Թեոդոր Շվան (գերմ.՝ Theodor Schwann, դեկտեմբերի 7, 1810(1810-12-07)[1][2][3][…], Նոյս, Դյուսելդորֆ, Գերմանիա[4] - հունվարի 11, 1882(1882-01-11)[1][3][5][…], Քյոլն, Հռենոսի պրովինցիա, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն[4]), գերմանացի կենսաբան, բջջային տեսության ստեղծողը։

Թեոդոր Շվան
Theodor Schwann
Theodor Schwann Litho.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 7, 1810(1810-12-07)[1][2][3][…]
Նոյս, Դյուսելդորֆ, Գերմանիա[4]
Մահացել էհունվարի 11, 1882(1882-01-11)[1][3][5][…] (71 տարեկան)
Քյոլն, Հռենոսի պրովինցիա, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն[4]
ՔաղաքացիությունFlag of Germany (1867–1918).svg Գերմանիա
Ազգությունգերմանացի
Մասնագիտությունկենսաբան, բժիշկ, համալսարանի դասախոս և ֆիզիոլոգ
Հաստատություն(ներ)Հումբոլդտի համալսարան և Լյեժի համալսարան
Գործունեության ոլորտկենդանաբանություն
Պաշտոն(ներ)պրոֆեսոր
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Ազգային բժշկական ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Բելգիայի թագավորական բժշկական ակադեմիա և Թուրինի գիտությունների ակադեմիա[4]
Ալմա մատերԲոննի համալսարան, Լյեժի համալսարան, Հումբոլդտի համալսարան և Վյուրցբուրգի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն
Ազդվել էՅոհան Պետեր Մյուլեր
ՊարգևներԿոպլիի մեդալ[6] Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ և Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն)Schwann
Theodor Schwann hijo Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ավարտել է Բոննի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը (1833)։ Եղել է Լյովենի (1839 թվականից) և Լիեժի (1848-1880) համալսարանների պրոֆեսոր, Լոնդոնի թագավորական ընկերության (1879), Փարիզի (1879) և Բրյուսելի (1841) ԳԱ անդամ։ Գիտական աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են մարսողության ֆիզիոլոգիային, նյարդային համակարգի անատոմիային, հյուսվածաբանությանը։ Մարսողական հյութում հայտնաբերել է պեպսին ֆերմենտը (1836)։ Նկարագրել է ծայրամասային նյարդային թելիկների թաղանթը կազմող բջիջները (շվանյան բջիջներ), որոնք կատարում են հենարանային և սնուցման ֆունկցիա, մասնակցում նյարդային թելիկների վերականգնմաև պրոցեսին։ Համադրելով իր և Մ․ Շվայդենի տվյալները՝ Շվանը հանգեց այն եզրակացության, որ կենդանական և բուսական օրգանիզմները կառուցված են միևնույն բջջային սկզբունքով։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 Ազգային բժշկական ակադեմիա — 1820.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Who Named It?
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Թուրինի գիտությունների ակադեմիա — 1757.
  5. 5,0 5,1 5,2 Biographie Nationale de Belgique (ֆր.) / Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de BelgiqueBXL: 1866.
  6. Award winners : Copley MedalRoyal Society.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 554