Բացել գլխավոր ցանկը

Լյուդվիկ Լազարուս Զամենհոֆ

Լյուդվիկ Լազարուս (Ludwik Lejzer, Ludwik Łazarz) Զամեհոֆ (դեկտեմբերի 15, 1859(1859-12-15)[1][2][3][4][5][6], Բելոստոկ, Grodno Governorate, Ռուսական կայսրություն[7] - ապրիլի 14, 1917(1917-04-14)[1][2][3][4][5][6], Վարշավա, Kingdom of Poland[7]), լեհ ակնաբույժ, բանասեր և Էսպերանտո լեզվի ստեղծողը, որն աշխարհի ամենատարածված կառուցված լեզուն է։

Լյուդվիկ Լազարուս Զամենհոֆ
իդիշ՝ לײזער לוי זאַמענהאָף
Zamenhof portreto.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 15, 1859(1859-12-15)[1][2][3][4][5][6]
ԾննդավայրԲելոստոկ, Grodno Governorate, Ռուսական կայսրություն[7]
Մահացել էապրիլի 14, 1917(1917-04-14)[1][2][3][4][5][6] (57 տարեկանում)
Մահվան վայրՎարշավա, Kingdom of Poland[7]
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն[8][9]
Ազգությունհրեա
Կրոնհոմարանիզմ
ԿրթությունՄոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ և Վարշավայի կայսերական համալսարան
Գիտական աստիճանդոկտորի աստիճան
ԵրկերUnua Libro, Dua Libro, Էսպերանտոի հիմունքներ, Ho, mia kor', էսպերանտո և հոմարանիզմ
Մասնագիտությունլեզվաբան, ակնաբույժ, գյուտարար, բանաստեղծ, թարգմանիչ, էսպերանտիստ, բժիշկ, բժիշկ-գրող, աստվածաշնչի թարգմանիչ և esperantologist
ԱմուսինԿլարա Զամենհոֆ[10]
Ծնողներհայր՝ Մարկ Զամենհոֆ, մայր՝ Ռոզալիա Զամենհոֆ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ Էսպերանտոյի համաշխարհային միության պատվավոր նախարար և Կաթոլիկ Իզաբելայի շքանշան
ԱնդամությունLingva Komitato
ԵրեխաներԼիդիա Զամենհոֆ, Ադամ Զամենհոֆ և Զոֆիա Զամենհոֆ
Ստորագրություն
Zamenhof subskribo.svg
Ludwik Zamenhof Վիքիպահեստում

Ըստ իր կենսագիրների՝ Ա. Զակրզևսկու և Ե. Վայզենֆելդի, Զամենհոֆի հարազատ լեզուներն էին լեհերենը՝ բնակավայրի լեզուն, և իր ծնողների լեզուները՝ ռուսերենն ու իդիշը, սակայն նրա հայրը գերմաներենի ուսուցիչ էր, և այդ պատճառով սրան էլ էր ազատ տիրապետում։ Ավելի ուշ նա սովորեց ֆրանսերեն, լատիներեն, հունարեն, եբրայերեն և անգլերեն, նաև հետաքրքրություն ուներ իտալերենի, իսպաներենի և լիտվերենի նկատմամբ։

Ծնվել է Բելոստոկում դեկտեմբերի 15(27)-ին 1859 թ.։ Սովորել է Վարշավայում, Մոսկվայում, Վիեննայում։ Ստեղծել և 1887 թ. հրատարակել է միջազգային լեզու էսպերանտոյի նախագիծը՝ նպատակադրվելով այն ծառայեցնել ժողովուրդների փոխըմբռնմանը։ Հետագայում լույս է ընծայել էսպերանտոյի բառարաններ, քրեստոմատիաներ, էսպերանտո լեզվով իր ստեղծագործությունները, թարգմանություններ համաշխարհային դասականների գեղարվեստական գործերից։ Մահացել է Վարշավայում ապրիլի 14(27)-ին 1917 թվականին։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի որոշմամբ 1959—1960 թթ. նշվել է Զամենհոֆի ծննդյան 100-ամյակը։

Unua libro - 1887

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118643495 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 International Music Score Library Project — 2006.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Eesti biograafiline andmebaas ISIK
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Brockhaus Enzyklopädie
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Заменгоф Людвик Лазарь // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  8. http://www.jpost.com/Features/In-Thespotlight/This-Week-In-History-The-language-of-hope-is-born
  9. http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&profile=ehost&scope=site&authtype=crawler&jrnl=02722690&AN=85660690&h=dDrYwZEWtO0dHIgGG%2BcwGiUS2BCOnxwyW35PvdC1ohrAVGtzt%2BkK%2B3W8rC3E86wdjZglRAk%2BM9R6K0wGSbsVng%3D%3D&crl=f
  10. Tuider B. Die Lingvo Internacia des Dr. Esperanto — 2017.

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 653