Երանուհի Ասլամազյան

հայ նկարիչ

Երանուհի Արշակի Ասլամազյան (1910, ապրիլի 15 (28), գյուղ Բաշ-Շիրակ, Կարսի մարզ - 1998, փետրվարի 4, Մոսկվա), հայ նկարչուհի, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1965
ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Մարիամ Ասլամազյանի քույրն է։

Երանուհի Ասլամազյան
ERANUHI ASLAMAZYAN.jpg
Ի ծնեԵրանուհի Արշակի Ասլամազյան
Ծնվել է1910, ապրիլի 15 (28)
Ծննդավայրգյուղ Բաշ-Շիրակ, Կարսի մարզ
Վախճանվել է1998, փետրվարի 4
Մահվան վայրՄոսկվա
Ազգությունհայ
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Armenia.svg Հայաստան
ԿրթությունՍանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիա
Մասնագիտություննկարչուհի
Ժանրդիմապատկեր և բնանկար
ՊարգևներՀայկական ԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ

ԿենսագրությունԽմբագրել

ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարչուհի Երանուհի Արշակի Ասլամազյանը ծնվել է 1910 թվականի ապրիլի15-ին` Կարսի մարզի Բաշ-Շիրակ գյուղում: Լենինականում ապրել է մինչև 1927-1928 թվականները: 1929 թվականին ավարտել է ԵԳԱՏ-ը (դասատուներ` Սեդրակ Առաքելյան, Ստեփան Աղաջանյան), 1939 թվականին՝ Լենինգրադի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտը (Ա.Օսմյորկին, Ա.Սավինով)։

Ստեղծել է բնանկարներ, նատյուրմորտներ, դիմանկարներ, պաննոներ[1]։

Նկարչուհու գիտակցության մեջ Արարատն[2] ասոցացվում է անցողիկի և հավերժի տրամախաչման ռուբիկոնի հետ:

Երանուհի Ասլամազյանի արվեստը լի է բարձր ճաշակով կազմակերպված զուսպ, նուրբ գունային անցումներով, հարուստ կենսափիլիսոփայական շերտերով, որտեղ նա փորձել է բացահայտել անգամ շերտերի ստվերները: Երանուհի Ասլամազյանն իր արվեստով մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդու հոգեվիճակին, կարևորել աշխատանքը: Նրա մոտիվները կարծես մշտապես կրկնվող, բայց ամեն անգամ նոր ստեղծագործական խնդիրներ հետապնդող և նոր լուծումներ առաջարկող թեմաներ են,որոնց նպատակն է ոչ թե հանդիսատեսին որևէ եզրակացության հանգեցնելը,այլ թույլ տալ մտածելը: Երանուհի Ասլամազյանը Լենինականում ապրել է մինչև 1927-1928 թվականները, երկար տարիներ ապրել է նկարչական ստուդիան / մանկավարժներ` Յուլ.Վերժբիցկայան, Ել.Պատկանյանը/, Երևանի գեղարվեստական-արտադրական տեխնիկումը / դասատուներ` Ս.Առաքելյան,Ս .Աղաջանյան, Մոսկվայի ՎԽՈՒՏԵԻՆ-ը/ դասատուներ `Ս.Դրևին, Մ.Լարիոնովա, Բ.Մուխինա, Կ.Պետրով –Վոդկին/, Լենինգրադի գեղարվեստի ակադեմիան/ Ա.Օսմյորկին, Ա.Սավինով/: Եր.Ասլամազյանի աշխատանքները պահվում են բազմաթիվ թանգարաններում՝Լոնդոն, Սոֆիա, Բեռլին, Լենինգրադ, Վենետիկ, Տոկիո, Դելի և այլն: Ե.Ասլամազյանը մահացել է 1988 թվականին, փետրվարի 4-ին: Թաբղված է Մոսկվայում:


ՍտեղծագործություններԽմբագրել

  • «Աշխատանքի հերոս Խ. Վարդանյանի դիմանկարը» (1946, Տրետյակովյան պատկերասրահ, Մոսկվա)
  • «Արագածի հովիտը» (1955, Տրետյակովյան պատկերասրահ, Մոսկվա)
  • «Հովսեփ Օրբելու դիմանկարը», (1951, Հայաստանի ազգային պատկերասրահ)
  • «Այրիվանք» (1956, ՀԱՊ)
  • «Լավաշ են թխում» (1955, Դրեզդենի պատկերասրահ)
  • «Նատյուրմորտ։ Արևելյան ամանեղեն» (1967, Դրեզդենի պատկերասրահ)
  • «Հայաստանի մրգերը» (1985)
  • Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Մոսկվայում և Լենինգրադում (1958
  • «Փափախով տղան» (1937թ.)
  • «Կարմիր լեռը» (1938թ.)
  • «Ջաղացպանյանի դիմանկարը» (1940թ․)
  • «Յասաման «Եղրևանի» (1942թ.)
  • «Փոքրիկ բակ» (1943թ․)
  • «Նաիրի Զարյանի դիմանկարը» (1943թ․)
  • «Հայրենադարձ կնոջ դիմանկարը» (1945թ․)
  • «Կոլխոզի նախագահ Ս.Վարդանյանի դիմ.» (1946թ․)

ՊարգևներԽմբագրել

 
Երանուհի Ասլամազյան, լուսանկարիչ՝ Անդրանիկ Քոչար
 
Մարիամ և Երանուհի Ասլամազյաններին նվիրված հուշատախտակ Երևանի Աբովյան փողոցում
  • 1945 թվականին պարգևատրվել է 1941-1945 թվականների Մեծ հայրենական պատերազմի համար տարած անվեհեր աշխատանքի համար
  • 1956 թվականին ստացել է շնորհակալագիր սովետական կանանց նվիրված հանձնաժողովի կողմից «Սովետական սոցիալիստական միության մեջ կանանց հավասարություն » միջազգային սեմինարի շրջանակում կազմակերպված ցուցահանդեսին մասնակցելու համար
  • 1957 թվականին ստացել է շնորհակալագիր «Մոսկվայի սովետական նկարիչների խորհրդի» կողմից կին նկարիչների աշխատանքների ցուցահանդեսին մասնակցելու համար ,որը կազմակերպվելէ սովետական կանանց հանձնաժողովի նախաձեռնությամբ, որի նպատակը կանաց իրավահավասարությունն է: Խրախուսական է ստացել՝ Խորհրդային սոցիալիստական միության «Կոմիտետ 5-րդին » նվիրված սովետական կանանց դերի ամրապնդման համար և սոցիալաիստական միության մեջ մշակույթի կառուցողականության խթանման համար: Մասնակցել է«Աղջիկների տոնը» միջազգային երիտասարդական փառատոնին:
  • 1958 թվականին սկսել է աշխատել խեցեգործության մեջ
  • 1959 թվականին շրջագայում է Եվրոպայով՝ Բելգիա, Հոլանդիա, Իտալիա , ստեղծում էտյուդներ, ճեպանկարներ
  • 1961 թվականին Ճամփորդություն դեպի Հնդկաստան, Ցեյլոն. ջրաներկ-գործերի և մատիտանկարների ստեղծում
  • 1962 թվականին տուրիստական ուղևորություն դեպի Եգիպտոսոս]]: Ճանապարհորդական էտյուդների և ճեպանկարների ստեղծում
  • 1963 թվականին պարգևատրվել է Մոսկվայի « Ռուսաստանի սովետական դաշնության սոցիալիստական հանրապետության » կողմից « Արարատ» կտավի համար՝ լավագույն ստեղծագործության համար,որը իրականցվել է «Վարդանիկ» կոլխոզի ակումբի համար: /համատեղ Մ.Ա.Ասլամազյան/
  • Համարվել է «Կանանց համաշխարհային համագումարի» թղթակիցը Մոսկվայում/ 1963 թվական,24-29 հուլիս/
  • Ճամփորրդությունը Ճապոնիա.ջրաներկ -աշխատանքների և մատիտանկարների ստեղծում
  • 1964 թվականին ստացել է շնորհալակագիր` ՌՍԴՍՀ –ան Մոսկվայի բաժնի «Նկարիչների խորհրդի» և ՄՆԽԿ պարտ-խմբի կողմից ակտիվ աշխատանքի համար,որն իրականացվել է 1964թվականին `մշակութային շաբաթի շրջանակներում:
  • 1965 թվականին արժանացել է Սովետական սոցիալիստական Հայաստանի հանրապետության կողմից վաստակավոր նկարչի կոչման.Ստեղծագործական գործուղման է մեկնել Իտալիա:
  • 1966-1984 թվականին Սովետական միության բարեկամության/ Սովետական սոցիալիստական միության երկրներ-Շրի –Լանկա/ և արտասահմանյան երկրների մշակութային կապերի գործադիր կոմիտեյի անդամ,
  • 1967-պարգևատրվել է հոբելյանական ցուցահանդեսի հանձնաժողովի կողմից Հոկտեմբերի 50 ամյակին կապակցությամբ
  • 1970 թվականին պարգևատրվել է ՌՍԴՍՀ –ան ՄՆԽԿ-ի կողմից հոբելյանական ցուցահանդեսին մասնակցելու կապակցությամբ՝ նվիրված Վ.Ի.Լենինի 100 ամյակին:
  • 1971 թվականին պարգևատրվել է պատվոգրով ՍՄԲԿԽ և արտասահմանայան երկրների հետ մշակութային կապերի ձևավորման մեջ ակտիություն ցուցաբերելու և Սովետական միության ու Ցեյլոնի միջև միջմշակութային բարեկամական կապերը ամրապնդելու , զարգացնելու համար
  • 1973 թվականին գործուղումը ակվարելիստ-նկարիչների խմբի հետ դեպի Պրիկամե՝ Պերմ, Չերդին, Սոլիկամսկ, Բեռեզնյակ, Պյոտր Չայկովսկիի.ջրաներկ- աշխատանքների ստեղծում
  • 1975 թվականին հուշաշքանշանով պարգևատրում «Սովետական Ռուսաստան» խորագրով հանրապետական նկարչական ցուցահանդեսի ժամանակ
  • 1977 թվականին-պարգևատրվել է հուշաշքանշանով՝ հանրապետական «ՄԵծ հայրենականի 60 ամյակին» նվիրված ցուցահանդեսին մասնակցելու համար
  • 1978 թվականին շնորհվել է պատվոգրով ՌՍԴՍՀ –ան ՄՆԽԿ կողմից «Նկարիչների տան» ակտիվ գործունեության համար,1977-1978, Արժանացել է« Աշխատանքի վետերան» շքանշանի
  • 1979 թվականին պարգևատրվել է հատուկ պատվոգրով ՌՍԴՍՀ –ան «Նկարիչների միության» ակտիվ աշխատանքի համար «Նկարիչների տան խորհրդի »համար
  • 1980 թվականին ստեղծագործական գործուղում Իտալիա. Էտյուդների շարքի ստեղծում
  • Հատուկ պատվոգրով պարգևատրում `« Սովետական հասարակության բարեկամության միության և միջմշակութային կապերի» մեջ մեծ ներդրման համար ,Սովետական Միության և Շրի -Լանկայի բարեկամական կապի ստեղծման 20 ամյակի ամրապնդման մեջ ակտիվություն ցուցաբերելու համար: Պարգևատրվել է հուշանվերով՝ ՍՍՀՀ 60 ամյակի նվիրված և Կոմունիստական կուսակցության տարածման համար Հայաստանում:
  • 1981 թվականին գործուղում ՌՍԴՍՀ –ան ՆՄ-ի ստեղծագործական խմբի հետ դեպի “Горячий Ключ”.ստեղծում է բնանկարներ,դիմանկարներ[3]:


ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005 
  2. «Մարիամ և Երանուհի Ասլամազյան պատկերասրահի պաշտոնական էջից» 
  3. Մարիամ և Երանուհի Ասլամազյան պատկերասրահի պաշտոնական էջից 

Արտաքին հղումներԽմբագրել