Բացել գլխավոր ցանկը

Գյուստավ Կայբոտ

ֆրանսիացի նկարիչ

Գյուստավ Կայբոտ (ֆր.՝ Gustave Caillebotte, օգոստոսի 19, 1848(1848-08-19)[1][2][3][4][5][6], Փարիզ, Ֆրանսիա - փետրվարի 21, 1894(1894-02-21)[1][2][3][4][5][6], Ժենվիլյե), ֆրանսիացի ինժեներ, նավաշինության մասնագետ, նկարիչ, կոլեկցիոներ։ Մասնակցել է իմպրեսիոնիստների ցուցահանդեսներին։

Գյուստավ Կայբոտ
Gustave Caillebotte
Caillebotteautoportrait.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 19, 1848(1848-08-19)[1][2][3][4][5][6]
ԾննդավայրՓարիզ, Ֆրանսիա
Վախճանվել էփետրվարի 21, 1894(1894-02-21)[1][2][3][4][5][6] (45 տարեկանում)
Մահվան վայրԺենվիլյե
ՔաղաքացիությունՖրանսիա
ԿրթությունԼուի լը Գրան լիցեյ, Փարիզի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետ և Փարիզի Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոց
Մասնագիտություննկարիչ, արվեստի կոլեկցիոներ, մեկենաս, Ֆիլատելիստ, marine architect, sailor, փաստաբան և ճարտարագետ
Ոճիմպրեսիոնիզմ
Ժանրդիմապատկեր
Թեմաներգեղանկարչություն
Ուշագրավ աշխատանքներՓարիզյան փողոցը անձրևոտ եղանակին, Մանրահատակագործներ և Կտուրները ձյան տակ
ՈւսուցիչԺան Լեոն Ժերոմ և Լեոն Ժոզեֆ Ֆլորանտեն Բոննա
Gustave Caillebotte Վիքիպահեստում

Գյուստավ Կայբոտի հավաքածուն, որում ընդգրկված էին ինչպես հին վարպետների, այնպես էլ իր ընկերների Էդուարդ Մանեի, Էդգար Դեգայի, Պիսսարոյի, Ռենուարի, Մոնեի, Սիսլեյի և այլոց ստեղծագործություններ, կտակվել է պետությանը և այսօր գտնվում է Փարիզի Օրսե թանգարանում[7]։

ԿենսագրությունԽմբագրել

Գյուստավ Կայբոտը ծնվել է 1848 թ. Օգոստոսի 19-ին Փարիզում, փարիզյան հասարակության վերին շերտին պատկանող ընտանիքում: Իր հայրը, Մարսիալ Կայբոտը (ֆր. Martial Caillebotte) (1799-1874), ժառանգել էր տեքստիլ արտադրություն, նա նաև աշխատել էր որպես դատավոր Սենական տրեբունալում: Մինչև Գյուստավի մորը, Սելեստե Դոֆրենին (ֆր. Céleste Daufresne, 1819—1878), հանդիպելը, Մարսիալը երկու անգամ ամուրիացել էր: Բացի Գյուսատվից նրանք ունեին ևս երկու տղա՝ Ռենե (1851—1876) և Մարսիալ (1853—1910):

Կայբոտը ծնվել է Փարիզի Ֆոբուր-Սեն-Դենի փողոցի վրա գտնվող տանը և ապրել է այնտեղ մինչև 1866 թ., քանի դեռ նրա հայրը չկառուցեց տուն Միրեմենիլ փողոցի վրա: Գյուստավի ընտանիքը ամառը երկար ժամանակ էր անցկացնում Յերեում, այն բանից հետո, որ Մարսիալը 1860 թ. այնտեղ գնեց կալվածք: Հենց այս ժամանակ էլ Գյուստավը սկսում է զբաղվել գեղանկարչությամբ: Գյուստավի նկարների մեծ մասում կարելի է տեսնել իր ընտանիքի անդամներին և առօրյա կյանքը: «Երիտասարդ տղան պատուհանի մոտ» (1875) նկարում պատկերված է Ռենեն իրենց Միրոմենելի վրա գտնվող տանը, իսկ «Նարնջի ծառեր» (1878) նկարում պատկերված է Մարսիլաը զարմիկ Զոեի հետ Յերիի տան այգում: «Գյուղական շրջանի նկարներում» (1875) պատկերված են Կայբոտի մայրը, մորաքույրը, զարմիկը և ընտանիքի ընկերը:

Կայբոտը 1868 թ. ստացել է իրավաբանական կրթություն Լյուդովիկոս Մեծի ճեմարանում: 1870 թ. ստացել է գործունեություն ծավալելու թուլատվություն: Սրանից քիչ հետո մասնակցել է ֆրանս-պրուսսական պատերազմում: Պատերազմից հետո հաճախել է նկարիչ Լեոն Բոննի ստուդիա, որտեղ սովորել է գեղանկարչություն: 1873 թ. Կայբոտը ընդունվեց էլեգանտ արվեստների դպրոց, սակայն այնտեղ սովորելուն այդքան էլ լուրջ չէր վերաբերվում: Այս ժամանակ Կայբոտը ծանոթանում է մի քանի նկարիչների հետ, ովքեր աշխատում էին պաշտոնական ֆրանսիական ակադեմիաների սահմաններից դուրս, այդ թվում Էդգար Դեգայի և Ջուզեպպե դը Նիտտիսի հետ: 1874 թ. հաճախեց իմպրեսսիոնիստների առաջին ցուցահանդեսին (սակայն չմասնակցեց դրան):

Հոր և մոր մահվանից հետո (համապատասխանաբար 1874 և 1878 թթ.) Գյուստավը ժառանգեց զգալի կարողություն, ինչը նրան թույլ տվեց զբաղվել գեղանկարչությամբ, չմտածելով իր աշխատանքները վաճառելու մասին: Ինչպես նաև նա հնարավորություն ստացավ ֆինանսավորել այլ իմպրեսսիոնիստների ցուցադրությունները և օգնելով իր կոլեգաների և ընկեր-նկարիչներին (այդ թվում Կլոդ Մոնեին, Օգյուստ Ռենուարին, Կամիլ Պիսսարոյին և այլք), գնելով նրանց աշխատանքները, իսկ Մոնեին նա նույնիսկ օգնում էր նրանով, որ վճարում էր արվեստանոցի վարձը:

Կայբոտը մահացել է 1894 թ. փետրվարի 21-ին, երբ աշխատում էր իր այգում Ժենվիլյեում: Թաղված է Պեր-Լաշեզի գերեզմանոցում Փարիզում:

Երկար ժամանակ Կայբոտն ավելի հայտնի էր, որպես մեցենատ, քան նկարիչ: Այդ պատճառով նրա գեղարվեստական ժառանգությունը սկսել են ուսումնասիրել իր մահվանից միայն 70 տարի անց:

ԱրվեստըԽմբագրել

Կայբոտը ստեղծագործում էր ռեալիզմի ոճով: Ինչպես իր նախորդներ Ժան Ֆրանսուա Միլլեն և Գյուստավ Կուրբեն, նաև ժամանակակից Դեգան, Կայբոտը ցանկանում էր պատկերել իրականությունն այնպես, ինչպես նա այն կա և ինչպես նա այն տեսնում էր, և այդպիսով քչացնել գեղանկարչությանը բնորոշ դրամատիկությունը: Նա նաև կիսում էր իմպրեսսիոնիստների հավատարմությունը իրականության պատկերման մեջ: Կայբոտը նկարում էր շատ ընտանեկան տեսարաններ և լանդշաֆտներ Յերեում, բայց նրա հայտի գործերից դարձան Փարիզի նվիրվածները, օրինակ՝ «Մանրահատակագործները» (1875), «Եվրոպայի կամուրջը» (1876) և «Փարիզյան փողոց անձրևոտ եղանակին» (1877): Այս կտավները վեճեր են առաջացրել իրենց շատ պարզամիտ սյուժեի և անտեղի խորացրած հեռանկարների համար:

Կարճացման և խոշորացման հնարքները, որոնք հանդիպում են Կայբոտի աշխատանքներում, հնարավոր է իր լուսանկարչության հանդեպ սիրո հետևանքն են: Շատ աշխատանքներում ընտրված է բարձր տեսողական անկյուն, ինչպես, օրինակ՝ «Կտուրները ձյան տակ» (1878) և «Բուլվար, տեսք վերևից» (1880): Կայբոտի ստեղծագործական կյանքում կտրուկ անկում եղավ 1890-ական թթ., երբ նա դադարեց լայնաֆորմատ կտավներ գրել և իր աշխատանքները ցուցադրել: 1881 թ. նա կալվածք ձեռք բերեց Պետի-Ժենվիլյեում Սենի ափին և տեղափոխվեց այնտեղ նույն թվականին: Նա իրեն նվիրեց այգեգործությանը, շատ ժամանակ էր անցկացնում եղբոր Մարսիալի և ընկեր Ռենուարի հետ, ովքեր նրան հաճախ այցելում էին: Շատ աղբյուրներ հավաստում են, որ մահբանից քիչ առաջ նա սիրային հարաբերություններ է ունեցել իրենից բավականին երիտասարդ կնոջ հետ, Էմիլի Շլաուխի, սակայն սրա մասին չկա պաշտոնական տեղեկատվություն:

ՍտեղծագործություններԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Gustave Caillebotte
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Gustave Caillebotte — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 SNAC — 2010.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Discogs — 2000.
  7. «Էդգար Դեգա, Նամակներ, Երևան, Սարգիս Խաչենց-Փրինթինֆո, 2009» գրքի ծանոթագրություններ, էջ 210։