Բացել գլխավոր ցանկը
Խոշոր եղջերավոր անասունների նախիրը մարգագետնում արածելիս

Գյուղատնտեսական կենդանիներ, մարդու կողմից գյուղատնտեսական միջավայրում պահվող ընտելացված անասուններ՝ անասնաբուծական արտադրանք (միս, ձու, կաթ և այլն), ինչպես նաև աշխատուժ ստանալու համար։

Գյուղատնտեսական կենդանիները պահվում են շահույթ ձեռք բերելու նպատակով։ Անասնաբուծությունն համարվում է ժամանակակից գյուղատնտեսության բաղադրիչներից։ Գյուղատնտեսական կենդանիների բուծումն սկսվել է մարդու՝ որսորդությունից ու հավաքչությունից նստակյաց կյանք անցում կատարելուց հետո։

Բովանդակություն

ՏեսակներըԽմբագրել

«Գյուղատնտեսական կենդանիներ» եզրույթն ինչ-որ չափով անորոշ է և կարող է սահմանվել լայն ու նեղ իմաստներով։ Լայն իմաստով՝ գյուղատնտեսական կենդանիներ են համարվում բոլոր այն ընտելացված կամ կիսաընտելացված անասունների սեռահասակային խմբերը, որոնց մարդիկ պահում և բուծում են կոմերցիոն նպատակներով։

Կենդանի / տեսակ Ընտելացվածություն Վայրի նախնի Առաջին ընտելացում/որս Առաջին ընտելացման/որսի վայր Ներկայիս կոմերցիոն օգտագործում Պատկեր
Ալպակա
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Վիկունյա Ք. ա. 5000 - 4000 Անդեր բուրդ, միս  
Բանտենգ

կաթնասուն, խոտակեր

Ընտանի Բանտենգ Անհայտ Հարավ-Արևելյան Ասիա, Ճավա միս, կաթ, աշխատուժ  
Բիզոն
կաթնասուն, խոտակեր
Սանձելի 19-րդ դարի վերջ Հյուսիսային Ամերիկա Միս, կաշի  
Ուղտ
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Բակտրյան ուղտ, վայրի միասապատ ուղտ Ք. ա. 4000 - 1400 Ասիա Աշխատուժ, միս, կաթ ուղտամազ  
Կատու
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Աֆրիկյան վայրի կատու Ք. ա. 7500[1][2][3] Մերձավոր Արևելք Դեզինսեկցիա, ընկերակցություն, միս  
Տավար
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Նախնադարյան կով Ք. ա. 6000 Հարավ-Արևելյան Ասիա, Հնդկաստան, Հյուսիսային Ամերիկա (՞) Միս, կաթ, կաշի, աշխատուժ  
Եղջերու
կաթնասուն, խոտակեր
Սանձելի Ք. հ. 1-ին դար Մեծ Բրիտանիա Միս, կաշի, եղջյուր  
Շուն
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Գայլ Ք. ա. 12000 Աշխատուժ, հսկում, որսորդություն, որոնում, հավաքում, միս  
Ավանակ
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Աֆրիկյան վայրի էշ Ք. ա. 4000 Եգիպտոս Աշխատուժ, միս, կաթ  
Գայալ
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Գաուլ Անհայտ Հարավային Ասիա Միս, աշխատուժ  
Այծ
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Վայրի այծ Ք. ա. 8000 Հարավ-Արևելյան Ասիա Կաթ, միս, բուրդ, կաշի, աշխատուժ  
Ծովախոզուկ
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Կավիա չուդիի Ք. ա. 5000 Հարավային Ամերիկա միս, ժամանց  
Ձի
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Վայրի ձի Ք.ա. 4000 Եվրասիա Հեծնում, աշխատուժ, կաթ, միս, բեռնավորում, կումիս  
Լամա
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Գուանակո Ք.ա. 3500 Անդեր Աշխատուժ, բեռնում, միս, բուրդ  
Ջորի
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Ձիու և ավանակի խառնուրդ     Աշխատուժ, բեռնում  
Խոզ
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Վարազ Ք. ա. 7000 Արևելյան Անատոլիա միս, կաշի, ժամանց, փորձաքննություն  
Ճագար
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Վայրի ճագար Ք. ա. 400-900 Ֆրանսիա միս, մորթի, կաշի, ժամանց, փորձաքննություն  
Հյուսիսային եղջերու
կաթնասուն, խոտակեր
Կիսաընտանի Հյուսիսային եղջերու Ք. ա. 3000 Հյուսիսային Ռուսաստան միս, կաշի, եղջյուր, կաթ, աշխատուժ  
Ոչխար
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Ասիական մուֆլոն ոչխար Ք. ա. 11000 - 9000 Հարավ-Արևմտյան Ասիա բուրդ (ոչխարենի), կաթ, կաշի, միս  
Ասիական գոմեշ
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Վայրի ասիական գոմեշ Ք. ա. 4000 Հարավային Ասիա Աշխատուժ, միս, կաթ  
Յակ
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Յակ Ք. ա. 2500 Տիբեթ, Նեպալ Միս, կաթ, բուրդ, աշխատուժ  

 

ԽոտանումԽմբագրել

Ծեր, ստերջ, անբուժելի հիվանդություններով տառապող կամ ֆիզիկական արատներով կենդանիների առանձնացումը հոտից կոչվում է խոտանում։ Որպես կանոն, անցկացվում է ամեն տարի յուրաքանչյուր հոտում՝ նրա որակական ցուցանիշները (մթերատվություն, տոհմային արժեք և այլն) բարելավելու նպատակով։

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Արդյոք կատու՞ն է ամենահին տնային կենդանին: Կիպրոսում գտնվել է 9500 տարեկան թաղված կատու»։ News.nationalgeographic.com։ 2010-10-28։ Վերցված է 2011 թ․ դեկտեմբերի 10–ին 
  2. Մույր Հեյզել (2004-04-08)։ «Գտնված հնագույն մնացորդները կարող են կապված լինել ամենահին ընտանի կատվի հետ»։ «Նյու սայնթիսթ»։ Վերցված է 2007 թ․ նոյեմբերի 23–ին 
  3. Մարշա Ուոլթոն (2004-04-09)։ «CNN.com՝ գտնված է հնագույն ընտանի կատուն իր տիրոջ հետ»։ «Edition.cnn.com»։ Վերցված է 2011 թ․ դեկտեմբերի 10–ին 

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 81