Կոմսուհի Թերեզ Բրունցվիկ դը Քորոմպա (կոմսուհի Թերեզա վոն Բրունցվիկ կամ Բրունսվիկ, հուլիսի 27, 1775(1775-07-27)[1][2][3][…], Բրատիսլավա, Հաբսբուրգի միապետություն[3] - սեպտեմբերի 23, 1861(1861-09-23)[4] կամ սեպտեմբերի 17, 1861(1861-09-17)[3], Vácduka, Vác District, Պեշտ, Հունգարիա և Բուդապեշտ[3]), հունգարական ազնվականության անդամ, մանկավարժ և շվեյցարացի մանկավարժ Յոհան Պեստալոցցի համախոհն էր։ Նրա հայրը եղել է հունգար կոմս Անտոն Բրունցվիկը, իսկ նրա մայրը եղել է բարոնուհի Աննա Սիբերգը. նրա քույր-եղբայրներն են Ֆրանցը, Ժոզեֆինան և Շարլոտեն։

Թերեզ Բրունսվիկ
Դիմանկար
Ծնվել էհուլիսի 27, 1775(1775-07-27)[1][2][3][…]
ԾննդավայրԲրատիսլավա, Հաբսբուրգի միապետություն[3]
Մահացել էսեպտեմբերի 23, 1861(1861-09-23)[4] (86 տարեկան) կամ սեպտեմբերի 17, 1861(1861-09-17)[3] (86 տարեկան)
Մահվան վայրVácduka, Vác District, Պեշտ, Հունգարիա կամ Բուդապեշտ[3]
ՔաղաքացիությունFlag of the Habsburg Monarchy.svg Հունգարիա
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր և երաժշտագետ
Ծնողներհայր՝ Անտալ Բրունսվիկ
Commons-logo.svg Teréz Brunszvik Վիքիպահեստում

Նա Հունգարիայում հիմնադրել է մանկապարտեզներ 1828 թվականի հուլիսի 1-ին[5][6] ՝ Շոտլանդիայի Նյու Լանարկ քաղաքում Ռոբերտ Օուենի օրինակից հետո։ Շուտով նախադպրոցական հաստատությունը հայտնի դարձավ ողջ Հունգարիայում և 1837 թվականին Ֆրիդրիխ Ֆրեբելը հիմնեց առաջին "մանկապարտեզը"։ Նա Բուդայում և Պեշտում սկսել է Կանանց ասոցիացիա, ըստ որի, կանայք պետք է կրթություն ստանային և մշտապես աջակցում էր նրանց հավասարությանը։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 FemBio: Банк інформації про видатних жінок, Frauendatenbank, Банк данных о выдающихся женщинах, Görkəmli qadınlar haqqında məlumat bankı
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 Czech National Authority Database
  4. 4,0 4,1 4,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #118674900 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. Հանրային Նախադպրոցական Դաստիարակություն Հունգարիայում։ Պատմական ցուցադրություն, 1980
  6. Vag Otto (March 1975)։ «The Influence of the English Infant School in Hungary»։ International Journal of Early Childhood (Springer) 7 (1): 132–136։ doi:10.1007/bf03175934 (չաշխատող հղում)

ԳրականությունԽմբագրել

  • La Mara, Beethovens Unsterbliche Geliebte. Das Geheimnis der Gräfin Brunsvik und ihre Memoiren. Leipzig: Breitkopf & Härtel 1909.
  • La Mara, Beethoven und die Brunsviks, Leipzig: Siegel 1920.
  • Marianne Czeke, Brunszvik Teréz grófno naplói és feljegyzései [Gräfin Therese Brunsviks Tagebuch und Notizen], Band 1, Budapest 1938.
  • Proska Benes, Gräfin Brunsvik und die Kleinkindererziehung ihrer Zeit, Szeged 1932.
  • Կաղապար:NDB
  • Christa Beichler, Therese von Brunswick und ihr Lebensauftrag zwischen Beethoven und Pestalozzi, Rendsburg: Lohengrin-Verlag, 1993.
  • Lars Hendrik Riemer (Hg.), Das Netzwerk der ‚Gefängnisfreunde‘ (1830–1872). Carl Joseph Anton Mittermaier|Karl Josef Anton Mittermaiers Briefwechsel mit europäischen Strafvollzugsexperten, Frankfurt am Main: Verlag Klostermann, 2004, ISBN 3-465-03405-8 S. 1491
  • Gisela Gary: Wir sind keine Tanten! Die Kindergärtnerin: Zur Geschichte eines Frauenberufs in Österreich, Strasshof 2006.
  • Beethoven aus der Sicht seiner Zeitgenossen in Tagebüchern, Briefen, Gedichten und Erinnerungen, hrsg. von Klaus Martin Kopitz und Rainer Cadenbach unter Mitarbeit von Oliver Korte und Nancy Tanneberger, 2 Bände, München: Henle-Verlag, 2009, Nr. 133–161, ISBN 978-3-87328-120-2.

Արտաքին հղումներԽմբագրել