Խզխզան բու
Tyto alba tylluan wen detail.jpg
Դասակարգում
Թագավորություն  Կենդանիներ (Animalia)
Տիպ/Բաժին Քորդավորներ (Chordata)
Ենթատիպ Ողնաշարավորներ (Vertebrata)
Դաս Թռչուններ (Aves)
Ենթադաս Տիպիկ թռչուններ (Neognathae)
Վերնակարգ Neoaves
Կարգ Strigiformes
Ընտանիք Խզխզան բու (Tytonidae)
Scopoli, 1769

Խզխզան բու (լատ.՝ Tytonidae), բվանմանների երկու ընտանիքներից մեկը։

Դեմքի օվալը իջնում ​​է դեպի ներքև որով էլ տարբերելով են խզխզան բուերը իսկականն բվերից։ Մարմինը բարակ է, գլուխը նեղ և երկար։

Բոլոր խզխզան բվերը հանդիսանում են գիշերային որսորդներ են և հիմնականում սնվում են փոքր կաթնասուններով, ինչպիսիք են մկները, գետնափորներ , ինչպես նաև փոքր թռչունները և խոշոր միջատները։ Թռիչքի ժամանակ ձայներից խուսափելու համար նրանց փետուրները ունեն հատուկ ազվափետուրներ, իսկ իրենք՝ փետուրները ունեն հատուկ կառուցվածք։

Խզխզան բուն ընտանիքի բնութագրական առանձնահատկությունները մեկը դա երկար, սուր թևերն են և երկար ոտքեր են։ Դեմքի օվալի վրա հստակ առանձնացված են սրտանման ձևով մուգ աչքերը[1]։

ԴասակարգումԽմբագրել

Այս պահին խզխզան բվերը բաժանվում են երկու ցեղի և 19 տեսակի[2][3][4]։

  • Ցեղ Phodilus Geoffroy, 1830 [5]
    • Տեսակ Phodilus prigoginei Schouteden, 1952
    • Տեսակ Phodilus badius Horsfield, 1821
    • Տեսակ Phodilus assimilis Hume, 1877
  • Ցեղ Tyto Billberg, 1828 — Сипухи
    • Տեսակ Tyto alba Scopoli, 1769[5]
    • Տեսակ Tyto glaucops Kaup, 1852
    • Տեսակ Tyto soumagnei Grandidier, 1878
    • Տեսակ Tyto aurantia Salvadori, 1881
    • Տեսակ Tyto nigrobrunnea Neumann, 1939[6]
    • Տեսակ Tyto longimembris Jerdon, 1839
    • Տեսակ Tyto capensis A. Smith, 1834
    • Տեսակ Tyto sororcula Sclater, 1883
    • Տեսակ Tyto novaehollandiae Stephens, 1826
    • Տեսակ Tyto rosenbergii Schlegel, 1866
    • Տեսակ Tyto inexpectata Schlegel, 1879
    • Տեսակ Tyto multipunctata Mathews, 1912
    • Տեսակ Tyto tenebricosa Gould, 1845
    • Տեսակ Tyto manusi Rothschild & Hartert, 1881
    • Տեսակ Tyto javanica Gmelin, JF, 1788
    • Տեսակ Tyto deroepstorffi Hume, 1875

ԱրեալԽմբագրել

Ընտանիքի ներկայացուցիչները գտնվում են բոլոր մայրցամաքներում, բացառությամբ Անտարկտիդայից։

Դիմակային խզխզան բվերի տեսակներից մեկը ՝ արևելյան Դիմակային խզխզան բուն տարածված է Հարավարևելյան Ասիայում, մյուսը ՝ աֆրիկյանը, Կենտրոնական Աֆրիկայում։

Համեմատաբար մեծ արեալ ունի յուրահատուկ խզխզան բուն, այն իր մեջ ներառում է Եվրոպան (ներառյալ Ռուսաստանի Կալինինգրադի մարզը, Բելառուսը, Ուկրաինայի և Մոլդովայի արևմտյան և կենտրոնական շրջաններ), Աֆրիկան, Մերձավոր Արևելքը, Հարավային և Հարավարևելյան Ասիան, Նոր Գվինեան և Ավստրալիան և ամբողջ Ամերիկան, բացառությամբ հյուսիսային Կանադայի և Ալյասկայի ժամանակակից թաղամասերից։ Tyto glaucops-ը էնդեմիկ է Կարիբյան ծովի Հաիթի կղզում։ Tyto capensis բուն ապրում է Հարավային և Կենտրոնական Աֆրիկայում իսկ մադագասկարականը - Մադագասկարում։ Մնացած տեսակները էնդեմիկ են Ավստրալիայում, Նոր Գվինեայում, Նոր Բրիտանիայում, Մանուս կղզում և Ինդոնեզիայի կղզիներում։

Խզխզան բվերիը չեն ապրում Ասիայի և Նոր Զելանդիայի հեռավոր հյուսիսային մասերում։

ՄշակույթԽմբագրել

Ոսկե խզխզան բվերի ներկայացուցիչներից մեկը պատկերված է Deftones խմպի «Diamond Eyes» ալբոմի վրա։

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Ганзак Ян Иллюстрированная энциклопедия птиц. — Прага: Артия, 1974. — С. 698-699. — 582 с.
  2. Gill, F. and Donsker, D. (Eds). (2017)։ «Owls»։ IOC World Bird List (անգլերեն)  doi:10.14344/IOC.ML.7.1.(Ստուգված է 1 Փետրվարի 2017).
  3. русские названия приведены по Կաղապար:Книга:Пятиязычный словарь названий животных. Птицы
  4. Heimo Mikkola Owls of the world: A photographic Guide. — United States: Firefly Books Ltd., 2012. — 512 с. — ISBN 978-1770851368
  5. 5,0 5,1 Галушин В.М, Дроздов Н.Н., Ильичёв В.Д., Константинов В.М, Курочкин Е.Н., Полозов С.А., Потапов Р.Л, Флинт В.Е., Фомин В.Е. Фауна Мира: Птицы: Справочник. — М: Агропромиздат, 1991. — С. 170. — 311 с. — ISBN 5-10-001229-3
  6. Коблик Е. А. Разнообразие птиц (по материалам экспозиции Зоологического музея МГУ). Часть 3. — М.: Издательство МГУ, 2001. — С. 13. — 360 с. — ISBN 5-211-04072-4