Լուիջի Պիրանդելլո (իտալ.՝ Luigi Pirandello, հունիսի 28, 1867(1867-06-28)[1][2][3][…], Ագրիջենդո, Սիցիլիա[4] - դեկտեմբերի 10, 1936(1936-12-10)[5][1][3][…], Հռոմ, Իտալիա[5]), իտալացի գրող։

Լուիջի Պիրանդելլո
իտալ.՝ Luigi Pirandello
Luigi Pirandello 1932.jpg
Ծնվել էհունիսի 28, 1867(1867-06-28)[1][2][3][…]
ԾննդավայրԱգրիջենդո, Սիցիլիա[4]
Վախճանվել էդեկտեմբերի 10, 1936(1936-12-10)[5][1][3][…] (69 տարեկան)
Վախճանի վայրՀռոմ, Իտալիա[5]
Մասնագիտությունդրամատուրգ, գրող, բանաստեղծ, վիպասան, սցենարիստ և հեղինակ
Լեզուգերմաներեն և իտալերեն[1]
Ազգությունիտալացի
ՔաղաքացիությունFlag of Italy (1861–1946).svg Իտալիայի թագավորություն
ԿրթությունԲոննի համալսարան
Ուշագրավ աշխատանքներL'Esclusa?, The Turn?, Ma non è una cosa seria?, One, No one and One Hundred Thousand?, Six Characters in Search of an Author?, Novels for a year?, The Late Mattia Pascal?, Clothing The Naked? և Henry IV?
ԱնդամակցությունCompagnia del teatro d'arte di Roma?[6]
ՊարգևներԳրականության Նոբելյան մրցանակ[7][8]
ԱմուսինMaria Antonietta Portulano?
ԶավակներFausto Pirandello? և Stefano Pirandello?
Pirandello firma.png
Կայքpirandelloweb.com
Luigi Pirandello Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Գրական գործունեությունը սկսել է որպես բանաստեղծ («Բերկրալի ցավ», 1889, ժողովածու)։ «Սեր առանց սիրո» (1894) ժողովածուի նովելներում Պիրանդելլոն հետևել է վերիզմի ավանդույթներին, «Տարվա նովելները» (1922) ժողովածուում ձգտել է նաև ցույց տալ «փոքր» մարդու ներաշխարհը և նրա հոգեկան խռովությունը կյանքի խավարի դեմ։

ՍտեղծագործություններԽմբագրել

«Հանգուցյալ Մատտիա Պասկալը» (1904) վեպում բացահայտել է ժամանակակից բուրժական հասարակարգում ապրող մարդու սոցիալական «դիմակի» և իսկական «դեմքի» միջև եղած հակասությունը։ Պիրանդելլոի 1910-1917 թվականի դրամատուրգիայում գերիշխում են Սիցիլիայի բարբառով գրված կենցաղային կատակերգությունները («Լիոլա», 1916 և այլն), ապա՝ իտալերեն փիլհոգեբանական դրամաները։

Պիրանդելլո դրամաներում պատկերել է արվեստի ու կյանքի հակասությունը, մարդկանց սոցիալական ողբերգությունը («Վեց գործող անձ հեղինակի որոնումներում», 1921), ըմբոստացումը դառն իրականության դեմ և պատրանքներով լի աշխարհի ստեղծումը («Հենրիխ », 1922, «Կյանք, որ քեզ եմ տալիս», 1924), բարոյախոսության սուբյեկտիվությունը և իրականության ու պատրանքների միջև սահմանագծի բացակայությունը («Ամեն մարդ յուրովի», 1924, «Այսօր անում ենք հանպատրաստից», 1930

ՄրցանակներԽմբագրել

Նոբելյան մրցանակ (1934

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Internet Movie Database — 1990.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Internet Broadway Database — 2000.
  4. 4,0 4,1 4,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #118594567 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Елина Н. Г. Пиранделло Луиджи // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1975. — Т. 19 : Отоми — Пластырь. — С. 549.
  6. (unspecified title) — 1925.
  7. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1934/
  8. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 306