Թյուրքական լեզվախումբ

Թյուրքական լեզվախումբ՝ ոչ միատարր անմիատարր ընդհանուր ծագում ունեցող լեզուների խումբ ալթայան լեզվաընտանիքից։

Շրջաններ Եվրասիայում ուր խոսվում է թյուրքական լեզուներ։

Բաժանվում է մի շարք ենթախմբերի։ Թյուրքական լեզվախմբի կենդանի լեզուներին են, խոսացողների Ընդհանուր թվաքանակը թիվը 250 միլիոն 250 000 000 մարդ։

Ենթախումբը և լեզուները Խոսողների թիվը Տարածման երկրները
Բուլղար-խազարական ենթախումբ
Չուվաշերեն 1,4 մլն. Ռուսաստան
Ղփչաղական ենթախումբ
Բաշկիրերեն 1.380.000 Ռուսաստան, Ղազախստան, Ուզբեկստան
Թաթարերեն 6,1 մլն. Ռուսաստան, Ուզբեկստան, Ղազախստան
Կարաիմերեն 4.100 Ուկրաինա, Լիտվա, Լեհաստան
Կարակալպակերեն -- 420.000 Ուզբեկստան, Ղազախստան, Աֆղանստան
Կարաչայ-բալկարերեն 303.000 Ռուսաստան, Թուրքիա
Կումիկերեն 450.000 Ռուսաստան
Ղազախերեն 57 մլն. Ղազախստան, Չինաստան, Ռուսաստան
Ղրիմի թաթարերեն 410.000 Ուկրաինա, Ուզբեկստան, Թուրքիա
Ղրղզերեն 16 մլն. Ղրղզստան, Չինաստան, Ռուսաստան
Նոգայերեն 90.000 Ռուսաստան
Օղուզական ենթախումբ
Ադրբեջաներեն 23-28 մլն. Իրան, Ադրբեջան, Վրաստան, Ռուսաստան
Աֆշարերեն 300.000 Աֆղանստան, Իրան
Գագաուզերեն 150.000 Մոլդովա, Ուկրաինա, Ռումինիա
Թուրքերեն 80 մլն. Թուրքիա, Կիպրոս, Բուլղարիա
Թուրքմեներեն 11 մլն. Թուրքմենստան, Իրան, Աֆղանստան
Խորասանի թյուրքերեն 400.000 Իրան
Կաշկայերեն 1,5 մլն. Իրան
Սալարերեն 240.000 Չինաստան, Մոնղոլիա
Ույղուրական ենթախումբ
Ուզբեկերեն 32 մլն. Ուզբեկստան, Ղրղզստան, Աֆղանստան
Ույղուրերեն 17 մլն. Չինաստան, Ղազախստան
Սիբիրյան ենթախումբ
Ալթայերեն 310.000 Ռուսաստան, Մոնղոլիա, Չինաստան
Դոլգաներեն 25.000 Ռուսաստան
Խակասերեն 180.000 Ռուսաստան, Մոնղոլիա Չինաստան
Խորի և Բարգու Խալխա Բուրյատերեն 1.200.000 Ռուսաստան, Մոնղոլիա Չինաստան
Սարիգ ու Շիրա Յուգուրերեն 310.000 Ռուսաստան, Մոնղոլիա Չինաստան մեծ մասամբ
Շորերեն 26.000 Ռուսաստան, Մոնղոլիա
Տոֆալարերեն 1400 Ռուսաստան
Տուվիներեն 500.000 Ռուսաստան, Մոնղոլիա

Թյուրքական լեզվախմբին պատկանող մեռյալ լեզուներից են՝

ԴասակարգումԽմբագրել

Թյուրքական լեզվախմբի դասակարգումը տարակարծիքների առարկա է լեզվաբանությունում։ Ամենաընդունված և ավանդական դասակարգումն է թյուրքական և մոնղոլական լեզվախմբերի միավորումը մեկ ընդհանուր լեզվաընտանիքի մեջ (ալթայան լեզվաընտանիք

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 194