Բողոքի ցույցեր ընդդեմ Նիկոլ Փաշինյանի

Բողոքի ցույցեր ընդդեմ Նիկոլ Փաշինյանի (նաև հայտնի է որպես Արժանապատվության երթ[9]), Հայաստանի Հանրապետության մայրաքաղաք Երևանում 2020 թվականի նոյեմբերի 10-ին սկսված զանգվածային բողոքի ցույցեր, երթեր[10], որոնց համար պատճառ է հանդիսացել վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ 2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմը դադարեցնելու մասին փաստաթղթի ստորագրման հայտարարությունը[11][12]։ Բողոքի ցույցերը շարունակվում են երկրի տարբեր բնակավայրերում։

Բողոքի ցույցեր ընդդեմ Նիկոլ Փաշինյանի
Protests in Yerevan against the 2020 ceasefire agreement in Nagorno-Karabakh.jpg
ԱմսաթիվՆոյեմբերի 10, 2020 (2020-11-10)-ից մինչ օրս
ՎայրՀայաստան Հայաստան
ՊատճառՆիկոլ Փաշինյանի՝ 2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմը դադարեցնելու մասին փաստաթղթի ստորագրում
Նպատակ
  • ՀՀ վարչապետի Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարական
  • Հայ - ադրբեջանական պատերազմի դադարեցման փաստաթղթի չեղարկում
ՄեթոդՑույցեր, հացադուլներ, քաղաքացիական անհնազանդություն, համացանցային ակտիվիզմ
ԿարգավիճակՇարունակվում է
Հակամարտող կողմեր

Հայաստան Հակակառավարական ցուցարարներ

  • Համաձայնագրին դեմ անձինք[1]
  • Պարտերազմի արդյունքում Արցախից տեղահանված հայեր[2]
  • Մահացած, վիրավոր, և գերևարված զինվորների հարազատներ
Ղեկավարներ
Կորուստներ
1 զոհ[8]
~500 ձերբակալված

Ցույցերը գլխավորող 17 ընդդիմադիր կուսակցությունների դաշինքը կոչվեց Հայրենիքի փրկության շարժում, դրանց մեջ են նախկինում իշխող Հայաստանի հանրապետական կուսակցությունը, խորհրդարարանում ընդդիմադիր ամենամեծ կուսակցություն հանդիսացող Բարգավաճ Հայաստանը, և Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն: Դեկտեմբերի 3-ին, դաշինքը հայտարարեց նախկին վարչապետ Վազգեն Մանուկյանին որպես ժամանակավոր կառավարության ղեկավարի թեկնածու: Բացի 17 ընդդիմադիր կուսակցություններից, բազմաթիվ հանրային գործիչներ հրաժարական տալու կոչ են արել վարչապետ Փաշինյանին, այդ թվում Հայաստանի գործող նախագահ Արմեն Սարգսյանը, նախկին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, Հայ Առաքելական Եկեղեցու կաթողիկոսներ Գարեգին Բ-ն և Արամ Ա-ն, և խորհրադարանի երրորդ քաղաքական ուժի առաջնորդ Էդմոն Մարուքյանը (ով հայտարարեց իր վարչապետի պաշտոնի թեկնածության մասին), ինչպես նաև որոշ մարզային պաշտոնյաներ, ղեկավարներ և քաղաքապետեր[13]:

Դեկտեմբերի սկզբին, սեպտեմբերին սահմանված ռազմական դրությամբ նախատեսված զանգվածային հավաքների և ակցիաների արգելքը վերացվեց[14]: Դեկտեմբերի 22-ին, կոչ արվեց ցույցերի կրկին աշխուժացման՝ համընդհանուր գործադուլների միջոցով: 2021 թվականի փետրվարի 25-ին Հայաստանի զինված ուժերի գլխավոր շտաբը Օնիկ Գասպարյանի գլխավորությամբ հայտարարություն տարածեցին, որում պահաջվեց Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը:

ՆախապատմությունԽմբագրել

2020 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն իր ֆեյսբուքյան կայքէջում հայտարարել է, որ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի և Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ միասին հայտարարություն է ստորագրել Արցախում ընթացող պատերազմը ժամը 01։00-ից դադարեցնելու մասին[15]։

Հայտարարության բովանդակությունը հրապարակվել է Կրեմլի պաշտոնական կայքում[16]։ Ըստ համաձայնագրի, հակամարտող կողմերը կանգ են առնում իրենց զբաղեցրած դիրքերի վրա, ըստ ժամանակացույցի Ադրբեջանին են հանձնվում Քելբաջարի, Աղդամի և Լաչինի շրջանները, Արցախի և Հայաստանի կապը հաստատվում է 5 կմ լայնությամբ Լաչինի միջանցքով, Լեռնային Ղարաբաղի շփման գծի երկայնքով և Լաչինի միջանցքի երկայնքով տեղակայվում են Ռուսաստանի Դաշնության խաղաղապահ զորակազմը, իրականացվում է ռազմագերիների և պատանդների, ինչպես նաև զոհվածների դիակների փոխանակում, տարածաշրջանում բացվում են բոլոր տնտեսական և տրանսպորտային կապերը։

ԺամանակագրությունԽմբագրել

Նոյեմբերի 10Խմբագրել

2020 թվականի նոյեմբերի 10-ին՝ վարչապետի հայտարարությունից հետո, Երևանի տարբեր մասերում սկսել են մարդիկ հավաքվել, որոնք ցույցեր էին կազմակերպում՝ պահանջելով վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը։ Շուտով ցույցերն անկարգությունների վերածվեցին[17]։ Ցուցարարները ջարդել են ՀՀ կառավարության շենքի ապակիները և դռները, ինչպես նաև վնասել են գույքը[18]։

Կառավարական առանձնատների հարակից տարածքում Ազգային ժողովի նախագահ Արարատ Միրզոյանը ծեծի է ենթարկվել ցուցարարների կողմից[19][20], որի հետևանքով տեղափոխվել է հիվանդանոց և վիրահատվել[21]։ Արարատ Միրզոյանին ծեծի ենթարկողներից մի քանիսը ձերբակալվել են[22]։

Ցուցարարները մտել են նաև Խորհրդարանի նիստերի դահլիճ[23][24], որտեղ անկարգություններ են կատարել պատգամավորների աշխատասենյակներում՝ ջարդելով և վնասելով գույքը[25]։

Նոյեմբերի 10-ի առավոտյան Փաշինյանը գրառում է արել իր ֆեյսբուքյան էջում, որի համաձայն ցուցարարներն իր կեցավայրից գողացել են համակարգիչ, ժամացույց, օծանելիք, վարորդական իրավունք և այլ իրեր[26]։

ՀունվարԽմբագրել

ՓետրվարԽմբագրել

Փետրվարի 27-ին Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով բողոքի ակցիա սկսեց նաև Կապան քաղաքում։ Ակցիայի մասնակիցները քայլերթ են իրականացրել քաղաքի Մելիք Ստեփանյան, Շահումյան փողոցներով և վանկարկել «Առանց Նիկոլ Հայաստան»[27]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

[1]

  1. «Никол Пашинян попал в послевоенное положение»։ kommersant.ru (ռուսերեն)։ Kommersant։ 2020-11-11 
  2. «Fresh crisis brews in Armenia after Nagorno-Karabakh peace deal»։ aljazeera.com (անգլերեն)։ Al Jazeera։ 2020-11-12 
  3. «Opposition Parties Choose Vazgen Manukyan as Prime Minister Candidate»։ 3 December 2020 
  4. «На акции протеста в Ереване начались задержания ее участников»։ regnum.ru (ռուսերեն)։ REGNUM News Agency։ 2020-11-20 
  5. «На митинге в Ереване Пашиняна призвали покаяться и уйти Протесты в Ереване»։ ИА Красная Весна։ Վերցված է 12 November 2020 
  6. «Serzh Sargsyan's office - Nikol Pashinyan to be mentioned in history as coward and a leader with stigma of a traitor stamped on forehead by the people» 
  7. «Robert Kocharyan: I know there were several opportunities to stop the war»։ news.am 
  8. «Կիևյան կամրջի տակ մահացած գտել են ԱԺ ներխուժած երիտասարդներից մեկի դին»։ Նոյեմբերի 14, 2020 
  9. «Երևանում մեկնարկում է վարչապետի հրաժարականի պահանջով «Արժանապատվության երթը»»։ Azatutyun։ 16 December 2020։ Վերցված է 16 December 2020 
  10. «Беспорядки в Ереване. Онлайн-репортаж»։ РИА Новости (ռուսերեն)։ 20201110T0223։ Վերցված է 2020-11-10 
  11. Welle (www.dw.com) Deutsche։ «В Ереване начались массовые волнения | DW | 10.11.2020»։ DW.COM (ru-RU)։ Վերցված է 2020-11-10 
  12. «ՀՀ կառավարության և խորհրդարանի շենքի առջև մարդիկ են հավաքվում. ԼՐԱՑՎՈՂ»։ armenpress.am (հայերեն)։ Վերցված է 2020-11-10 
  13. «As Ultimatum Expires, Protests Continue»։ EVN Report (անգլերեն) 
  14. «Armenia lifts certain restrictions envisaged by martial law»։ armradio.am (անգլերեն) 
  15. «Նիկոլ Փաշինյան. Անձամբ իմ և բոլորիս համար ծանր, չափազանց ծանր որոշում եմ կայացրել»։ www.aravot.am (en-US)։ Վերցված է 2020-11-10 
  16. «Заявление Президента Азербайджанской Республики, Премьер-министра Республики Армения и Президента Российской Федерации»։ Президент России (ռուսերեն)։ Վերցված է 2020-11-10 
  17. «Protesters in Yerevan break into government building»։ TASS։ Վերցված է 2020-11-10 
  18. «Բողոքի ակցիաները Երևանում շատ արագ անկարգությունների վերածվեցին»։ «Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան (հայերեն)։ Վերցված է 2020-11-10 
  19. «ԱԺ-ի մոտ հավաքված մի խումբ անձինք ծեծի են ենթարկել խորհրդարանի խոսնակ Արարատ Միրզոյանին»։ armenpress.am (հայերեն)։ Վերցված է 2020-11-10 
  20. «Протестующие в Ереване избили спикера парламента Армении Мирзояна»։ РБК (ռուսերեն)։ Վերցված է 2020-11-10 
  21. «Արարատ Միրզոյանը տեղափոխվել է հիվանդանոց. կյանքին վտանգ չի սպառնում»։ 2020-11-10 
  22. «Ըստ Փաշինյանի՝ Միրզոյանին ծեծի ենթարկողներից մի քանիսը ձերբակալված են»։ «Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան (հայերեն)։ Վերցված է 2020-11-10 
  23. «Ցուցարարների մի խումբ ջարդուփշուր է արել պատգամավորների աշխատասենյակները»։ Sputnik Armenian (հայերեն)։ Վերցված է 2020-11-10 
  24. «Протестующие оцепили здание парламента в Ереване»։ EADaily (ռուսերեն)։ Վերցված է 2020-11-10 
  25. Armine։ «Ցուցարարները մտել են Ազգային ժողովի նիստերի դահլիճ. ուղիղ»։ yerevan.today (hy-am)։ Վերցված է 2020-11-10 
  26. «Վարչապետի կեցավայրից գողացել են համակարգիչ, ժամացույց, օծանելիք, վարորդական իրավունք» (hy-AM)։ Վերցված է 2020-11-10 
  27. ««Սատարում ենք բանակին և պահանջում ենք Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը». բողոքի ակցիա՝ Կապանում (տեսանյութ)»