Էլսի Անդերսեն դե Վուլֆ

Էլսի Անդերսեն դե Վուլֆ (անգլ.՝ Elsie Anderson de Wolfe), ամուսնությունից հետո՝ լեդի Մենդլ (դեկտեմբերի 20, 1865(1865-12-20)[1][2][3][…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հուլիսի 12, 1950(1950-07-12)[1][2][4][…], Վերսալ, Ֆրանսիա), ամերիկյան թատրոնի դերասանուհի, կազմակերպության դեմք և ինտերիերի դիզայներ, որը հայտնի է իր հակա-վիկտորիանական ինտերիերներով։ Ժամանակակից դիզայնի նախամայրերից մեկը։ ԱՄՆ-ում ինտերիերների առաջին պրոֆեսիոնալ կին-դիզայները[5][6]։

Էլսի Անդերսեն դե Վուլֆ
Elsie de Wolfe c1917.jpg
Ի ծնեանգլ.՝ Ella Anderson de Wolfe
Ծնվել էդեկտեմբերի 20, 1865(1865-12-20)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՆյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ
Վախճանվել էհուլիսի 12, 1950(1950-07-12)[1][2][4][…] (84 տարեկան)
Մահվան վայրՎերսալ, Ֆրանսիա
ՔաղաքացիությունFlag of the United States (1912-1959).svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունդերասանուհի, ճարտարապետ, socialite, թատրոնի դերասանուհի, ինտերիերի դիզայներ և դիզայներ
ԱմուսինCharles Mendl?
ԱզգականներDrina de Wolfe?
Elsie de Wolfe Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

 
Էլսի դե Վուլֆը 1880 թվականին
 
Էլիզաբեթ Մարբերին և Էլսի դե Վուլֆը 1923 թվականին
 
Նյու Յորքի «Իրվինգ Հաուս»-ը, որը վարձել էին երկու հոգու՝ Էլիզաբեթ Մարբերի և Էլսի դե Վուլֆի համար
 
Էլսի դե Վոլֆը 1919 թվականին Կարմիր խաչի կամավորի համազգեստով

Ծնվել է 1859 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Նյու Յորքում[5]։ Հայրը զարգացող, բայց անգործնական բժիշկ էր։ Մայրը շոտանդական արմատներով կանադացի էր։ Ընտանիքն ուներ միջին եկամուտ և հաճախ ֆինանսական դժվարություններ էր ունենում[7]։

Նյու Յորքում ստացել է մասնավոր կրթություն։ 1881 թվականին սովորելու նպատակով տեղափոխվել է Շոտլանդիայի մայրաքաղաք Էդինբուրգ, որտեղ ապրում էր մորական կողմի բարեկամների մոտ։ 1883 թվականին, կապերի շնորհիվ, նրան ներկայացրել են Մեծ Բրիտանիայի թագուհի Վիկտորյային։ 1884 թվականին նա վերադառնում է Նյու Յորք և սկսում հանդես գալ սիրողական թատերական ներկայացումներով, ինչն այդ ժամանակ բարեգործական միջոցների հավաքման հայտնի եղանակն էր[6][7]։

1887 թվականին ծանոթանում է Էլիզաբեթ Մարբերիի հետ, որը երկար տարիներ դառնում է իր գործընկերուհին և սիրուհին մինչև Մարբերիի մահը՝ 1933 թվականը։ Մարբերիի հետ ընկերական հարաբերություններ ունեին Օսկար Ուայլդը, Ջորջ Բեռնարդ Շոուն և Ջեյմս Մեթյու Բարրին, «Փիթր Փենի» հեղինակը[7]։

1890 թվականին իր հոր մահից հետո, ֆինանսական խոչընդոտների պատճառով, նա դիմեց պրոֆեսիոնալ թատերաբեմի։ Այդ հարցում նրան օգնեց ընկերուհին՝ թատերական գործակալ Էլիզաբեթ Մարբերին[7]։ Նա դեբյուտտել է Վիկտորին Սարդուի «Թերմիդոր» պիեսում, որի ռեժիսորը Չարլզ Ֆրոհմանն էր։ Նրանք երկու տարի գաստրոլներով էին հանդես գալիս։ 1894 թվականին Էլսի Վուլֆը դարձավ Ֆրոհմանի թատերախմբի մշտական ​​անդամ։ 1901 թվականին Բրոդվեյում Ջորջ Լեդերերի հետ նա մասնակցում է Քլայդ Ֆիթչի նոր պիեսում՝ «The Way of the World» բեմադրմանը[8]։ Երկու տարի գաստրոլների է ուղևորվում նրա հետ։ 1905 թվականին Էլսի Վուլֆը լքում է բեմը[6][5]։

1903 թվականին Էլսի Դե Վուլֆը, նրա ընկեր Էլիզաբեթ Մարբերին և բարեգործ Աննա Մորգանը Ֆրանսիայի Վերսալ քաղաքում գնում են «Տրիանոն» պերճատունը, որը դառնում է նրանց սոցիալական կյանքի երկրորդ կենտրոնը[6]։

Նյու Յորքում Էլսին դե Վուլֆը և Մարբերին տուն են վարձում երկու հոգու համար, որը կոչվում էր «Իրվինգ Հաուս»։ Էլսին դե Վուլֆը այն վերանորոգում է ֆրանսիական ոճով, ինչը գործընկերուհիներին դարձնում է Նյու Յորքի ամենաոճային տանտիրուհիները[7]։

Էլիզաբեթ Մարբերիի և Սառա Կուպեր Հյուիթի (Sarah Cooper Hewitt) առաջարկով Էլսի դե Վուլֆը ստանձնում է ինտերիերի դիզայների աշխատանքը, որն այդ ժամանակ գրեթե բացառապես տղամարդու գործ էր համարվում։ Նրան օգնեցին բեմանկարչի համբավը, տան ձևավորման հաջողությունը, որը նա կիսում էր իր ընկերուհի Էլիզաբեթ Մարբերիի և համայնքային կապերը։ Ճարտարապետ Սթենֆորդ Ուայթը օգնեց նրան շահել «Colonial Club»-ի՝ առաջին մասնավոր կանանց ակումբի ինտերիերի դիզայնի պատվերը, որը 1903 թվականին հիմնադրվել էր Նյու Յորքում Ֆլորենս Հարիմանի կողմից։ Այնտեղ նա ցուցարում է իր դիզայնի ֆիմային նախատիպերը․ պարզությունը, նրբությունը (օգտագործելով հայելիներ, պայծառ երանգներով ներկեր և կտորներ), նաև վիզուալ (ոչ թե սովորական ոճաբանական) ընդհանրությունը։ Նրա ապշեցուցիչ հաջողությունն այնտեղ հաստատեց նրան որպես Միացյալ Նահանգների առաջին պրոֆեսիոնալ կին դիզայներ[6]։

1905 թվականին՝ գաղութատիրական ակումբը բացելուց հետո, նա վեց տարի աշխատել է որպես ինտերիերների դիզայներ։ 1913 թվականին բացում է իր բյուրոն։ 1915 թվականին Նյու Յորքում ստեղծում է ինտերիեր Հենրի Քլեյ Ֆրիկի կալվածատան համար, ինչը նրան հարստացնում է։ Նրա հաճախորդներն էին Աննա Վանդերբիլթը, Աննա Մորգանը, Վինդզորները և շատ ուրիշներ։ Նա նորաձևություն է մտցրել շինուազրի, թեթև և նուրբ ֆրանսիական ինտերիերները, ծաղկային տպագրությամբ թեթև պաստառացու գործվածքները, հարմարավետ կահույքը և գործնական ինտերիերները[5]։

Էլսի Դե Վուլֆի հստակ հակա-վիկտորիանական ոճը օգնեց ձևավորել իր սերնդի ճաշակը։ Good Housekeeping «Տնային օջախ» և The Delineator ամսագրերի մի շարք հոդվածներ նրա կողմից կազմվել են The House in Good Taste («Լավ ճաշակով տունը») գրքում, որը լույս է տեսել 1913 թվականին և հայտնի է ամերիկացի կանանց[6][5]։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Ֆրանսիայում աշխատել է որպես Կարմիր խաչի կամավոր[5]։ Հիվանդանոցներին և հատկապես գազից այրվածքներ ստացած հիվանդներին օգնելու իր աշխատանքի համար ստացել է Ռազմական խաչ և Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան[6]։

1926 թվականին նա ամուսնանում է Փարիզում Բրիտանիայի դեսպանատան մամուլի կցորդ սեր Չարլզ Մենդլի հետ։ Ամուսնությունը ֆիկտիվ էր, զույգը ապրում էր առանձին բնակարաններում[5][7]։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին լեդի Մենդլը վերադառնում է ԱՄՆ։ Նրան Կոնգրեսի հատուկ փաստաթղթով վերադառձնում են իր ամերիկյան քաղաքացիությունը։ Պատերազմից հետո լեդի Մենդլը վերադառնում է Թրիանոն վիլլա[6]։

Լեդի Մենդլն ամենաուժեղ ազդեցությունն է ունեցել Էդուարդ VIII-ի կնոջ ՝ Ուոլլիս Սիմփսոնի վրա Անգլիայում իր կազմավորվելու տարիներին՝ 1928 թվականին տեղափոխվելուց հետո։ Նրա մեջ նեշնչեց հագուստի ճաշակ, սեղան սպասքավորելու և լեդի լինելու ունակությունը[9]։ Ստեղծել է Շատո-դե-լա-Կրոյի ինտերիերի դիզայնը, որտեղ բնակվում էին Վինդզորները 1938 թվականին իրենց հարսանիքից մեկ տարի անց[10][11]։

Հանրաճանաչ է դարձրել կարճ սպիտակ ձեռնոցներ կրելը։ 1924 թվականին նա առաջինն էր, որ սպիտակած մազերը ներկել է երկնագույն։ Հնարել է «Վարդագույն Լեդի» կոկտեյլը[7]։

Գրել է «After All» ինքնակենագրությունը, որը թողարկվել է 1935 թվականին[5]։

Մահացել է 1950 թվականի հուլիսի 12-ին Վերսալ քաղաքի Թրիանոն վիլլայում 85 տարեկանում[6][7]։

1982 թվականին թողարկվել է Elsie De Wolfe: A Life in the High Style (The Elegant Life and Remarkable Career of Elsie de Wolfe, Lady Mendl) կենսագրությունը, որը գրել է Ջեյն Սմիթը(Jane S. Smith)[7]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Internet Broadway Database — 2000.
  3. 3,0 3,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. 4,0 4,1 4,2 FemBio: Банк інформації про видатних жінок, Frauendatenbank, Банк данных о выдающихся женщинах
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 «Элси де Вольф»։ Артишок։ 2014։ Վերցված է 2020-05-03 
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 Կաղապար:Британника онлайн
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 7,6 7,7 7,8 Расселл, Пол Эльза де Вульф // 100 кратких жизнеописаний геев и лесбиянок. — М.: Изд. дом «КРОН-пресс», 1996. — 423 с. — ISBN 5-232-00265-1
  8. CLYDE FITCH'S NEW PLAY.; "The Way of the World" Produced Before a Large Audience in Washington.(անգլ.) // New York Times. — 1901. — С. 9.
  9. Полякова, Арина Александровна Прошлое без будущего. История короля Эдуарда VIII. — М., 2013. — 344 с. — ISBN 978-5-91146-922-1
  10. «Роман Абрамович приобрел замок во Франции»։ Комсомольская правда։ 2004-10-18։ Վերցված է 2020-05-03 
  11. Немиров, Александр Роман Абрамович : как стать миллиардером. — М.: Алгоритм, 2017. — С. 142. — 237 с. — (Мужчины, покорившие мир). — ISBN 978-5-906979-61-2