Դյուլա Գրոշիչ (հունգ.՝ Gyula Grosics, [ˈɟulɒ ˈɡroʃitʃ], 4 փետրվարի, 1926, Դորոգ13 հունիսի, 2014, Բուդապեշտ, Հունգարիա), հունգարացի ֆուտբոլիստ, Հունգարիայի հավաքականի դարպասապահ։ Ստացել է «Սև հովազ» մականունը, որովհետև խաղալիս կրել է սև մարզահագուստ[3]։

Football pictogram.svg
Դյուլա Գրոշիչ
հունգ.՝ Gyula Grosics
Gyula Grosics.jpg
Անձնական տվյալներ
Ազգությունը հունգար
Քաղաքացիությունը Flag of Hungary.svg Հունգարիա
Մականուն Սև հովազ
Ծննդյան ամսաթիվ փետրվարի 4, 1926(1926-02-04)[1]
Ծննդավայր Դորոգ, Հունգարիա
Մահվան ամսաթիվ հունիսի 13, 2014(2014-06-13)[2][1] (88 տարեկանում)
Մահվան վայր Բուդապեշտ, Հունգարիա
Հասակ 178 սմ
Քաշ 78 կգ
Դիրք դարպասապահ
Պատանեկան կարիերա
1941-1943 Հունգարիա Դորոգ
Մասնագիտական կարիերա*
Տարի Ակումբ Խաղ (Գոլ)
1943-1947 Հունգարիա/Հունգարիա Դորոգ 61 (-?)
1947-1949 Հունգարիա/Հունգարիա Մատեոս Մունկաշ/Տեխերֆուվար 85 (-?)
1950-1957 Հունգարիա Հոնվեդ 125 (-?)
1957-1964 Հունգարիա Տատաբանյա 123 (-?)
Ազգային հավաքական
1947-1962 Հունգարիա Հունգարիա 86 (-?)
Մարզչական կարիերա
1963 Հունգարիա Տատաբանյա
1964-1965 Հունգարիա Շալգոտարյան
1979-1984 Հունգարիա Վոլան
1966-1968 Քուվեյթ Քուվեյթ
* Մասնագիտական կարիերայում ընդգրկված են միայն առաջնության խաղերը և գոլերը:

ԿենսագրությունԽմբագրել

Դյուլա Գրոշիչը ծնվել է 1926 թվականի փետրվարի 4-ին Հունգարիայի Դորոգ քաղաքում։ Նրա մայրը ցանակնում էր, որ որդին դառնա քահանա։ Սակայն Գրոշիչն սկսում է ֆուտբոլային կարիերա՝ խաղալով Դորոգ քաղաքի ֆուտբոլային ակումբում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին մի կարճ ժամանակ կռվել է Առանցքի ուժերի կողմից և գերի ընկել ամերիկացիների մոտ[4]։

Հունգարիայի ազգային հավաքականում իր դեբյուտը կատարել է 1947 թվականին։ 1948 թվականին սկսում է հավաքականն սկսում է հաջող ելույթների շարքը, որ շարունակվում է մինչև 1954 թվականի աշխարհի առաջնությունը[3]։ 1949 թվականին Դյուլա Գրոշիչը փորձել է փախչել երկրից, սակայն ձերբակալվել է։ Նա մեղադրվել է լրտեսություն կատարելու ու պետական դավաճանության մեջ և ենթարկվել տնային կալանքի։ Հետագայում մեղադրանքները հանվել են ապացույցների բացակայության պատճառով, սակայն Գրոշիչին երկու տարի արգելվել է խաղալ ազգային հավաքականում։ Այնուամենայնիվ, մեկ տարի անց նա վերադարձել է ազգային հավաքական[5]։ 1950 թվականին նա սկսել է խաղալ նաև «Հոնվեդ» ակումբում[4]։ Հունգարիայի առաջնության բարձրագույն դիվիզիոնում անցկացրել է 390 խաղ[3]։

1952 թվականին Գրոշիչն ազգային հավաքականի կազմում դարձել է օլիմպիական չեմպիոն։ 1953 թվականին Հունգարիան հաղթել է Անգլիային, այսպես կոչված, «Դարի խաղում»[3]։ Այդ հանդիպման ժամանակ Հունգարիան հաղթել է 6։3 հաշվով և դարձել ոչ Մեծ Բրիտանիայից եկած առաջին թիմը, որ հաղթել է Անգլիային տնային խաղում[5]։ 1954 թվականին Դյուլա Գրոշիչն ընտրվել է Աշխարհի գավաթի աստղերի թիմի դարպասապահ։

1954 թվականի հուլիսից մինչև 1956 թվականի փետրվար Հունգարիայի հավաքականը 19 խաղերից 16-ում հաղթել է, իսկ երեքն ավարտել է ոչ-ոքի։ Սակայն Հունգարական հեղափոխությունից հետո «Ոսկե թիմը» անկում է ապրել։ Հեղափոխությունից հետո Դյուլա Գրոշիչն իր ընտանիքի հետ մեկնել է երկրից, սակայն հետագայում ստիպված է եղել վերադառնալ և ուղարկվել է «Տատաբանյա» ակումբ[5]։ Նա մասնակցել է 1958 և 1962 թվականների աշխարհի առաջնություններին, որոնք անհաջող են եղել Հունգարիայի հավաքականի համար։ Ընդհանուր առմամբ հավաքականի կազմում նա անցկացրել է 86 խաղ։

1962 թվականի մրցաշրջանից հետո Խորհրդային Հունգարիայի սպորտի նախարարությունը թույլ չի տվել Գրոշիչին տեղափոխվել «Ֆերենցվարոշ» և նա որոշել է ավարտել իր ֆուտբոլային կարիերան[5][6]։

Իմանալով, որ 82ամյա Դյուլա Գրոշիչը գտնվում է ֆինանսական վատ դրության մեջ, «Ֆերենցվարոշի» ղեկավարությունը նրա հետ կնքել է ցմահ պայմանագիր։ 2008 թվականին Գրոշիչը մի քանի րոպեով խաղադաշտ է դուրս եկել «Շեֆիլդ Յունայթեդի» դեմ ընկերական խաղում և արժանացել հոտնկայս ծափահարությունների[6][7]։

2011 թվականին Տատաբանյայի ֆուտբոլային մարզադաշտը կոչվել է Դյուլա Գրոշիչի պատվին[5]։

Դյուլա Գրոշիչը մահացել է 2014 թվականի հունիսի 13-ին Բուդապեշտում։

ՁեռքբերումներԽմբագրել

ԹիմայինԽմբագրել

  • Օլիմպիական չեմպիոն - 1952
  • Աշխարհի փոխչեմպիոն - 1954
  • Կենտրոնական Եվրոպայի գավաթի դափնեկիր - 1953
  • Հունգարիայի չեմպիոն - 1950, 1952, 1954, 1955

ԱնհատականԽմբագրել

  • Տարվա ֆուտբոլիստ Հունգարիայում - 1949, 1950[8]
  • Ընդգրկվել է 20-րդ դարի աշխարհի 100 լավագույն դարպասապահների ցանկում (№ 18)

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #1052370705 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. http://sportgeza.hu/futball/2014/06/13/meghalt_grosics_gyula/
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 «Hungary’s greatest goalkeeper Gyula Grosics dies at 88»։ BiharPrabha.com։ IANS։ 13 June 2014։ Վերցված է 13 June 2014 
  4. 4,0 4,1 «Gyula Grosics, innovative goalkeeper of Hungary's Golden Team of 1950s, dies at 88»։ Fox News։ AP։ 13 June 2014։ Վերցված է 14 June 2014 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Fazekas Zoltan (13 June 2014)։ «'Magical Magyars' goalkeeper Gyula Grosics dies aged 88»։ Reuters։ Վերցված է 14 June 2014 
  6. 6,0 6,1 «Blades share Magyar honour»։ Sheffield United F.C.։ 31 March 2008։ Արխիվացված է օրիգինալից 28 April 2008-ին 
  7. Genius Grosics finds late fulfilment - FIFA
  8. «Hungarian football players of the Year»։ Վերցված է 24 September 2015 

Արտաքին հղումներԽմբագրել