՝ որպես ախտահանիչ։

Կալիումի քլորատ
Potassium-chlorate-composition.png
Potassium-chlorate-crystal-3D-vdW.png
Калия Хлорат.JPG
Քիմիական բանաձևClKO₃
Ֆիզիկական հատկություններ
Ագրեգատային վիճականգույն բյուրեղներ
Մոլային զանգված121,917 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Խտություն2,32 գ/սմ³ գ/սմ³
Հալման ջերմաստիճան356 °C °C
Կազմալուծման ջերմաստիճան400 °C[2]
Գոյացան էնթալպիա-391,204 կՋ/մոլ կՋ/մոլ
Քիմիական հատկություններ
Դասակարգում
CAS համար3811-04-9
PubChem6426889
EINECS համար223-289-7
SMILES[O-]Cl(=O)=O.[K+]
ЕС223-289-7
RTECSFO0350000
ChEBI18512
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

ՊատմությունԽմբագրել

Առաջին անգամ ստացվել է 1786 թվականին Կլոդ Բերթոլեի կողմից (այստեղից էլ անվանումը` Բերթոլեի աղ), քլորը, տաք խտացրած կալիումի հիդրօքսիդով անց կացնելով։

 

Քիմիական հատկություններԽմբագրել

Տաքացնելիս (400°С) քայքայվում է՝ առաջացնելով KCIO4, ավելի բարձր ջերմաստիճաններում (550- 600°С)՝ կալիումի քլորիդ և թթվածին։

  (400 °C);
  (550—620 °C)

Կատալիզատորների (MnO2, Fe2O3, CuO) առկայությամբ քայքայվում է ավելի ցածր ջերմաստիճաններում (200 °C)։

  (150—300 °C, կատ. MnO2)

Ջրասպիրտային լուծույթում ռեակցիայի մեջ է մտնում ամոնիումի սուլֆատի հետ, առաջացնելով ամոնիումի քլորատ։

 

ԿիրառումԽմբագրել

Այրվող նյութերԽմբագրել

Կալիումի քլորատի խառնուրդները վերականգնիչների հետ (ֆոսֆոր, ծծումբ, օրգանական միացություններ) պայթուցիկ և զգայուն են շփման, հարվածների նկատմամբ։ Զգայունությունը ավելանում է բրոմատների և ամոնիումի աղերի առկայությամբ։ Բերթոլեի աղի հետ բաղադրության բարձր զգայունության պատճառով, նրանք գրեթե չեն օգտագործվում արդյունաբերական և ռազմական պայթուցիկ նյութերի արտադրության համար։ Երբեմն օգտագործվում է հրարվեստում, որպես քլորատի աղբյուր, մտնում է լուցկու գլխիկի այրվող նյութի բաղադրության մեջ։

Բժշկության մեջԽմբագրել

Որոշ ժամանակ կալիումի քլորատի լուծույթները կիրառվում էին թույլ հականեխիչի տեղ, արտաքին դեղամիջոց կոկորդ ողողելու համար։

ԹունավորությունԽմբագրել

Կալիումի քլորատի մահացու չափը կազմում է 1գ/կգ։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 3811-04-9
  2. POTASSIUM CHLORATE