Արշակ Ադամյան

հայ դիրիժոր
Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ադամյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։

Արշակ Աբգարի Ադամյան (ապրիլի 22, 1884(1884-04-22)[1][2], Բաքու, Ռուսական կայսրություն[1][2] - փետրվարի 17, 1956(1956-02-17)[1][2], Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ[1][2]), հայ երաժշտագետ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1945

Արշակ Ադամյան
Հիմնական տվյալներ
Ծնվել էապրիլի 22, 1884(1884-04-22)[1][2]
Բաքու, Ռուսական կայսրություն[1][2]
Երկիր Ռուսական կայսրություն և  ԽՍՀՄ
Մահացել էփետրվարի 17, 1956(1956-02-17)[1][2] (71 տարեկան)
Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ[1][2]
Մասնագիտությունդիրիժոր, կոմպոզիտոր և երաժշտագետ
ԱշխատավայրՍանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիա, ՀՀ ԳԱԱ, Երևանի պետական գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտ, Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա[1], Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա և Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ[1]
ԿրթությունՇտերնի անվան կոնսերվատորիա (1906)[1] և Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետ (1910)[1]
ԱնդամակցությունՀայարտուն
Պարգևներ

Կենսագրություն

խմբագրել

Ծնվել է Բաքվում, որտեղ ստացել է կրթությունը, հետևել երաժշտության։ Աշակերտել է Քրիստափոր Կարա Մուրզային և Ռեժինսկուն։ 1904-1906 թթ. դաշնամուրի և կոմպոզիցիայի դասեր է առել Բեռլինի Շտերնի կոնսերվատորիայում։ 1910 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։ 1921-1924 թթ. գլխավորել է Թբիլիսիի Հայարտունը (Հայ արվեստի տուն), 1924-1926 թթ. եղել է Երևանի կոնսերվատորիայի ռեկտորը և Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավարն ու գլխավոր դիրիժորը։

Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո Բաքվի և Աստրախանի համալսարաններում դասավանդել է փիլիսոփայություն։

Նվագախմբի կանոնավոր գործունեության շնորհիվ Հայաստանում տարածվել և արմատավորվել է սիմֆոնիկ երաժշտությունը։ 1926-1936 թթ. եղել է Անդրկովկասյան կենտրոնական գործադիր խորհրդի գեղարվեստական խորհրդականը, 1936-43 թթ՝ Լենինգրադի կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի և երաժշտագիտության բաժնի, ինչպես նաև Թատրոնի և երաժշտության ինստիտուտի դեկանը, 1944-1949 թթ.՝ Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի փիլիսոփայության ֆակուլտետի գիտքարտուղարը։ Տարբեր տարիների գեղագիտություն է դասավանդել Երևանի բուհերում։ 1950-1956 թթ. դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում և Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտում[3]։

Պարբերական մամուլում տպագրել է մի շարք հոդվածներ արվեստի տարբեր ճյուղերի վերաբերյալ։

Առանձին գրքերով լույս են տեսել «Բեթհովենը և հեղափոխությունը» (1927), «Միջնադարյան Հայաստանի գեղագիտական հայացքները» (Երևան, 1956), «Հոդվածներ արվեստի մասին» ռուսերեն աշխատությունները[4]։

  • Միջնադարյան Հայաստանի գեղագիտական հայացքները, 1955 (ռուսերեն)։
  • Բեթհովենը և հեղափոխությունը, 1927 (ռուսերեն)։
  • Հոդվածներ արվեստի մասին (ռուսերեն)։
  • Эстетические воззрения средневековой Армении: Ադամյան Արշակ Աբգարի, Ереван, Армгиз, 1955. 224 с., Краткие сведения о древних авторах: с. 213-215, 1955.
  • Статьи по эстетике. Ադամյան Արշակ Աբգարի, Ереван, Айастан, 1967. 456 с.
  • Вопросы эстетики и теории искуства. Ադամյան Արշակ Աբգարի, Москва, Искусство, 1978. 301 с.

Ծանոթագրություններ

խմբագրել
  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. ԽուդավերդյանՀայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 Հայկական համառոտ հանրագիտարան (հայ.)Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1990. — հատոր 1.
  3. «Արշակ Ադամյանի կենսագրությունը zarkfoundation.com կայքում».
  4. Գառնիկ Ստեփանյան (1973). Կենսագրական բառարան, հատոր Ա. Երևան: «Հայաստան». էջ էջ 25-26.
 Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Արշակ Ադամյան» հոդվածին։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 63