Իվան Գևորգյան

հայ վիրաբույժ

Իվան Քրիստափորի Գևորգյան (մարտի 28, 1907(1907-03-28), Կարմիրգյուղ, Հայաստան - հոկտեմբերի 19, 1989(1989-10-19), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային վիրաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1952), պրոֆեսոր (1953), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1961), ՀԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ (1962)։

Իվան Գևորգյան
Ivan Gevorkian.jpg
Ծնվել էմարտի 28, 1907(1907-03-28)
Կարմիրգյուղ, Հայաստան
Մահացել էհոկտեմբերի 19, 1989(1989-10-19) (82 տարեկան)
Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգությունհայ[1]
Մասնագիտությունվիրաբույժ
Ալմա մատերԻ․ Պավլովի անվան առաջին պետական բժշկական համալսարան և Երևանի Մխիթար Հերացու անվան Պետական Բժշկական Համալսարան
Գիտական աստիճանբժշկական գիտությունների դոկտոր և պրոֆեսոր
Հայտնի աշակերտներՊավել Անանիկյան
ՊարգևներՀայկական ԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ և Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան

ԿենսագրությունԽմբագրել

1930 թվականին ավարտել է Լենինգրադի բժշկական ինստիտուտը։ 1938 թվականից աշխատել է Երևանի բժշկական ինստիտուտում՝ սկզբում ֆակուլտետային, ընդհանուր և հոսպիտալային վիրաբուժության ամբիոնների ասիստենտ, դոցենտ, ապա՝ պրոֆեսոր և ամբիոնի վարիչ։ 1954-1956 թվականներին՝ ինստիտուտի ուսումնական և գիտական գծով պրոռեկտոր։ 1959-1964 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր վիրաբույժը[2][3]։

Գիտական գործունեությունԽմբագրել

Իվան Գևորգյանն ավելի քան 230 գիտական աշխատանքների հեղինակ է։ Գիտական աշխատությունները նվիրված են ցավազրկման, արյան փոխներարկման, վնասվածքաբանության, դեղամիջոցների և արյան ներմուծման նոր ուղիների հայտնաբերմանը, սիրտ-անոթային համակարգի հիվանդությունների բուժմանը, վիրաբուժության զարգացման պատմությանը[2]։

Զբաղվել է շատ հազվագյուտ հիվանդության՝ որովայնի քաղցկեղի ուսումնասիրությամբ։ Գ․ Միրզա-Ավագյանի հետ առաջարկել է նոր վիրահատություն՝ բարձրացող հաստ աղիքի մեզոպերիտոնիզացիա, որը լայն տարածում էր ստացել ԽՍՀՄ-ում[3]։

ԱնդամակցությունԽմբագրել

Անդամակցել է Վիրաբույժների համամիութենական միությանը[3]։

Պարգևներ և մրցանակներԽմբագրել

ԵրկերԽմբագրել

  • Внутриартериальное применение лекарственных веществ в хирургии, М․, 1958
  • Подвижная слепая кишка, М․, 1969 (соавт․ Г․ Л․ Мирза-Авакян)
  • Артериальное местное обезболивание..., Е․, 1972
  • Скорость кровотока при патологии сосудов конечностей, 1976
  • Облитерирующая ангиодистрофия нижних конечностей, 1978
  • Мезотелиома брюшины, 1984

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Армянские учёные-медики (ռուս.) — 1998.
  2. 2,0 2,1 Խմբագրական կոլեգիա, Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հ. 3 (խմբ. Վիկտոր Համբարձումյան), Ե., «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիա Հայկական Սովետական Հանրագիտարանի գլխավոր խմբագրություն», 1977, էջ 20 — 720 էջ։
  3. 3,0 3,1 3,2 А. П. Айриян (1998)։ Армянские учёные-медики։ Ереван: Амарас։ էջ 63։ ISBN 99930-1-001-7 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 20