Բացել գլխավոր ցանկը

Թեոդոր Շվան (գերմ.՝ Theodor Schwann, դեկտեմբերի 7, 1810(1810-12-07)[1][2][3][4][5], Նոյս, Դյուսելդորֆ, Գերմանիա - հունվարի 11, 1882(1882-01-11)[1][2][4][5], Քյոլն, Հռենոսի պրովինցիա, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն), գերմանացի կենսաբան, բջջային տեսության ստեղծողը։

Թեոդոր Շվան
Theodor Schwann
Theodor Schwann Litho.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 7, 1810(1810-12-07)[1][2][3][4][5]
Նոյս, Դյուսելդորֆ, Գերմանիա
Մահացել էհունվարի 11, 1882(1882-01-11)[1][2][4][5] (71 տարեկանում)
Քյոլն, Հռենոսի պրովինցիա, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա
Ազգությունգերմանացի
Մասնագիտությունկենսաբան, բժիշկ, համալսարանի պրոֆեսոր և ֆիզիոլոգ
Հաստատություն(ներ)Հումբոլդտի համալսարան և Լյեժի համալսարան
Գործունեության ոլորտկենդանաբանություն
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Ազգային բժշկական ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա և Թուրինի Գիտությունների Ակադեմիա
Ալմա մատերԲոննի համալսարան, Լյեժի համալսարան, Հումբոլդտի համալսարան և Վյուրցբուրգի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն
ՊարգևներԿոպլիի մեդալ[6] Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան և Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն)Schwann
Theodor Schwann Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ավարտել է Բոննի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը (1833)։ Եղել է Լյովենի (1839 թվականից) և Լիեժի (1848-1880) համալսարանների պրոֆեսոր, Լոնդոնի թագավորական ընկերության (1879), Փարիզի (1879) և Բրյուսելի (1841) ԳԱ անդամ։ Գիտական աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են մարսողության ֆիզիոլոգիային, նյարդային համակարգի անատոմիային, հյուսվածաբանությանը։ Մարսողական հյութում հայտնաբերել է պեպսին ֆերմենտը (1836)։ Նկարագրել է ծայրամասային նյարդային թելիկների թաղանթը կազմող բջիջները (շվանյան բջիջներ), որոնք կատարում են հենարանային և սնուցման ֆունկցիա, մասնակցում նյարդային թելիկների վերականգնմաև պրոցեսին։ Համադրելով իր և Մ․ Շվայդենի տվյալները՝ Շվանը հանգեց այն եզրակացության, որ կենդանական և բուսական օրգանիզմները կառուցված են միևնույն բջջային սկզբունքով։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 554