Թոմաս Մյունցեր (գերմ.՝ Thomas Müntzer, մոտ. 1489[1][2][3][…], Stolberg, County of Stolberg, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն - մայիսի 27, 1525, Mühlhausen, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն), գերմանացի հեղափոխական, Ռեֆորմացիայի ժողովրդական հոսանքի գաղափարախոս։

Թոմաս Մյունցեր
գերմ.՝ Thomas Müntzer
Դիմանկար
Ծնվել էմոտ. 1489[1][2][3][…]
ԾննդավայրStolberg, County of Stolberg, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն
Մահացել էմայիսի 27, 1525
Մահվան վայրMühlhausen, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն
ՔաղաքացիությունHeiliges Römisches Reich - Reichssturmfahne vor 1433 (Nimbierter Adler).svg Սրբազան Հռոմեական կայսրություն
ԿրոնԱնաբապտիզմ
ԿրթությունԼայպցիգի համալսարան, Ալմա Մաթեր Վիադրինա և Վիադրինա եվրոպական համալսարան
Մասնագիտությունքահանա, հեղափոխական, աստվածաբան և Protestant reformer
ԱմուսինOttilie Müntzer?
Կայքthomas-muentzer.de
Thomas Müntzer Վիքիպահեստում

Սկզբում եղել է Մարտին Լյութերի կողմնակիցը, հետագայում հակադրվել է նրա ուսմունքին։ Ակտիվորեն մասնակցել է 1520-ական թթ․ Գերմանիայում ծավալված հեղափոխական իրադարձություններին։ 1521-ին Չեխիայում հրատարակել է «Պրագայի մանիֆեստը», որտեղ շարադրել է իր հեղափոխական ուսմունքի հիմնադրույթները, ժողովրդին կոչ արել վերածնել և զարգացնել տաբորականների (Հուսյան շարժման հեղափոխական թևի ներկայացուցիչների) հեղափոխական ավանդույթները։ Գյուղացիական պատերազմի պարտությունից հետո գերվել և մահապատժի է ենթարկվել։ Մյունյցերիի կրոնափիլիսոփայական պանթեիստական ուսմունքն ուղղված էր քրիստոնեության բոլոր հիմնական դոգմաների դեմ և մոտ էր աթեիզմին։ Մյունցերի պանթեիզմը սոցիալական ուղղվածություն ուներ, ամեն ինչ համաշխարհային ամբողջի մասն է, և անհատները հասարակական շահից տարբեր շահ չեն կարող ունենալ։ Մյունցերի Ռեֆորմացիան դիտում էր որպես հասարակության վերափոխում ընդհանուրի շահին համապատասխան և կոչ անում ժողովրդական հեղափոխությամբ հաստատել «աստվածային թագավորություն», որտեղ չի լինի մասնավոր սեփականություն ու շահագործում։ Մյունցերիի հասարակական-քաղաքական ծրագիրը Ֆրիդրիխ էնգելսը բնութագրել է որպես «կոմունիզմի կանխագուշակում երևակայությամբ»։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 650