Էնդլա (էստ․՝ Endla teater), թատրոն Էստոնիայի Պյառնու քաղաքում։

Picto infobox masks.png
Էնդլա
Endla teater
Endla teatrihoone 2020.jpg
Տեսակթատերական կազմակերպություն
ԵրկիրFlag of Estonia.svg Էստոնիա
Հիմնադրման ամսաթիվ1911
Կայքendla.ee

ՊատմությունԽմբագրել

Թատրոնի սկզբնական շենքի եղել է մեծ պահեստային տարածք առանց պատուհանների, որը կառուցվել է Պառնայում 19-րդ դարի սկզբին շրջագայող թատերական խմբերի համար և բնակիչների շրջանում հայտնի էլ եղել «Planwagen» անունով։ Դրա երկարությունը կազմել է մոտավորապես 33 մետր, լայնությունը՝ 10 մետր։ Առաջին ամբողջական ներկայացումը բեմադրվել է 1824 թվականին։ Դա եղել է «Permi Jago unne-näggo» երկու գործողությամբ բուֆոնադը Տալլինի գերմանական դերասանական խմբի կողմից, որը եղել է Ավգուստ ֆոն Կոցեբուի «Der Trunkenbold» կատակերգության ադապտացիան, որն իրականացրել է Պետեր Անդրեաս Յոհան Շտեյնսբերգը[1]։

1910 թվականի մայիսի 23-ին դրվել է նոր թատերական շենքի կառուցման հիմնաքարը։ Այն հանդիսավոր կերպով բացվել է 1911 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։ Որպես առաջին ներկայացում բեմադրվել է «Libahunt» (Աբորոգեն) պիեսը, որը գրվել է էստոնացի դրամատուրգ Աուգուստ Կիցբերգի կողմից[1]։

1918 թվականի փետրվարի 23-ին թատրոնի պատշգամբից հռչակվել է Էստոնիայի անկախության հռչակագիրը՝ Տալլինում հռչակումից մեկ օր առաջ։

Թատրոնը հրդեհից այրվել է 1944 թվականին, իսկ նրա ավերակները, որոնք օգտագործվել են որպես պահեստային տարածք, պայթեցվել են 1961 թվականին[1][2]։ Նոր շենքը կառուցվել է 1967 թվականին՝ ի հիշատակ Հոկտեմբերյան հեղափոխության 50-ամյակի։ 1967 թվականի նոյեմբերի 3-ին ներկայացվել է Աուգուստ Յակոբսոնի «Պայքար առանց ճակատային գծի» պիեսը։ Նոր թատրոնի գլխավոր դահլիճը տեղավորում էր 600 տեղ, ուներ պտտվող բեմ, շենքն ունեցել է ընդարձակ փորձասրահներ[1]։

1953 թվականից մինչև 1987 թվականը թատրոնը կրել է «Պյառնուի Լ. Կոյդուլայի անվան դրամատիկական թատրոն» անվանումը[1]։

1978 թվականին թատրոնի անձնակազմը պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով[3]։

1988 թվականին թատրոնին վերադարձրել են նախկին անունը՝ «Էնդլա»[1]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 «Endla teater»։ Endla teater 
  2. Taylor, Neil Estonia. — Bradt Travel Guides, 2010. — С. 243. — ISBN 978-1-84162-320-7
  3. Советская Эстония / Гл. ред. Г. Наан. — Энциклопедический справочник. — Таллин: Валгус, 1979. — С. 401. — 440 с.

Արտաքին հղումներԽմբագրել