Բացել գլխավոր ցանկը

Երևանի հեռուստաաշտարակ, 311․7 մետր[1] (1.023 ոտնաչափ) բարձրություն ունեցող վանդակավոր աշտարակ Երևանի Նորք-Մարաշ վարչական շրջանում՝ Նորքի բարձունքում[2]։

Museum Silhouette.svg
Երևանի հեռուստաաշտարակ
Yerevan TV tower Armenia.jpg
Տեսակհեռուստաաշտարակ
ԵրկիրFlag of Armenia.svg Հայաստան
ՏեղագրությունԵրևան
ՎայրԵրևան
ԲԾՄ1170 մետր
Բարձրություն311,7 մետր
Հիմնադրված է1977
Բացված1977
Կոորդինատներ: 40°10′16.640000100407″ հս․ լ. 44°32′10.170000098796″ ավ. ե. / 40.17128888891677718° հս․. լ. 44.53615833336077401° ավ. ե. / 40.17128888891677718; 44.53615833336077401

Կառուցվել է 1974-1977 թվականներին և փոխարինել է դեռևս 1956 թ. կանգնեցված հին տիպային հեռուստաաշտարակին, որի բարձրությունը կազմել է 196 մ։ Հին հեռուստաաշտարակը գտնվում է Գյումրիում և ծառայում իր նպատակին։

Ներկայումս Երևանի հեռուստաաշտարակը համարվում է քաղաքի ամենաբարձր կետը։

ՇինարարաությունԽմբագրել

1960-ականների վերջերին որոշվեց, որ այդ ժամանակվա 180 մետր բարձրությամբ հեռուստաաշտարակը փոխարինվի՝ վերջինիս անբավարար հզորության պատճառով։

Երևանի հեռուստատեսության աշտարակի և Թբիլիսիի աշտարակի կառուցման նախապատրաստական աշխատանքները, որը նույնպես անհրաժեշտ էր փոխարինելու, միաժամանակ սկսվեց Ուկրաինայի պողպատե կառույցների ինստիտուտում: Ծրագրի ղեկավարներն էին Իսահակ Զատուլովսկին, Անատոլի Պերելմյերերը, Մարկ Գրինբերգը, Յուրի Շևնիցկին և Բորիս Բուտը: Թբիլիսին և Երևանը խորհրդային մայրաքաղաքների շարքում առաջիններն էին, որտեղ կառուցվեց հեռուստաաշտարակ: Նույն խումբը հետագայում աշխատել է Կիևի հեռուստատեսության աշտարակի նախագծում, թեև այն ավարտվել է ավելի վաղ, քան Երևանում: Թբիլիսիի աշտարակը ցածր է, թեթև և թեթևակի թեքված է Երևանի աշտարակի համեմատ:

Շինարարությունը սկսվել է 1974 թվականին և ավարտվել է 3 տարի անց: Պողպատը բերվել է Վրաստանում գտնվող «Ռուսթիմա-մետալուրգիական» գործարանից:

Հին աշտարակը տեղափոխվեց Գյումրի, որտեղ այսօր գործում է:

ԿառուցվածքԽմբագրել

Երևանի հեռուստատեսության աշտարակի կառուցվածքը գրեթե բաժանված է երեք մասի` հիմնային մաս, մարմնի մաս և ալեհավաքի:

Այն խաչաձև պողպատե տետրահեդոն է, որը 71 մետր բարձրության վրա դառնում է փակ պլատֆորմ, որտեղ դիտորդական հարթակն ու տեխնիկական տարածքներն են: Այս ստորին աշտարակի զամբյուղի տանիքում տեղադրված են ռադիոհաղորդիչ ալեհավաքներ: Եռանկյունի կողային-պողպատե կառույցը շարունակում է 137 մ բարձրության վրա, այն երկու հարկանի է, 18 մետր կառուցվածքով` շրջադարձային-խճճված կոնի ձևով: Եվս 30 մետր շարունակվում է վանդակավոր ցանցի երկարությունը:

Այս կառույցի կենտրոնում կա 4.2 մ տրամագծով հստակ ուղղահայաց խողովակային կառուցվածք, որի մեջ, ի թիվս այլ բաների, վերելակի լիսեռը թաքնված է: Այս ձևը Խորհրդային Միությունում տարածված էր պողպատե աշտարակներով: Օրինակ, Կիևի հեռուստաաշտարակը և Սանկտ-Պետերբուրգի հեռուստաընկերությունը հետեւում են այս շինարարական սկզբունքին:

Ամբողջ պողպատե կառուցվածքը սպիտակ և միջազգային նարնջագույն է ներկված` համապատասխանելու օդային անվտանգության կանոններին (ինչպիսին է Տոկիոյի աշտարակը և Թբիլիսիի հեռուստատեսային աշտարակը):

Աշտարակի կենտրոնում՝ մինչև 211 մետր բարձրությունը, ձգվում է 4 մետր տրամագծով սնամեջ խողովակ, որի մեջ տեղադրված է վերելակները, կապի մալուխները, աստիճանները։ Այնուհետև մինչև 300 մետրը, խողովակի տրամագիծը նեղանում է և դառնում 3 մետր։

Կառույցի քաշը կազմում է 1900 տոննա, իսկ հիմքը ծովի մակարդակից բարձր է 1170 մետր[3]։

Հեռարձակման պատմությունԽմբագրել

 
Երևանի հեռուստաաշտարակարը գիշերային ժամերին

1977 թվականին[4] աշտարակի տեղադրումը թույլ է տալիս ստանալ լայն ծրագրեր Մոսկվայի կենտրոնական հեռուստատեսությունից, ինչպես նաև Խորհրդային միության մյուս հանրապետություններից: Այդ տարիներին հայկական հեռուստատեսությամբ հեռարձակվող հաղորդումների միջին օրական ծավալը հասել էր տասներկու ժամ, որոնցից երկուսուկես ժամը՝ գունավոր, այդ թվում` չորս ժամ և երեսունհինգ րոպե սեփական ծրագրավորմամբ: 1978 թ.-ին հնարավորություն էր ստացել ստանալ նաև կենտրոնական հեռուստատեսության չորրորդ ալիքը Հայաստանում: 1978 թ. ծրագրերը դիտվել են հետևյալ վիճակագրությամբ՝ նորություններ (25%), երաժշտություն (23%), կրթական (13%), նախնական չափահաս ժամանց (14.5%), քաղաքական (9%) և ռազմական (6%), սպորտային (4%), կինոնկարներ (3.5%) և այլն:

1978 թ.-ին հեռուստացույցների թիվը հասել էր 500 000-ի, որոնցից 100 000-ը գունավոր էին: Հայկական ԽՍՀ-ն Սովետական ​​Միությունում երկրորդն էր հեռուստատեսության տարածման միջոցով: Օրվա ընթացքում հեռուստատեսային հաղորդումների երկարությունը հասնում էր 19 ժամի: Ծրագրերի մոտ 50%-ը գունավոր էր, 70%-ը` տեսագրություն: Հետագա տարիներին Հայաստանը դարձել է Խորհրդային Միության հանրապետությունների, առաջին հեռուստաընկերություններից ընդհանուր վարկանշով առաջիններից։

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։