Լուձարո Սպալանցանի

Լաձարո Սպալանցի (իտալ.՝ Lazzaro Spallanzani, հունվարի 12, 1729(1729-01-12)[1][2], Սկանդիանո, Ռեջիո Էմիլիա, Էմիլիա Ռոմանիա[3] - փետրվարի 12, 1799(1799-02-12)[4][1][2], Պավիա, Ցիզալպիական հանրապետություն[3]), իտալացի բնագետ։

Լուձարո Սպալանցանի
Lazzaro Spallanzani
Spallanzani.jpg
Ծնվել էհունվարի 12, 1729(1729-01-12)[1][2]
Սկանդիանո, Ռեջիո Էմիլիա, Էմիլիա Ռոմանիա[3]
Մահացել էփետրվարի 12, 1799(1799-02-12)[4][1][2] (70 տարեկան)
Պավիա, Ցիզալպիական հանրապետություն[3]
բնական մահով
Դավանանքկաթոլիկություն
Մասնագիտությունկենսաբան, կենդանաբան, ֆիզիկոս, բնագետ, համալսարանի պրոֆեսոր, միջատաբան, բուսաբան և քահանա
Հաստատություն(ներ)Պավիայի համալսարան
Գործունեության ոլորտկենսաբանություն
Պաշտոն(ներ)թանգարանի տնօրեն
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա և Թուրինի Գիտությունների Ակադեմիա[5]
Ալմա մատերԲոլոնիայի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինիտալերեն[4]
Գիտական ղեկավարAntonio Vallisneri?
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն)Spall.
Lazzaro Spallanzani Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ավարտել է Բոլոնիայի համալսարանը, եղել Ռեջոնել Էմիլիայի (1755 թվականից), Սոդենայի (1763 թվականից), Պավիայի համալսարանների պրոֆեսոր (1769 թվականից)։ Հատկապես հայտնի են նրա փորձարարական կենսաբանական ուսումնասիրությունները։ Սպալանցին առաջինն է փորձով ապացուցել միկրոօրգանիզմների ինքնածնության անհնարինությունը և իրականացրել երկկենցաղների ու կաթնասունների արհեստական բեղմնավորումը։ Օգտագործել է հետազոտությունների մանրադիտակային մեթոդներ։ Ուսումնասիրել է նաև արյան շրջանառությունը, շնչառությունը, նյութափոխանակությունը, զգայարանները, երկկենցաղների ռեգեներացումը և այլն։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Wurzbach D. C. v. Spalanzani, Lazarus (нем.) // Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich: enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt habenWien: 1856. — Vol. 36. — S. 50.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Istrapedia (хорв.)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Спалланцани Ладзаро (рус.) / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  5. Туринская академия наук — 1757.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 49