Լայոնել Բրոկման Ռիչի-կրտսեր (անգլ.՝ Lionel Brockman Richie Jr, հունիսի 20, 1949(1949-06-20)[1][2][3][…], Տակսիգի, Ալաբամա, ԱՄՆ), ամերիկյան փոփ կատարող, որը 1980-ական թվականների կեսերին Մայքլ Ջեքսոնի և Պրինսի հետ թագադրվել է փոփ երաժշտության արքա։ 1981-1987 թվականներին թողարկված նրա բոլոր 13 երգերն ընդգրկվել են Billboard Hot 100 լավագույն տասնյակում, իսկ դրանցից հինգն զբաղեցրել են առաջին հորիզոնականն։

Լայոնել Ռիչի
Lionel Richie 2017.jpg
Ի ծնե անունանգլ.՝ Lionel Brockman Richie
Ծնվել էհունիսի 20, 1949(1949-06-20)[1][2][3][…] (72 տարեկան)
Տակսիգի, Ալաբամա, ԱՄՆ
ԵրկիրFlag of the United States.svg ԱՄՆ[3]
Ժանրերփոփ երաժշտություն[4], սոուլ, Ֆանկ, ռիթմ էնդ բլյուզ, փոփ ռոք և նոր ալիք
Մասնագիտություներգիչ, դերասան, հեղինակ-կատարող, դաշնակահար, երաժիշտ, երաժշտական պրոդյուսեր, կինոդերասան և սաքսոֆոնահար
Երգչաձայնտենոր
Գործիքներսաքսոֆոն, դաշնամուր[4], վոկալ և երգեցողություն[4]
ԼեյբլMotown և Island Records
ԿրթությունՕբերնի համալսարան, Թասքիգիի համալսարան և Joliet Central High School?
ԱնդամակցությունAlpha Phi Alpha
ԱմուսինBrenda Harvey-Richie? և Diane Alexander?
Պարգևներտարվա հումանիտար, Ջոնի Մերսերի մրցանակ և Հոլիվուդյան փառքի ծառուղու աստղ
Կայքlionelrichie.com
Lionel Richie Վիքիպահեստում

Փառքի ճանապարհինԽմբագրել

Ալաբամայում Ռիչին ճանաչում է ձեռք բերում, որպես վոկալիստ և սաքսոֆոնահար The Commodores խմբում, որի համար նա գրել է «Three Times a Lady» (1977) և «Still» (1979) բալլադ ստեղծագործությունները։ 1970-ական թվականների վերջին The Commodores խմբին աջակցում էր Motown Records լեյբլը, որի շնորհիվ Ռիչին սկսում է ձայնագրել սոուլ ժանրի երգեր։

1980 թվականին Լայոնելը գրում է և պրոդյուսեր է դառնում «Lady» երգը, որը դառնում է քանթրի երգիչ Քենի Ռոջերսի ամենամեծ հիթը և գլխավորում է մի շարք հիթ շարքեր, ինչպիսին է Billboard Hot 100-ը։ 1982 թվականին Ռիչին որոշում է լքել The Commodores խումբը իր սոլո կարիերայի համար։ Նույն թվականին հրապարակվում է նրա Lionel Richie ալբոմը։

1982-1986 թվականներԽմբագրել

Տարեցտարի Ռիչին գլխավորում է ամերիկյան չարթերը իր «Truly» (1982) և «Hello» (1983) երգերով։ Վերջին ինը տարում չի եղել այնպիսի տարի, որ նրա ստեղծագործությունները բարձր հորիզանականներ չզբաղեցնեն։ Նրա կարիերայի ավարտը դառնում է Can’t Slow Down (1984) ալբոմը, որը արժանացել է Գրեմմի մրցանակի «Տարվա լավագույն ալբոմ» անվանակարգում։

1985 թվականին Ռիչին համաձայնում է գրել «Սպիտակ գիշերներ» ֆիլմի սաունդթրեքը։ Այդ ֆիլմի սաունդթրեքը «Say You Say Me» դառնում է նրա հաջողակ հիթերից մեկը և ստանում է Օսկար ««Ֆիլմի լավագույն երգ» անվանակարգում։ Նույն տարում նա Մայքլ Ջեքսոնի հետ բարեգործական ծրագրի համար գրում է «We Are the World» երգը, որը դառնում է տարվա ամենավաճառված երգը։

Հայտնիության անկումըԽմբագրել

1987 թվականին, երբ թողարկվեց նրա երրորդ ալբոմը, երաժշտական փոփոխություններ եղան, ավելի արդի դարձավ ստադիոնային ռոքը։ 1996 թվականին երաժշտական խանութներում հրապարակվեց նրա նոր ալբոմը՝ Louder Than Words: Երաժշտությունը գրված էր նյու ջեք սվինգ ոճում, որն էլ նրան հաջողություն բերեց։ Ավելի ուշ նրա հաջողակ ալբոմներից մեկը դարձավ Coming Home-ը, թողարկված 2006 թվականին։

ՍկավառակագրությունԽմբագրել

  • Lionel Richie (1982)
  • Can’t Slow Down (1983)
  • Dancing on the Ceiling (1986)
  • Louder Than Words (1996)
  • Time (1998)
  • Renaissance (2000)
  • Just for You (2004)
  • Coming Home (2006)
  • Just Go (2009)
  • Tuskegee (2012)

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Internet Broadway Database — 2000.
  2. 2,0 2,1 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. 4,0 4,1 4,2 Montreux Jazz Festival Database

Արտաքին հղումներԽմբագրել