HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դոն Կիխոտ (այլ կիրառումներ)

«Դոն Կիխոտ», Լյուդվիգ Մինկուսի բալետ՝ 4 գործողությամբ, ստեղծված՝ Միգել դե Սերվանտեսի «Դոն Կիխոտ» վեպի (իսպ: El ingenioso hidalgo don Quijote de la Mancha) հիման վրա:

Picto infobox music.png
Դոն Կիխոտ
Don Quixote
Aagostini donquixote 01.jpg
Տեսակբալետ
Ժանրբալետ
ԿոմպոզիտորԼյուդվիգ Մինկուս
Էդուարդ Նապրավնիկ
Սյուժեի աղբյուրՎեպ Միգել դե Սերվանտես
Գործողությունների քանակԲալետ 4 գործողությամբ
Ստեղծման տարեթիվ1869
Առաջնախաղի տարեթիվդեկտեմբերի 14 1869
Առաջնախաղի վայրՄեծ թատրոն, Մոսկվա
Don Quixote (ballet) Վիքիպահեստում
Չորրորդ գործողություն, Coda, grande pirouette, fouettes

ՊատմությունԽմբագրել

Առաջին ներկայացումը տեղի է ունեցել 1869 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Մոսկվայի Մեծ թատրոնում[1], բալետմեյստեր Մարիուս Պետիպա: Հայաստանում առաջին անգամ բեմադրվել է 1954 թվականին, բալետմայստեր՝ Զ. Մուրադյան: 2002 թվականին բեմադրիչ-բալետմայստեր, ՀՀ ժողովրդական արտիստ Վիլեն Գալստյանը Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում բեմադրել է «Դոն Կիխոտ» բալետը՝ 3 գործողությամբ[2]:

Գործող անձինքԽմբագրել

  • Դոն Կիխոտ
  • Սանչո Պանսա
  • Բազիլ
  • Կիտրի
  • Փողոցային պարուհի
  • Գլխավոր Դրիադ
  • Կիտրիի հայրը
  • Էսպադա
  • Ռոզիտա
  • Գումաշ
  • Լորենցո
  • Դուլսինեա
  • Հրեշտակ

ԼիբրետոԽմբագրել

ՆախաբանԽմբագրել

Դոն Կիխոտը` բազմաթիվ ռոմանտիկ-ասպետական պատմություններով հրապուրված, երազներով տարված, ճամփա է ընկնում անսովոր արկածներին ընդառաջ, որպեսզի անօրինակ սխրանքներով պանծացնի իր անունը: Նա իրեն զինակիր է կարգում Սանչո Պանսային` պարզամիտ ու երազանքների որևէ հակում չունեցող մի գեղջուկի:

Առաջին գործողությունԽմբագրել

Բարսելոնայում տոնախմբություն է: Պանդոկապան Լորենցոյի դուստրը` Կիտրին, սեթևեթում է իր սիրած տղայի` Բազիլի հետ, բայց հասարակ սափրիչը աղջկա հոր համար պատշաճ փեսացու չէ: Մանավանդ, որ հարուստ ազնվական Գումաշը խնդրում է Կիտրիի ձեռքը[3]: Սակայն սրան էլ աղջիկն է դեմ: Տոնը ծավալվում է: Կրակոտ պարի պահին հայտնվում են Դոն Կիխոտն ու Սանչոն: Ասպետը հարգալից ողջունում է պանդոկապանին, որը նրան հյուրասիրության է հրավիրում: Կատակասեր երիտասարդներն իրենց խաղի մեջ են գրավում Սանչոյին` ծափ ու ծիծաղով վեր-վեր թռցնելով նրան: Դոն Կիխոտն օգնության է շտապում իր զինակրին: Նկատելով Կիտրիին, որն ասպետին պատկերանում է որպես իր երազներում հայտնված «սրտի դիցուհի»` գեղեցկուհի Դուլսինեա: Բայց հակառակ նրա պաշտամունքի նշանների` Կիտրին ծլկում է Բազիլի հետ:

Երկրորդ գործողությունԽմբագրել

Կիտրին ու Բազիլը պատսպարվել են պանդոկում: Նրանք անհոգ զվարճանում են ընկերների հետ: Հայտնվում են հետապնդողները և նրանց հետ նաև Դոն Կիխոտն ու Սանչոն: Լորենցոն ուզում է տեղնուտեղը հայտարարել Գումաշի ու Կիտրիի նշանադրության մասին: Բայց Բազիլը` Կիտրիի հետ նախապես պայմանավորված, իբր ինքնասպան է լինում: Կիտրին «ողբում է» սիրեցյալի «մահը»: Դոն Կիխոտն էլ` անչափ վշտացած, խիստ նախատում է անսիրտ պանդոկապանին և վռնդում Գումաշին: Բազիլն էլ «վերակենդանանում է», իսկ Դոն Կիխոտն էլ ստիպում, որ պանդոկապանը զիջի: Սակայն` ապարդյուն: Երիտասարդ զույգին ոչինչ չի մնում, քան նորից ծլկել:

Դոն Կիխոտը կրկին պատրանքների գրկում է: Նրան շրջապատել ու հալածում են երևակայական չարքերը: Ասպետը, տեսնելով հողմաղացները, ընդունում է դրանք չարքերի տեղ և նետվում մարտի, որն ավարտվում է իր պարտությամբ: Գալիս են վիրավոր Դոն Կիխոտն ու Սանչոն: Ասպետը դեռևս տեսիլքների գերության մեջ է: Նրան պատկերանում է Դուլսինեան` դյութիչ հավերժահարսերով ու հրեշտակներով շրջապատված: Սանչոն փորձում է սթափեցնել ցնորված տիրոջը:

Երրորդ գործողությունԽմբագրել

Հաղթել է երիտասարդների սերը: Ամեն ինչ պատրաստ է պսակադրման հանդիսությանը: Դոն Կիխոտին ու Սանչո Պանսային հրավիրում են զբաղեցնելու պատվավոր հյուրերի տեղը: Սկսվում է ցնծալի տոնախմբությունը: Երջանիկ են Կիտրին ու Բազիլը: Դոն Կիխոտն օրհնում է նրանց միությունը…

ՊատկերասրահԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել