Լոտոսի տաճար (անգլ.՝ Lotus Temple), բահայի հավատքի՝ Հնդկաստանի և որոշակի տարածքների գլխավոր սրբավայր: Կառուցվել է 1986 թվականին Հնդկաստանի մայրաքաղաք Նյու Դելի քաղաքում[1]: Պենդելիկոնի սպիտակ մարմարից կառուցված հսկայական շինությունը բացվող ծաղկի տեսք ունի: Այն զբոսաշրջիկների շրջանում Դելիի ամենահանրաճանաչ վայրերից է: Լոտոսի տաճարը Հնդկակական ենթամայրցամաքի գլխավոր տաճարն է և քաղաքի ամենակարևոր տեսարժան վայրը: Տաճարն արժանացել է ճարտարապետական մի քանի մրցանակների, բազմիցս հիշատակվել ամսագրերի ու թերթերի հոդվածներում:

Լոտոսի տաճար
Lotus temple in Delhi, India.jpg
Հիմնական տվյալներ
Տեսակկառույց
ԵրկիրՀնդկաստան Հնդկաստան
ՏեղագրությունՆյու Դելի
Ժառանգության կարգավիճակՀամաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկի օբյեկտ
Ճարտարապետական նկարագրություն
ՃարտարապետFariborz Sahba?
ՃարտարագետFlint & Neill?
Ճարտարապետական ոճԷքսպրեսիոնիզմ (ճարտարապետություն)
Հիմնադրված1986
bahai.in/house-of-worship

1921 թվականին Բոմբեյի բահայի համայնքը խնդրել է Աբդուլ Բահային Բոմբեյում բահայի հավատքի տաճարի կառուցման թույլտվություն հատկացնել, որին վերջինս իբր պատասխանել է. «Աստծո կամոք հոյակերտ տաճարը կկառուցվի Հնդկաստանի կենտրոնական քաղաքներից մեկում»:

ԺամերգությունԽմբագրել

Ինչպես բահայի հավատքի բոլոր տաճարները, այնպես էլ Լոտոսի տաճարը բաց է բոլոր հավատների ներկայացուցիչների համար: Բահայի ուսմունքը վկայում է, որ տաճարի ոգին գտնվում է այնտեղ, որտեղ բոլոր հավատքների մարդիկ կարող են խոնարհվել Աստծուն՝ առանց սահմանափակության: Ուսմունքը նաև հռչակում է, որ բահայի հավատքի կամ կրոնական այլ ուղղությունների բոլոր տեքստերը կարող են հասկանալի լինել ցանկացած լեզվով, եթե եկեղեցական երգչախումբն այն մատուցում է առանց երաժշտական գործիքների նվագակցության: Քարոզի և ծիսական արարողությունների անցկացում տաճարում նախատեսված չէ:

ՇինությունԽմբագրել

Տաճարի շինարարությունը սկսվել է 1978 թվականին Նյու Դելիի մերձակայքում և ավարտին հասցվել 1986 թվականի դեկտեմբերի 22-ին: Կենտրոնական սրահն ունի 75 մ տրամագիծ, 31 մ բարձրություն և նախատեսված է 1.300 մարդու համար[2]:

Իրանական ծագումով կանադացի ճարտարապետ Ֆարիբորզ Սահբան ներշնչվել է Սիդնեյի՝ համաշխարհային ճանաչում ունեցող օպերային թատրոնի շենքով (ստրուկտուրալ էքսպրեսիոնիզմ ուղղություն): Բահայի հավատի բոլոր տաճարները, այդ թվում՝ Լոտոսի տաճարը, միավորում են ճարտարապետական մի քանի ուղղությունների տարրեր, որոնցից մի քանիսը բնորոշ են բահայի հավատի սրբազան տեքստերին: Հավատի հիմնադրի որդին՝ Աբդուլ Բահան, նշել է, որ այս ուղղության տաճարների ճարտարապետության գլխավոր գիծը կլորավուն տեսքի իննանկյունն է: Բոլոր տաճարներն ունեն գմբեթներ, սակայն դրանք չեն համարվում տաճարի գլխավոր մաս: Բահայի հավատի սրբազան տեքստերում գրված է, որ տաճարների պատերին նկարներ, իսկ տաճարի տարածքում քանդակներ չպիտի լինեն: Չպետք է լինեն նաև խորաններ (այցելուների համար նախատեսված են կրպակներ), ամբիոններ:

Ոգեշնչվելով լոտոսի ծաղիկներով՝ ճարտարապետը կառույցում ընդգրկել է ծաղկի 27 «թերթիկներ», որոնք պատված են մարմարով և միավորված են եռյակներով, ինչի շնորհիվ տաճարը ստացել է բոլորակ իննանկյուն ձև[3]: Լոտոսի տաճարի ինը դռները տանում են դեպի 40 մ բարձրությամբ գլխավոր սրահ, որտեղ կարող է տեղավորվել 2.500 մարդ: Տաճարը սալիկապատված է Հունաստանի Պենդելիկոն լեռան սպիտակ մարմարով: Նման մարմարից են կառուցվել բահայի հավատի այլ տաճարներ ևս: Տաճարի տարածքը, որը ներառում է գլխավոր շենքը և այգին, ունի 26 ակր մակերես, ինչը մոտավորապես հավասար է 105.000 մ² կամ 10.50 հա-ի:

Տաճարը գտնվում է Բահապուր գյուղում, որը մտնում է Դելիի մայրաքաղաքային շրջանի մեջ: Նախագծի մշակման սկիզբը դրվել է 1976 թվականին, իսկ ավելի ուշ Ֆարիբորզ Սահբան ներկայացրել է այն: Ընդհանուր նախագիծը մշակել է բրիտանական «Flint & Neill» ընկերությունը: Տաճարի կառուցման համար հող գնելու գործում հիմնական ներդրումը կատարել է Արդիշիր Ռուստամպուրը Հայդարաբադից. նա դրա համար 1953 թվականին նվիրաբերել է իր ողջ խնայողությունը: Հավաքված միջոցների մի մասը խնայվել է և ուղղվել ջերմոցների կառուցմանը, որտեղ պետք է ուսումնասիրվեին տեղական բույսերը, որոնք հետագայում տնկվել են տաճարի շրջակայքում:

ԶբոսաշրջությունԽմբագրել

Հնդկաստանի զբոսաշրջության ազգային ընկերության տվյալներով ամեն տարի տաճար է այցելում մոտ 4 միլիոն մարդ, ինչի շնորհիվ Լոտոսի տաճարը կրոնական բնույթի շինություններից ամենաշատ այցելություններ ունեցողներից մեկն է ամբողջ աշխարհում: Հնդկաստանում Դուրգա պուջա տոնակատարության ժամանակ Լոտոսի տաճարի կառույցը համարվել է գլխավոր վայր, որտեղ Դուրգա աստվածության խոնարհում պետք է լիներ:

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Achievements of the Seven Year Plan»։ Baháʼí News։ July 1987։ էջ 3։ Արխիվացված է օրիգինալից ապրիլի 7, 2013-ին։ Վերցված է սեպտեմբերի 2, 2017 
  2. «Baháʼí Houses of Worship»։ Baháʼí International Community։ 2006։ Արխիվացված է օրիգինալից ապրիլի 29, 2011-ին։ Վերցված է մարտի 9, 2008 
  3. «Architecture of the Baháʼí House of Worship»։ National Spiritual Assembly of the Baháʼís of India։ 2012։ Վերցված է ապրիլի 12, 2016 

Արտաքին հղումներԽմբագրել