Բացել գլխավոր ցանկը
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դելի (այլ կիրառումներ)

Դելի (հինդի՝ दिल्ली, ա.-փենջ.` ਦਿੱਲੀ, ուրդու՝ دِلّی), Հնդկաստանի մեծությամբ երկրորդ քաղաքը (Մումբայից հետո)։ Ունի համադաշնության կարգավիճակ։ Գտնվում է երկրի հյուսիսում՝ Յամունա գետի ափին։ Դելին Հնդկաստանի ամենազարգացած քաղաքն է։

Քաղաք
Դելի
հինդի՝ दिल्ली անգլ.՝ Delhi
Դրոշ Զինանշան
..Delhi Flag(INDIA).png Emblem of India.svg

Delhi Montage.jpg
Կոորդինատներ: 28°40′0″ հս․ լ. 77°13′0″ ավ. ե. / 28.66667° հս․. լ. 77.21667° ավ. ե. / 28.66667; 77.21667
ԵրկիրՀնդկաստան Հնդկաստան
ՏարածքԴելի
Ներքին բաժանումNorth West Delhi district?, North East Delhi district?, East Delhi district?, South Delhi district?, South West Delhi?, West Delhi district?, North Delhi district?, Central Delhi district? և Նյու Դելի
ՔաղաքապետԿանվար Սայն
Հիմնադրված է1956 թ.
Մակերես1483 կմ²
ԲԾՄ300 մ
Պաշտոնական լեզուհինդի, անգլերեն, փենջաբերեն և Ուրդու
Բնակչություն16 314 838 մարդ (2007)
Խտություն11001,24 մարդ/կմ²
Կրոնական կազմՀինդուիզմ, Իսլամ, Սիքհիզմ, Ջայնիզմ, Քրիստոնեություն, Բուդայականություն
Ժամային գոտիUTC+5:30
Հեռախոսային կոդ+91-11-xxxxxxxx
Փոստային ինդեքս110xxx
Ավտոմոբիլային կոդDL-1x-x-xxxx մինչև DL-13x-x-xxxx
Պաշտոնական կայքdelhi.gov.in[1]
##Դելի (Հնդկաստան)
Red pog.png

ԱնվանումԽմբագրել

Հնում հայտնի է եղել Ինդրապրասահա անունով (գոյություն է ունեցել մ. թ. ա. 1-ին հազարամյակի սկզբից)։ Հնդկական «Մահաբհարաթա» էպոսում հիշատակվում է «Հասպինապուրա» անունով։

Ժամանակակից անվանումը երևան է եկել 736 թվականից, երբ հին բնակավայրի ավերակների մոտ կառուցվեց Դհիլիկա կամ Դելի քաղաքը։ Ենթադրում են, որ անվանումն առաջացել է քաղաքի հիմնադիր Դիլուի անունից։ Քաղաքի հին մասը՝ Հին Դելին, կոչվում է նաև Շահջահանաբադ՝ Հնդկաստանում Մեծ Մոնղոլների կայսրության կառավարիչ Շահ-Ջահանի անունով. պարսկերեն «աբադ»՝ քաղաք, այսինքն՝ «Շահ Ջահանի քաղաք»[2]:

ՏրանսպորտԽմբագրել

ՕդայինԽմբագրել

Դելի քաղաքի հարավ-արևմտյան կողմում գտնվում է Ինդիրա Գանդիի անվան միջազգային օդանավակայանը: 2015-2016 թվականների ավելի քան 48 միլիոն[3] ուղևոր է օգտվել օդանավակայանից, այդ պատճառով էլ այն հանդիսանում է ոչ միայն Հնդկաստանի, այլև ամբողջ Հարավային Ասիայի ամենածանրաբեռնված օդանավակայանը: 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Նյու Յորք քաղաքում տեղի ունեցած ահաբեկչությունից հետո, 2002 թվականի օդանավակայանը ժամանակավորապես փակվում է:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Delhi
  2. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս» 
  3. «TRAFFIC STATISTICS - DOMESTIC & INTERNATIONAL PASSENGERS» (jsp)։ Airports Authority of India։ էջ 3։ Արխիվացված է օրիգինալից 27 May 2016-ին։ Վերցված է 5 May 2016