Արարատ (հանքային ջուր, Վեդի)

HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արարատ (այլ կիրառումներ)

Արարատ, բնական հանքային ջուր՝ 2400-2800 մգ/լ հանքայնացմամբ, հիդրոկարբոնատային, կալցիումա-նատրիումային։ Արտադրվում է «Արարատ Գրուպ» ընկերության կողմից Հայաստանի Հանրապետությունում։

Արարատ
ARARAT 05 Glass Russia.jpg
ՏեսակՀանքային ջուր

Քիմիական կազմԽմբագրել

Տիպիկ քիմիական կազմ, մգ/լ
HCO3- 1600–2200
SO4- 250–300
Cl- 80–120
Ca2+ 250–350
Mg2+ 70–170
Na+ 70–110
K+ 80–150

Ընդհանուր հանքայնացում՝ 2400-2800 մգ/լ, pH 6,6

ԱրտադրությունԽմբագրել

Արտադրությունը գտնվում է Արարատի մարզում, ք. Արտաշատ, Հայաստանի Հանրապետություն[1]:

Հանքերի բնութագրերըԽմբագրել

 
Հորատանցք թիվ B2-11, Բորոտ Աղբյուր կիրճ, ք. Վեդի, Արարատի Մարզ, ՀՀ:

Արարատի մարզի Վեդի քաղաքի ածխաթթվային ջրերի հանքերի В2 №11, №12, №19 Հորատանցքերը գտնվում են Խոսրովի արգելոցի տարածքում Ուրծի լեռնաշղթայի Բորոտ Աղբյուր կիրճում[2] ծովի մակարդակից 1500 մ բարձրության վրա: Հորատանցքերի խորությունը կազմում է 130-151 մետր:

Աշխարհագրական կոորդինատներ՝

  • 39°56.26,6” հյուսիսային լայնության
  • 44°44’33,4” արևելյան երկայնության

Արարատյան սինկլինորումը արտեզյան ավազան է, որի հիմնական ջրային համալիրը Վերին կավճի կարբոնատային շերտն է: Լեռնային գոյացությունների շերտը, որոնք ծածկում են վերին կավճի կարբոնատային և հրաբխածին ձևավորումները, էոցենի պորֆիրիտները և օլիգոցեն-միոցենները, համեմատած Վերին կավճի ջրատարի համալիրի հետ, հանդես են գալիս որպես հարաբերական ջրային դիմադրություն է, որն էլ ապահովում է արտեզյան ավազանի տարածքում վերին կավճի համալիրի տակ բարձր ճնշման պահպանումը:

Տեղանքի երկրաբանական կառուցվածքը ընդգրկում է Ուրծի լեռնաշղթան կազմող ամենահին պալեոզոիկ գոյացումները (դևոնյան և ածխածնային):

Հանքային աղբյուրների բոլոր ելքերը պայմանավորված են գոյացումների խոշոր խզմամբ և երկրորդային արտանետմամբ: Այսպիսով, տարածաշրջանի հանքային ջրերը ձևավորվում են Դևոնյան կրաքարային խզման գոտում («առաջնային հանք») և ենթատրավերտինային ծածկի տակ («երկրորդական հանք»), որոնք ունեն բաշխվածության մեծ մակերես շրջանի գրեթե աբողջ հովտային մասում՝ ի հաշիվ հենց ձևավորված հանքային ջրերի («առաջնային հանքեր»):

Հանքավայրի վերաբերյալ ստացված երկրաբանական, երկրա-հիդրո-երկրաբանական, երկրաջերմային, հիդրոքիմիական տվյալների հիման վրա հնարավոր եղավ հաստատել հետևյալը. Արարատի հանքային ջրերը դասվում են ճնշումային ածխածնային ջրերի շարքին, որոնք ձևավորվում են զգալի խորություններում երիտասարդ (քառորդական) հրաբխային գործունեության զարգացման գոտում: Այդ իսկ պատճառով հորատանցքերից ջուրը մղվում է անդեզիտոբազալտային ճեղքվածներից՝ ենթարկվելով բնական զտման և առանձնանում է իր բարձր մանրէաբանական մաքրությամբ[3]:

ՀատկություններԽմբագրել

ARARAT բնական հանքային ջուրը դասվում է բնական աղբյուրներից ստանցվող հիդրոկարբոնատային ջրերի խմբին: «ԱՐԱՐԱՏ» հանքային ջուրը ներառված է ԳՕՍՏ 13273-88–ում[4]:


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։  

ԳրականությունԽմբագրել

  1. ԱՏԼԱՍ. ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԿԼԻՄԱՆ ԵՎ ԲՆԱԿԱՆ ԲՈՒԺ-ԱՌՈՂՋԱՐԱՐԱԿԱՆ ՌԵՍՈՒՐՍՆԵՐԸ: - Երևան. Հայաստանի Ֆիզիկական բժշկության և կուրորտոլոգիայի ԳՀԻ, Է. 105. ISBN 978-99941-0-371-3:
  2. «Հանգստավայրեր: Հանրագիտարանային բառարան »/ գլ. խմբ. Ե. Ի. Չազով:- Մ.: Սովետական հանրագիտարան, 1983.- 592 էջ.
  3. «ԱՐԱՐԱՏ» բնական հանքային ջրերի Բալնեորոլոգիական եզրակացություն, Հայաստանի Հանրապետության բալնեորոլոգիայի և ֆիզիկական բժշկության գիտահետազոտական ինստիտուտ, 2015 թ.
  4. ԳՈՍՏ 13273-88