Բացել գլխավոր ցանկը

Իգաել Յադին

իսրայելցի հնագետ և քաղաքական գործիչ

Իգաել Յադին (եբր.՝ יגאל ידין‎‏‏‎, ծննդյան անունը` Սուկենիկ, մարտի 20, 1917(1917-03-20)[1], Երուսաղեմ[1] - հունիսի 28, 1984(1984-06-28)[2][3][4], Երուսաղեմ, Իսրայել), Իսրայելի պաշտպանության բանակի Գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ, Իսրայելի փոխվարչապետ (1977-1981), իսրայելցի հնագետ և քաղաքական գործիչ:

Իգաել Յադին
Ygal Yadin - Lt Gel 1949-1952.jpg
 
Կուսակցություն՝ Դեմոկրատական շարժում հանուն փոփոխությունների և Դեմոկրատական շարժում
Կրթություն՝ Երուսաղեմի հրեական համալսարան
Մասնագիտություն՝ մարդաբան, հնագետ, քաղաքական գործիչ, զինծառայող և սպա
Դավանանք հուդայականություն
Ծննդյան օր մարտի 20, 1917(1917-03-20)[1]
Ծննդավայր Երուսաղեմ[1]
Վախճանի օր հունիսի 28, 1984(1984-06-28)[2][3][4] (67 տարեկանում)
Վախճանի վայր Երուսաղեմ, Իսրայել
Գերեզման Հերցլի լեռ
Թաղված Հերցլի լեռ
Քաղաքացիություն Flag of Israel.svg Իսրայել
Հայր Էլեազար Սուկենիկ
Մայր Հասյա Սուկենիկ
 
Պարգևներ

Իսրայելի մրցանակ

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ռազմական կարիերանԽմբագրել

Յադինը ծնվել է 1917 թվականին հայտնի հնագետ Էլեազար Սուկենիկի և կանանց շարժման ակտիվիստուհի Հասյա Ֆայնսոդի ընտանիքում[5]: 15 տարեկան հասակում նա միացավ Հագանային, որտեղ զբաղեցրեց տարբեր պաշտոններ: 1946 թվականին Յադինը հեռացավ Հագանայից իր հրամանատար Իցհակ Սադեի հետ կապված վեճերի պատճառով: 1947 թվականին, Իսրայելի անկախության հռչակումից առաջ, Դավիդ բեն Գուրիոնը կոչ արեց Յադինին նորից անցնել զինվորական ծառայության (այդ ժամանակ նա սովորում էր համալսարանում): Գլխավոր շտաբի պետ Յակով Դորիի հիվանդության պատճառով Անկախության պատերազմի ժամանակ ռազմական գործողությունները ղեկավարում էր Յադինը:

Դորիի հրաժարականից հետո 1949 թվականի նոյեմբերի 9-ից Յադինը պաշտոնապես նշանակվում է Գլխավոր շտաբի պետ և աշխատում այդ պաշտոնում 3 տարի: Վարչապետի և պաշտպանության նախարարի պաշտոնը զբաղեցնող Բեն Գուրիոնի հետ ունեցած տարաձայնությունների պատճառով Յադինը 1952 թվականի դեկտեմբերի 7-ին հրաժարական տվեց: Յադինը ռազմական կարիերան ավարտեց 35 տարեկան հասակում:

ՀնագիտությունԽմբագրել

Հրաժարականից հետո Իգաել Յադինը իրականացրեց բազմաթիվ հնագիտական հետազոտություններ: 1956 թվականին նա արժանացավ Իսրայելի պետական մրցանակի, Մեռյալ ծովի թղթագլանների թարգմանությանը նվիրված դոկտորական թեզի համար: Յադինը մասնակցել է մի շարք կարևոր պեղումների, ինչպիսիք էին Կումրանը, Մասադան, Հացորը և Մեգիդոն: 1967 թվականի վեցօրյա պատերազմի ժամանակ Յադինը եղել է վարչապետ Լևի Էշկոլի ռազմական խորհրդականը, իսկ արաբա- իսրայելական պատերազմից հետո եղել է Ագրանատի հանձնաժողովի անդամ: Պրոֆեսոր, Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամ (1966):

Քաղաքական գործունեությունԽմբագրել

1976 թվականին Յադինը պրոֆեսոր Ամնոն Ռուբինշտեյնի, Շմուելեմ Թամիրի, Մեիր Ամինի և Մեիր Զորեայի հետ համատեղ ստեղծեցին «ԴԱՇ» կուսակցությունը («Դեմոկրատական շարժում հանուն փոփոխությունների»): Նոր կենտրոնամետ կուսակցությունը խոստումնալից էր թվում կոռուպցիայի դեմ մղվող պայքարում «Մաարահ» շարժման մեջ (այժմ` «Ավոդա» կուսակցություն): 1977 թվականի Քնեսեթի ընտրությունների ժամանակ կուսակցությունը ստացավ 15 տեղ: «Լիկուդի» առաջնորդ Բեգինը կարողացավ «ԴԱՇ» կուսակցության հետ միասին կազմավորել կոալիցիոն կառավարություն, Մաարախին թողնելով ընդդիմություն: Իգաել Յադինը ստացավ փոխվարչապետի պաշտոնը և ակտիվ մասնակցություն ունեցավ Եգիպտոսի հետ խաղաղության պայմանագրի կնքմանը: Հետագայում կուսակցությունը պառակտվեց և 1981 թվականին Յադինը հեռացավ քաղաքականությունից:

Յադինը մահացել է 1984 թվականի հունիսին, թաղված է Երուսաղեմում, Հերցլյա սարի վրա: Նրա պատվին անվանակոչվել են Իսրայելի քաղաքների բազմաթիվ փողոցներ:

ՊարգևներԽմբագրել

  • 1956 — Իսրայելի մրցանակ[6]
  • 1963 — Ռոտշիլդյան մրցանակ
  • 1969 — Մեսսենջերյան դասախոսություններ

ԳրականությունԽմբագրել

  • Neil A. Silberman "A Prophet from Amongst You: The Life of Yigael Yadin, Soldier, Scholar, and Mythmaker of Modern Israel" Addison Wesley (1994).

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել