Բացել գլխավոր ցանկը

Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ (ֆր.՝ Joseph Louis Lagrange, հունվարի 25, 1736(1736-01-25)[1][2][3][4][5][6][7], Թուրին, Իտալիա[8][9][10] - ապրիլի 10, 1813(1813-04-10)[1][2][3][4][5][6][7], Փարիզ, Ֆրանսիա[9]), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս և մեխանիկ, մշակել է վարիացիոն հաշվի հիմնական հասկացությունները։

Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ
ֆր.՝ Joseph-Louis Lagrange
Лагранж.jpg
Ծնվել էհունվարի 25, 1736(1736-01-25)[1][2][3][4][5][6][7]
Թուրին, Իտալիա[8][9][10]
Մահացել էապրիլի 10, 1813(1813-04-10)[1][2][3][4][5][6][7] (77 տարեկանում)
Փարիզ, Ֆրանսիա[9]
ԳերեզմանՊանթեոն (Փարիզ)
ՔաղաքացիությունFlag of Kingdom of Sardinia (1848).svg Սարդինիայի թագավորություն
Ֆրանսիա
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս, աստղագետ, ֆիզիկոս և քաղաքական գործիչ
Հաստատություն(ներ)Բարձրագույն նորմալ դպրոց
Գործունեության ոլորտմաթեմատիկական անալիզ, թվերի տեսություն, Analytical mechanics?, երկնային մեխանիկա և մաթեմատիկական անալիզ
Պաշտոն(ներ)Պահպանողական սենատի անդամ
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն[11], Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա[8], Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա[8], Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Էդինբուրգի թագավորական ընկերություն[11], Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա[11] և Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա[11]
Ալմա մատերԹուրինի համալսարան և Պոլիտեխնիկական դպրոց
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն[2]
Եղել է գիտական ղեկավարՍիմեոն Պուասոն[12] և Giovanni Antonio Amedeo Plana?[13]
Ազդվել էԼեոնարդ Էյլեր
ՊարգևներՊատվո լեգեոնի շքանշանի մեծ սրահ Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ և Վերամիավորման շքանշանի մեծ խաչ
Ամուսին(ներ)Vittoria Conti?
Ստորագրություն
Joseph-Louis Lagrange signature.png
Joseph-Louis Lagrange Վիքիպահեստում

Նա մաթեմատիկան ուսումնասիրել է ինքնուրույն և արդեն 19 տարեկանում Տուրնիի հրետանային դպրոցի պրոֆեսոր էր։

1759 թվականին ընտրվել է Բեռլինի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, իսկ 1766 - 1787 թվականներին եղել է այդ ակադեմիայի մաթեմատիկական դասարանի տնօրեն։ 1787 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ, 1795 թվականին դարձել է նորմալ դպրոցի, իսկ 1797 թվականին՝ Պոլիտեխնիկական դպրոցի տնօրեն։

Լագրանժի ամենակարևոր աշխատանքները վերաբերում են վարիացիոն հաշվին. նա առաջարկել է վարիացիոն խնդիրների լուծման ընդհանուր անալիտիկ մեթոդ, որոնք կոչվել են Լագրանժի խնդիրներ։ Նա շարժման հավասարումներին տվել է նոր ձև, որոնք կոչվում են Լագրանժի հավասարումներ։ «Անալիտիկ մեխանիկա» (1788 թվական) դասական աշխատությունում նա ստատիկայի հիմքում դրել է հնարավոր տեղափոխությունների սկզբունքը, այնուհետև այդ սկզբունքը զուգակցելով ֆրանսիացի գիտնական Դ՛Ալամբերի սկզբունքների հետ՝ կառուցել է նաև դինամիկան. (Դ՛Ալամբերի - Լագրանժի սկզբունք)։

Լագրանժը արժեքավոր հետազոտություններ է կատարել նաև մաթեմատիկական անալիզի, թվերի տեսության, հանրահաշվի, դիֆերենցիալ հավասարումների, մաթեմատիկական քարտեզագրության, աստղագիտության և այլ գիտությունների ոլորտում։

ԱղբյուրներԽմբագրել

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2008, էջ 376

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118568698 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Joseph-Louis de dit (en italien Giuseppe Lodovico Lagrangia) Lagrange — 1834.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 SNAC — 2010.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Brockhaus Enzyklopädie
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Berry A. A Short History of AstronomyJohn Murray, 1898.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 Лагранж Жозеф Луи // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  10. 10,0 10,1 10,2 http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Lagrange.html
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  12. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  13. Mathematics Genealogy Project — 1997.