Բացել գլխավոր ցանկը
Թխենի
Թխենի
Թխենի
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytina)
Կարգ Վարդածաղկավորներ (Rosales)
Ընտանիք Վարդազգիներ (Rosaceae)
Ենթաընտանիք Սալորայիններ (Amygdaloideae)
Տրիբա Amygdaleae
Ցեղ Սալորենի (Prunus)
Տեսակ Թխենի (P. padus)
Միջազգային անվանում
Prunus padus
Կարգավիճակ
Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝ Status iucn3.1 LC hy.svg
Քիչ մտահոգող տեսակ

Թխենի (լատ.՝ Padus), վարդազգիների (վարդածաղկավորներ) ընտանիքի տերևաթափ ծառերի կամ թփերի ցեղ։

Բովանդակություն

ՏարածումԽմբագրել

Տարածված է ՀՀ գրեթե բոլոր անտառներում։

Կենսաբանական նկարագիրԽմբագրել

Բարձր, մինչև 8 մ է։ Տերևները հերթադիր են, ամբողջական, էլիպսաձև։ Ծաղկաբույլը երկարավուն է, ողկուզանման, ծաղիկները՝ բուրավետ, մանր, սպիտակ։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիսին։ Պտուղը սև, կլորավուն, կնճռոտ, քաղցրադառնահամ կորիզապտուղ է։

ՆշանակությունԽմբագրել

Պարունակում է թթուներ, շաքարներ, աղաղանյութեր, ներկանյութ և այլն։ Պատրաստուկներն օգտագործում են բժշկության մեջ, մանրաշերտ բնափայտը՝ տարբեր մանր շինվածքների, իրերի արտադրության մեջ։ Ցրտադիմացկուն է։ Գեղազարդիչ է և մեղրատու։ Աճեցվում է այգիներում և պուրակներում։

ԴասակարգումԽմբագրել

Հայտնի է մոտ 20, ՀՀ-ում՝ 1 տեսակ՝ թխենի սովորական (P. racemosa)։

ՏաքսոնոմիաԽմբագրել

Թխկենու տեսակը մտնում է Բալենիների (Cerasus) ենթադասի մեջ դաս Սալորենիներ (Prunus), ենթաընտանիք Spiraeoideae, Վարդազգիների (Rosaceae) ընտանիք, կարգ Վարդածաղկավորներ (Rosales[1].


  ևս 25 ընտանիք 25 (համաձայնAPG II Համակարգի)   ևս 100-250 տեսակ (համաձայնAPG II Համակարգի)  
         
  կարգ Վարդածաղկավորներ     դասՍալորենիներ     f1
               
  բաժին
Ծաղկավորներ կամ Ծածկասերմեր
    ընտանիք Վարդազգիներ     տեսակ Թխենի սովորական    
             
  ավելի քան 44 կարգի ծաղկավոր բույսեր
(համաձայնAPG II Համակարգի)
  ևս 7-ից մինչև 40 դաս (համաձայնAPG II Համակարգի)   f2
     

ՀոմանիշներԽմբագրել

Ըստ 2013 թվականի տվյալների The Plant List

ԵնթատեսակներԽմբագրել

Տեսակների սահմաններում բաժանվում են տարբեր տեսակների[2]։

  • Prunus padus var. commutata Dippel
  • Prunus padus var. glauca Nakai
  • Prunus padus var. laxa Rehder
  • Prunus padus var. padus
  • Prunus padus var. pubescens Regel & Tiling
  • Prunus padus var. seoulensis (H.Lév.) Nakai

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. D. Potter, T. Eriksson, R. C. Evans, S. Oh, J. E. E. Smedmark, D. R. Morgan, M. Kerr, K. R. Robertson, M. Arsenault, T. A. Dickinson, C. S. Campbell: Phylogeny and classification of Rosaceae. Plant Systematics and Evolution, Band 266, 2007, S. 5-43. doi:10.1007/s00606-007-0539-9
  2. По данным сайта GRIN (см. карточку растения).

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։