Էդուարդ Բաբայան (հոգեբույժ)

HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Էդուարդ Բաբայան (այլ կիրառումներ)

Էդուարդ Արմենակի Բաբայան (օգոստոսի 31, 1920(1920-08-31) - մայիսի 12, 2009(2009-05-12)[1]), հայ բժիշկ, հոգեբույժ, թմրաբան, առողջապահական գործի կազմակերպիչ: Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1991): ՌՍՖՍՀ վաստակավոր բժիշկ: ԽՍՀՄ թմրաբուժական ծառայության համակարգի նախաձեռնող, կազմակերպիչ:

Picto infobox med.png
Էդուարդ Բաբայան
Ծնվել էօգոստոսի 31, 1920(1920-08-31)
Մահացել էմայիսի 12, 2009(2009-05-12) (88 տարեկան)
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսաստան
Ազգությունհայ
ԿրթությունՌուսաստանի ազգային հետազոտական բժշկական համալսարան
Մասնագիտությունհոգեբույժ
Գիտական աստիճանբժշկական գիտությունների դոկտոր և պրոֆեսոր
Պարգևներ«Մարտական ծառայությունների» մեդալ, ՌԴ վաստակավոր բժիշկ, Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան, Կարմիր Աստղի շքանշան և «Պատվո նշան» շքանշան

ԿենսագրությունԽմբագրել

Էդուարդ Բաբայանը ծնվել է 1920 թվականին: 1941 թվականին ավարտել է Մոսկվայի 2-րդ բժշկական ինստիտուտը՝ բուժական գործ մասնագիտությամբ: 1941-1947 թվականներին եղել է զինվորական բժիշկ: Մասնակցել է Հայրենական պատերազմին, հասել Լեհաստան, Գերմանիա, Չեխոսլովակիա: 1947-1953 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության հոգեբուժության ինստիտուտի և Մոսկվայի 2-րդ բժշկական ինստիտուտի հոգեբուժության ամբիոնի գիտաշխատող: Թեկնածուական թեզը նվիրված է եղել գլխուղեղի մելանոբլաստոմայի մետաստազների հոգեբուժական կլինիկային և ախտաբանական անատոմիային: 1953-1967 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարությունում, եղել բուժկանխարգելիչ օգնության գլխավոր վարչության հոգենյարդաբուժական օգնության բաժնի տեսուչ, պետ, վարչության գլխավոր մասնագետ: 1967-1986 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության Նոր դեղամիջոցների և բժշկական տեխնիկայի ներդրման վարչության պետ: 1978 թվականին ընտրվել է Թմրանյութերի հսկողության գիտամեթոդական բաժնի ղեկավար: Եղել է ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության ընդհանուր և դատական հոգեբուժական փորձաքննության հարցերի մշտական խորհրդի նախագահ, նախարարության ուսումնական խորհրդի նախագահության անդամ: 1971 թվականին Վիեննայի և 1972 թվականին Ժնևի կոնֆերանսներում ԽՍՀՄ կառավարության անունից ստորագրել է այդ դիվանագիտական կոնֆերանսների եզրափակիչ ակտերը՝ հոգեմետ դեղերի հսկողության համաձայնագիրը և թմրանյութերի հսկողության արձանագրությունը: 1986 թվականից եղել է Մոկվայի Սերբսկու անվան սոցիալական և դատական հոգեբուժության գիտական կենտրոնի դատա-դեղաբանական և բժշկա-իրավական փորձաքննության բյուրոյի ղեկավար և Թմրանյութերի հսկողության մշտական կոմիտեի նախագահ: 1976 թվականից դասավանդել է Բժիշկների կատարելագործման կենտրոնական ինստիտուտում, ԱՀԿ մոսկովյան դասընթացներում, ՌԴ ՆԳՆ դատաքննչական աշխատողների որակավորման բարձրացման ինստիտուտում[2]:

Հեղինակ է բժշկական ինստիտուտի և ուսումնարանի համար նախատեսված թմրաբուժության 3 դասագրքերի[3]: Բաբայանի ղեկավարությամբ պաշտպանվել են մի շարք թեկնածուական և դոկտորական թեզեր: Մշակել է բժշկական ինստիտուտի կլինիկական դեղաբանության, հոգեբուժության, թմրաբուժության ամբիոններում կիրառվող տերմինների դասակարգումը: Հրատարակել է նյարդա-հոգեկան հիվանդությունների, թմրամոլության, թունամոլության կլինիկա-անատոմիական առանձնահատկություններին, թմրաբուժության իրավական խնդիրներին թմրանյութերի հսկողությանը վերաբերող ռուսերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, իտալերեն, գերմաներեն ավելի քան 200 հոդվածներ[4]:

ԱնդամակցությունԽմբագրել

  • 1991-1997 թվականներին եղել է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության փորձագիտական կոմիտեի անդամ:
  • 1964 թվականից եղել է ԽՍՀՄ և ՌԴ Նյարդաբույժների և հոգեբույժների ընկերության նախագահության անդամ:
  • 1970 թվականից Բժշկա-տեխնիկական ընկերության նախագահության պատվավոր անդամ:
  • 1974 թվականին ընտրվել է Սոցիալական հոգեբուժության համաշխարհային ասոցիացիայի պատվավոր անդամ:

Պարգևներ, կոչումներԽմբագրել

  • Չեխոսլովակիայի բժշկագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր
  • Էդուարդ Բրաունինգի անվան մրցանակ, 1973
  • Ն. Սեմաշկոյի անվան մրցանակ, 1978
  • Սկրյաբինի անվան մրցանակ, 1983
  • ՌՍՖՍՀ վաստակավոր բժիշկ, 1984
  • «Պատվո նշան շքանշան»
  • Կարմիր աստղի շքանշան
  • Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան

ԵրկերԽմբագրել

  • Սովետական հոգեբուժություն (անգլերեն), Նյու Յորք, 1976:
  • Ուշադրությու՛ն, թույն է, Մոսկվա, 1980:
  • Ուշադրությու՛ն, թույն է (հայերեն), Երևան, 1982, 1986:
  • Թմրաբուժության ուսումնական ձեռնարկ: Բժշկական ուսումնարանների ուսանողների համար (համահեղինակ), Մոսկվա, 1981:
  • Թմրաբուժություն, Ուսումնական ձեռնարկ բժշկական ինստիտուտի ուսանողների համար (համահեղինակ), Մոսկվա, 1987:
  • Թունամոլության հոգե-դեղաբանական և բժշկա-իրավական ասպեկտները (համահեղինակ), Մոսկվա, 1988:
  • Թմրաբուժություն: Ուսումնական ձեռնարկ բժշկական ուսումնարանների ուսանողների համար (համահեղինակ), Մոսկվա, 1990:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

ԱղբյուրներԽմբագրել

  • Հարություն Մինասյան, 100 հայ հոգեբույժներ, Գիրք Ա, Երևան, 2002: