Բարտոլոմեո Քրիստոֆորի

Բարտոլոմեո Քրիստոֆորի [6]( իտալ.՝ Bartolomeo Cristofori; մայիսի 4, 1655(1655-05-04)[1][2][3], Պադովա, Վենետիկի հանրապետություն[3] - հունվարի 27, 1731(1731-01-27)[3], Ֆլորենցիա, Իտալիա[4][5][3]), իտալացի վարպետ գործիքավորող, որը համարվում է դաշնամուրի ստեղծողը[7]։

Բարտոլոմեո Քրիստոֆորի
Դիմանկար
Ծնվել էմայիսի 4, 1655(1655-05-04)[1][2][3]
ԾննդավայրՊադովա, Վենետիկի հանրապետություն[3]
Մահացել էհունվարի 27, 1731(1731-01-27)[3] (75 տարեկան)
Մահվան վայրՖլորենցիա, Իտալիա[4][5][3]
ԳերեզմանՍանտա Կրոչե եկեղեցի
ՔաղաքացիությունFlag of Republic of Venice (1659-1675).svg Վենետիկի հանրապետություն և Flag of the Grand Duchy of Tuscany (1840).svg Տոսկանայի Մեծ դքսություն
Մասնագիտություննվագարանների վարպետ, դաշնամուր պատրաստող վարպետ, գյուտարար, harpsichord maker և երաժիշտ
Bartolomeo Cristofori Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Քրիստոֆորին մեծ համբավ ձեռք բերեց որպես կլավորդի և սպինետի պատրաստման վարպետ։ Մինչև 1690 թվականը աշխատել է Պադուայում, այնուհետև Ֆլորենցիայում, արքայազն Ֆերդինանդո Մեդիչիի արքունիքում, 1716 թվականից նա դարձել է դուքս Մեդիչի Կոզիմո III-ի երաժշտական գործիքների հավաքածուի համադրող։ 1700 թվականից ոչ ուշ նա հնարել է գործիք հարվածային տեխնիկայով, որը անվանել է «gravicembalo col piano e forte» «խոշոր կլավեսին, որը ունի լուռ ու բարձր ձայն»[8]։ Քրիստոֆորի նորամուծության նկարագրությունը հրատարակվել է 1711 թվականին Շպիոնե Մաֆֆեի «Giornale dei litterati d’Italia»-ում։ Օրգանների գերմանացի վարպետ Ի. Գ. Զիլբերման 1726 թվականին կատարելագործել է Քրիստոֆորի դաշնամուրի մեխանիկան, որի շնորհիվ նա ավելի լայն գործնական կիրառություն է ստացել։

Վարպետը մահացել է 1731 թվականի հունվարի 27-ին։ Քանի որ նա չուներ իր ընտանիքը, նա իր ողջ ունեցվածքը կտակել է իր հովանավորներին։ Այսօրվա օրոք պահպանվել է նրա պատրաստած 3 դաշնամուր։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Gran Enciclopèdia Catalana (կատ.)Grup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  2. 2,0 2,1 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija (хорв.)LZMK, 1999. — 9272 p. — ISBN 978-953-6036-31-8
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 Archivio Storico Ricordi — 1808.
  4. 4,0 4,1 4,2 Գուգլ — 1998.
  5. 5,0 5,1 5,2 Stewart Pollens
  6. Орфография по: Enciclopedia della musica (Ricordi). Vol.2. Milano, 1972, p.213; Ударение по: Большая российская энциклопедия. Т. 16. М., 2010, с. 64.
  7. «Кристофори Бартоломео»։ orpheusradio.ru։ Վերցված է 2021-01-27 
  8. ст. Кристофори в БРЭ (2010).

Արտաքին հղումներԽմբագրել

  • The Metropolitan Museum's web page on its 1720 Cristofori piano
  • A page about the early piano, including an image of the 1722 Cristofori instrument in Rome.
  • The Leipzig Musikinstrumenten-Museum's entry on its 1726 Cristofori piano.
  • Website of Tony Chinnery, harpsichord maker. Hear an original and a replica Cristofori.
  • O'Brien, Grant (2003) "Bartolomeo Cristofori/Giovanni Ferrini as restorers and re-builders. A 'Neapolitan' connection in two Italian harpsichords in Britain." Online at Claviantica.com.
  • Website of Kerstin Schwarz, piano and harpsichord maker. Animus-cristofori.com
  • Puliti, Leto (1874) "Della vita del Serenissimo Ferdinando dei Medici Granprincipe di Toscana e della origine del pianoforte" ("On the life of His Serene Highness Ferdinando de Medici, Grand Prince of Tuscany, and on the origin of the pianoforte," Atti dell'Accademia del R. Istituto musicale di Firenze 12:92–240.
  • Wraight, Denzil "A Florentine Piano c.1730 for Early Piano Music", online at Denzilwraight.com.