Բացել գլխավոր ցանկը
Թթվածնի բար

Թթվածնի բար (անգլ.՝ Oxygen bar), հաստատություն կամ որևէ այլ հաստատության մաս, որը թթվածին է վաճառում վերականգնողական օգտագործման նպատակով: Ազդեցությունն ուժեղացնելու նպատակով երբեմն կարող են օգտագործվել առանձին բույրեր: Թթվածնի բարում բուրմունքն արձակվում է պղպջակվող թթվածնից` նախօրոք տարբեր բույրերով մշակված շշերի միջոցով: Բարերը մեծամասամբ օգտագործում են սննդային նյութեր` բուրմունք ստանալու համար, բայց որոշ բարեր օգտագործում են նաև անուշաբույր յուղեր[1][2]:

ՊատմությունԽմբագրել

1776 թվականին Թագավորական ընկերության անդամ, դեղագործ Թոմաս Հենրին սարկազմով ենթադրել է, թե Ջոզեֆ Պրիստլիի հայտնաբերած թթվածինը կարող է «նույնքան նորաձև դառնալ, որքան ֆրանսիական գինիները նորաձև են պանդոկներում»: Նա այնուամենայնիվ չէր սպասում, որ պանդոկատերերը մի օր «կհրավիրեն մի շիշ թարմ օդի` Բորդոյի գինիների փոխարեն»[3]:

Թթվածնի վերականգնողական օգտագործման մասին մեկ այլ վաղ վկայություն կա Ժյուլ Վեռնի` 1870 թվականին գրված «Լուսնի շուրջը» վեպում: Այս ստեղծագործության մեջ Վեռնն ընդգծում է. «Դուք գիտե՞ք, իմ ընկերներ, որ թթվածնով սենյակներում կարելի է հետաքրքիր վայր ստեղծել, որտեղ ուժասպառ մարդիկ կարող են գալ և մի քանի ժամ ապրել ավելի ակտիվ կյանքով: Երևակայեք այն խնջույքները, որոնց ժամանակ սենյակը լցված է այդ հերոսական գազով, թատրոնները, որտեղ այն պետք է պահվի բարձր ճնշման տակ. ի՜նչ կիրք կարող է այն արթնացնել դերասանների ու հանդիսատեսի հոգիներում, ի՜նչ կրակ, ի՜նչ ոգեշնչում: Եվ եթե ամբողջ մարդկությունը կարողանար հագենալ թթվածնից, որքան ակտիվություն կլիներ նրանց գործողություններում, կյանքում ինչպիսի բարելավումների այն կհանգեցներ: Ուժասպառված ազգից նրանք կարող էին դառնալ ուժեղ և հզոր, և ես հին Եվրոպայում մեկից ավելի պետություն գիտեմ, որ պետք է անցնի թթվածնային ռեժիմի` հանուն իր առողջության»:

Նախագժվելով Տոկիո և Պեկին քաղաքների աղտոտված կենտրոնների «օդի կայանների» նմանությամբ` թթվածնի առաջին պաշտոնական բարը բացվել է Տորոնտոյում, Կանադայում, 1996 թվականին: Միտումը շարունակվել է Հյուսիսիային Ամերիկայում, և 1990-ականների վերջերին դրանք տարածված էին Նյու Յորքում, Կալիֆորնիայում, Ֆլորիդայում, Ժայռոտ լեռներում: Այս բարերի այցելուները թթվածին են շնչում իրենց ռունգերում տեղադրված պլաստիկ փողրակներով[4]: Ներկայումս թթվածնի բարեր կարող են հանդիպել գիշերային ակումբների, սրահների, սպա կենտրոնների, առողջության կենտրոնների, առողջարանների, ռեստորանների, սրճարանների, բարերի, օդանավականների, յոգա կենտրոնների տարածքում: Դրանք կարող են հանդիպել նաև որոշ կորպորատիվ հանդիպումների, փակ երեկույթների, պրոմո միջոցառումների անցկացման վայրերում:

Թթվածնի մթերումԽմբագրել

Թթվածնի բարի հաճախորդները վճարում են մեկ րոպեի համար մոտավորապես 1 ԱՄՆ դոլար` ներս շնչելու համար 20.9%-ով ավելի թթվածին, քան առկա է մթնոլորտի նորմալ բաղադրության մեջ: Այս թթվածինն արտադրվում է շրջապատող օդից` թթվածնի արտադրական (ոչ բժշկական) կոնդենսատորի կողմից և ներշնվում է ռունգերի փողրակի միջոցով` մոտավորապես 20 րոպե: Բարերում օգտագործվող սարքերը տարբերվում են բժշկական բնորոշ սարքերից, չնայած հաճախորդներն օգտագործում են ռետինե խողովակ, որը տեղադրվւմ է ականջների շուրջն ու մտնում է քթանցքների մեջ, որի միջոցով նրանք ներս են շնչում թթվածինը: Հաճախորդները կարող են ուժեղացնելը ազդեցությունը` օգտագործելով թթվածնին ավելացվող բույրեր, օրինակ, լավանդ կամ անանուխ[5]:

ԿարգավորումներԽմբագրել

ԱՄՆ-ում Սննդի, դեղորայքի և կոսմետիկայի դաշնային ակտը շնչելու համար նախատեսված և այլ մարդու կողմից մատուցվող ցանկացած նյութ սահմանում է որպես դեղատոմոսով դեղամիջոց:

Սննդի և դեղորայքի վերահսկողության վարչության անվտանգության աշխատակից Մելվին Սզիմանսկին բացատրում է, որ փողրակի մի ծայրը թթվածի աղբյուրն է, հետևաբար փողրակը տրամադրող անձը դառնում է դեղորայքի մատակարարը[6]: Նա մեկնաբանել է, նշելով, որ «չնայած թթվածնի բարերը առանց դեղատոմսի թթվածին տրամադրելով խախտում են Սննդի և դեղորայքի վերահսկողության վարչության կարգավորումները, վարչությունը շրջահայացություն է դրսևորում` թույլ տալով առանձին նահանգային խորհուրդների արտոնագրել` ստիպելու թթվածին արտադրող և բաժանողներին` պահպանելու որոշակի պահանջներ»[6]:

Շնչառական թրապևտների կանադական ասոցիացիան նշում է. «Որպես առողջության մասնագետներ, մենք չենք կարող էթիկապես կամ բարոյապես աջակցել թթվածային բուժումը նրանց համար, ովքեր իրապես չունեն դրա կարիքը»[7]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Drahl, Carmen. "The Highs and Lows of Oxygen." Chemical and Engineering News 86.45 (2008):64.
  2. Dispositif de distribution d'oxygène parfumé aux huiles essentielles à usage unique ou multiple pouvant prendre la forme de bars, de fontaines ou de narguilés - Brevet d'invention N° 07 04583 - INPI (France)
  3. Thomas Henry F. R. S. “Essays Physical and Chemical by M. Lavoisier – Translated from the French, with Notes, and an Appendix, by Thomas Henry”, note from The London Review of English and Foreign Literature by W. Kenrick, Vol IV, T. Evans, Pater-Noster-Row, 1776, p 214
  4. Altman, Nathaniel. The Oxygen Prescription: The Miracle of Oxidative Therapies. Rochester: Healing, 2007. 313–14
  5. Stalling, Ann E., "A breath of fresher air." Ball State Daily News. 27 Feb. 2004:1. http://www.bsudailynews.com/home/search/ Archived June 19, 2009, at the Wayback Machine.
  6. 6,0 6,1 U.S. Food and Drug Administration (28 June 2009)։ «Oxygen Bars: Healthy or Just Hype»։ enotalone.com.։ Արխիվացված է օրիգինալից 6 February 2010-ին 
  7. Sorgen, Carol. "The Rise of Oxygen Bars." WebMD (2002):1-2. http://www.webmd.com/balance/features/rise-of-oxygen-bars