Իսմայիլ փաշա (արաբ․՝ إسماعيل باشا‎‎ Ismā‘īl Bāshā, թուրքերեն՝ İsmail Paşa, դեկտեմբերի 31, 1831(1831-12-31)[1], Կահիրե, Օսմանյան կայսրություն[2][3] - մարտի 2, 1895(1895-03-02)[1][4][3], Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն[2][3]), Եգիպտոսի կառավարիչ 1863-1879 թվականներին։ 1867 թվականին թուրք սուլթանից ստացել է խդիվի տիտղոս։ Ընդլայնել է Եգիպտոսի ինքնավարությունը։

Իսմայիլ-Փաշա
الخديوي إسماعيل
Isma'il Pasha.jpg
Եգիպտոսի փաշա
հունվարի 18, 1863 - հունիսի 8, 1867
 
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ
Դավանանք սուննի իսլամ
Ծննդյան օր դեկտեմբերի 31, 1831(1831-12-31)[1]
Ծննդավայր Կահիրե, Օսմանյան կայսրություն[2][3]
Վախճանի օր մարտի 2, 1895(1895-03-02)[1][4][3] (63 տարեկան)
Վախճանի վայր Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն[2][3]
Գերեզման Կահիրե
Թաղված Կահիրե
Դինաստիա Եգիպտոսի ալբանական գահատոհմ
Քաղաքացիություն Flag of Egypt (1882-1922).svg Եգիպտոսի խեդիվատ[5]
Հայր Իբրահիմ փաշա[4]
Մայր Hoshiar Kadinefendi?
Ամուսին Shafaq Nur Hanimefendi?, Jeshm Afet Hanimefendi?, Jamal Nur Kadinefendi? և Nur Felek Kadinefendi?
Զավակներ Թաուֆիկ փաշա, Հուսեյն Քեմալ և Ահմադ Ֆուա I
 
Պարգևներ
Մեծ խաչի Ավստրիայի շքանշանի ասպետ, Փրկիչի շքանշան, Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ, Knight Grand Commander of the Order of the Star of India, Բանի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետ, Լեոպոլդի շքանշանի Մեծ խաչ, Սրի շքանշան, Մեջիդիե շքանշան, Օսմանիե շքանշան, Նիդեռլանդական առյուծի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ, Սև արծվի շքանշան, Սուրբ Մավրիկիոսի և Ղազարի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ, Սուրբ Մավրիկիոսի և Ղազարի շքանշանի ասպետ, Իտալիայի թագի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ, Փառքի շքանշանի Մեծ ժապավեն, Կարմիր արծվի շքանշանի Մեծ խաչ և Սուրբ Ավետման բարձրագույն շքանշան

Բարեփոխումներ է կատարել, որոնք նպաստել են երկրի տնտեսական զարգացմանը։ 1876 թվականին Եգիպտոսի վրա եվրոպական երկրների հաստատած ֆինանսական վերահսկողությունից ազատվելու նպատակով Իսմայիլ-Փաշան փորձել է կապ հաստատել ազգային ազատագրական շարժման հետ, սակայն թուրք սուլթանը նրան հեռացրել է իշխանությունից։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

  • Зеленев Е. И. Египет. Средние века. Новое время. — ։ Изд-во Санкт-Петербургского университета, 1999.
  • Зеленев Е. И. Государственное управление, судебная система и армия в Египте и Сирии (XVI — начало XX в.). — ։ Изд-во Санкт-Петербургского университета, 2003.
  • История Востока. Т. IV. Восток в новое время (конец XVIII — начало XX в.). Кн. 1. — , Институт востоковедения РАН, 2004. — C. 372—379.
  • Рыжов К. В. Все монархи мира. Мусульманский восток XV—XX вв. Москва, «Вече», 2004 ISBN 5-9533-0384-X
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 399