Գաբրիել Բոննո դը Մաբլի

ֆրանսիացի գրող

Գաբրիել Բոննո դը Մաբլի (ֆր.՝ Gabriel Bonnot de Mably, մարտի 14, 1709(1709-03-14)[1][2][3], Գրենոբլ - ապրիլի 2, 1785(1785-04-02)[1], Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն), ֆրանսիացի ուտոպիստ փիլիսոփա, պատմաբան։

Picto infobox auteur.png
Գաբրիել Բոննո դը Մաբլի
Gabriel Bonnot de Mably
Gabriel Bonnot de Mably, Musée de la Révolution française - Vizille.jpg
Ծնվել էմարտի 14, 1709(1709-03-14)[1][2][3] Գրենոբլ
Մահացել էապրիլի 2, 1785(1785-04-02)[1] (76 տարեկան) Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն
ԳերեզմանՍուրբ Ռոխի եկեղեցի
ՔաղաքացիությունRoyal Standard of the King of France.svg Ֆրանսիա
Մասնագիտությունփիլիսոփա, քաղաքական գործիչ և գրող
Գործունեության ոլորտփիլիսոփայություն
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն[1]
Gabriel Bonnot de Mably Վիքիպահեստում

Էտիեն Բոննո դը Կոնդիլյակի եղբայրը։

Սովորել է ճիզվիտական կոլեջում և սեմինարիայում, այնուհետև հրաժարվել է հոգևոր ծառայությունից, 1742 թվականից զբաղվել դիվանագիտական, 1746 թվականից՝ գիտական գործունեությամբ։ Մաբլիի հայացքների հիմքում ընկած էին հասարակական դաշինքի և բնական իրավունքի տեսությունները։ Նա գանում է, որ մարդկանց թշնամությունը ոչ թե բնական վիճակի, այլ հետագայում առաջացած մասնավոր սեփականության և անհավասարության հետևանք է (այսպիսով նա հակադրվել է Թ. Հոբսին և ֆիզիոկրաաներին)։ Ըստ Մաբլիի, մարդկանց սոցիալական միասնության ձգտման հիմքը հավասարության ձգտումն է («սոցիալական սերը»)։ Բանականությունը չի կարող իշխել մարդկանց զգացումներին (այդ «կատաղի հրեշին»), և նրանք չեն կարող վերադառնալ բնական վիճակի։ Հետևաբար, կոմունիստական իդեալի հաստատումը անհնար է, և նա քարոզում էր ճըգնավորական կոմունիզմ՝ գույքային անհավասարության նվազեցում, պահանջմունքների սահմանափակում, ճոխությունների կանխում։ Մաբլի գտնում էր, որ ժողովուրդը գերագույն իշխանության կրողն է, որ նա հեղափոխության իրավունք ունի, հատկապես, եթե այն ուղղված է բռնության դեմ։ Սակայն հեղափոխությունը, ըստ Մաբլի, միայն մասնակի, սահմանափակ լուծման միջոց է։ Չնայած աշխարհայացքային սահմանափակությանը, Մաբլի գաղափարները մեծ լիցք են հաղորդել Ֆրանսիական հեղափոխության ձախ ուժերին։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  3. 3,0 3,1 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija (хорв.)LZMK, 1999. — 9272 p. — ISBN 978-953-6036-31-8