Թադեոս Թովմաճանյան

հայ բանասեր

Թադևոս Վարդապետ Թովմաճանյան (ծննդյան անունով՝ Պաղտասար, հունվարի 6, 1864(1864-01-06)[1], Խարբերդ, Օսմանյան կայսրություն - մարտի 19, 1948(1948-03-19)[1], Վենետիկ, Իտալիա), հայ բանասեր, թատերագիր, մանկավարժ։ Վենետիկի Մխիթարյան միաբան։

Թադեոս Թովմաճանյան
Ծնվել էհունվարի 6, 1864(1864-01-06)[1]
ԾննդավայրԽարբերդ, Օսմանյան կայսրություն
Մահացել էմարտի 19, 1948(1948-03-19)[1] (84 տարեկան)
Մահվան վայրՎենետիկ, Իտալիա
Ազգությունհայ
ԿրթությունՄուրադ-Ռափայելյան վարժարան
Մասնագիտությունբանասեր, թատերագետ և ուսուցիչ
ԱնդամությունՄխիթարյան միաբանություն

ԿենսագրությունԽմբագրել

Սովորել է Բերայի (Կոստանդնուպոլիս) Մխիթարյան և Վենետիկի Մուրատ-Ռափայելյան վարժարաններում։ 1894-1918 թվականներին իբրև ուսուցիչ, տեսուչ ու տնօրեն պաշտոնավարել է Վենետիկի, Կոստանդնուպոլսի, Խարբերդի, Տրապիզոնի վարժարաններում։ 1919 թվականին վաթսուն հայ որբերով Կոստանդնուպոլսից անցել է Վենետիկ։ 1923-1929 թվականներին եղել է Մուրատ-Ռափայելյան վարժարանի տեսուչ, 1929-1930 թվականներին՝ Միլանի ուսանողարանի մեծավոր։ Հրատարակել է «Նախադրունք հայ-գրաբառ քերականության» (1892 թվական), «Առաջին քայլ է գրոց բարբառ» (1894, 1909, 1921 թվականներ), «Գործնական քերականություն արդի հայերենի» (1944, 1948 թվականներ) գրքերը։ Գրաբար թարգմանել է Բուալոյի «Արվեստ քերթողական»-ը։ 1931-1932 թվականներին լույս են տեսել Թադևոսի բարոյախրատական թատերախաղերը («Անիծյալը», «Անմեղության հաղթանակը», «Զարմայր կամ մոռացկոտ իմաստակը», «Ջղացավության», «Խելքի պակասը՝ քսակի վնաս է», «Պզտիկ գողը»)[2][3][4]։

ԵրկերԽմբագրել

  • Նախադրունք հայ-գրաբառ քերականութեան կամ նախնական ծանօթութիւնք մասանց բանի։ Պարզ և գործնական ոճով, 1892։
  • Առաջին քայլ ի գրոց բարբառ։ Նոր գործնական քերականութիւն հին հայերենի, 1921։
  • Գործնական քերականութիւն արդի հայերէնի։ Տարրական դասընթացք։ 2-րդ տ., 1948:

ԳրականությունԽմբագրել

  • Հովակիմյան Բ. Մ., Հայոց ծածկանունների բառարան, 2005։ էջ 612։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 http://am.hayazg.info/index.php?curid=11369
  2. Ով ով է։ Հայեր։ Կենսագրական հանրագիտարան, 2005։ Հատոր 1։
  3. «Koha online catalog › Entry»։ haygirk.nla.am։ Վերցված է 2019-01-06 
  4. «AV Production - Թադևոս Թովմաճանյան»։ avproduction.am։ Վերցված է 2019-01-06 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 203