Ավստրալիայի oր, (հայտնի որպես Տարեդարձի oր, Հիմնադրման oր և ANA oր[1]), Ավստրալիայի պաշտոնական ազգային տոն: Նշվում է ամեն տարի հունվարի 26-ին: Տարեթիվը վերաբերում է այն օրվան, երբ 1788 թվականին առաջին նավատորմը ժամանեց Սիդնեյ-Քոուվ (Նոր Հարավային Ուելս): Հայտարարվեց բրիտանական գերիշխանության մասին Ավստրալիայի արևելյան ափին, որն այդ ժամանակ հայտնի էր որպես Նոր Հոլանդիա[2]:

Ավստրալիայի Օր
Australia Day.jpg
Տեսակպետական տոն և ազգային տոն
ԱմսաթիվՀունվարի 26
Տոնվում էFlag of Australia (converted).svg Ավստրալիա
Անվանված էԱվստրալիա
Ի հիշատակFirst Fleet?
Ավստրալիայի Օր

Չնայած որ տոնը հայտնի չէր որպես Ավստրալիայի օր մինչև ավելի քան մեկ դար առաջ, հունվարի 26 տոնելու մասին տեղեկությունները վերաբերում են 1808 թվականին: Նոր Հարավային Ուելսի հիմնադրման առաջին պաշտոնական տոնակատարությունը տեղի ունեցավ 1818 թվականին: Տոնը նշվում է Ավստրալիայի օրվա նախօրեին` տարվա ավստրալացիներին պարգևատրելով, պատվավոր ավստրալացիների ցուցակը հայտարարելով և գենարալ-գուբերնատորի ու վարչապետի ելույթներով: Այն պաշտոնական պետական տոն է Ավստրալիայի յուրաքանչյուր սուբյեկտում. եթե նա ընկնում է կիրակի օրերին, ապա հաջորդ երկուշաբթին դառնում է կիրակի: Ավստրալիայի օրը նշվում է փառատոններով, համերգներով և քաղաքացիական ծիսակատարություններով` մեծ և փոքր համայնքներում և քաղաքներում ամբողջ երկրով մեկ: Ավստրալիայի օրը դարձել է ամենախոշոր ամենամյա հասարակական իրադարձությունը Ավստրալիայում[3]:

ՊատմությունԽմբագրել

Առաջին նավատորմի ժամանումԽմբագրել

1787 թվականի մայիսի 13-ին 11 նավից բաղկացած նավատորմ` հայտնի դարձած ինչպես Առաջին նավատորմը, ուղարկվեց Անգլիայից Ավստրալիա Բրիտանական Ծովակալության կողմից: Կապիտան Արթուր Ֆիլիպի հրամանատարության տակ նավատորմը փորձում էր ստեղծել աքսորավայր Բոտանի ծովախորշում` Նոր Հարավային Ուելսի ափին: Այն ուսումնասիրել էր լեյտենանտ Ջեյմս Կուքը 1770 թվականին և հայտարարեց Մեծ Բրիտանիայի իրավունքները այս հողերի նկատմամբ: Բնակավայրն անհրաժեշտ համարվեց Հյուսիսային Ամերիկայում տասներեք գաղութի կորստի կապակցությամբ[4]: նավատորմը ժամանեց 1788 թվականի հունվարի 18 և 20 միջև, սակայն անմիջապես բացահայտվեց տվյալ նավահանգստի ոչ պիտանի լինելը:

Հունվարի 21-ին Ֆիլիպն ու մի քանի սպաներ մեկնեցին Պորտ-Ջեքսոն, որը գտնվում էր 12 կմ դեպի հյուսիս: Նպատակը բնակավայրի համար ավելի բարեհաջող տեղանքի հետախուզումն էր: Նրանք մնում էին այնտեղ մինչև հունվարի 23-ը: Ֆիլիպն անվանեց իրենց իջած տեղը Սիդնեյ-Քոուվ` ներքին գործերի նախարար Թոմաս Թաունծենդի անունով, ով Սիդնեյի 1-ին վիկոնտն էր: Նրանք ունեցան նաև որոշակի շփումներ աբորիգենների հետ:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Australia Day in question»։ The Age։ 2008-01-26։ էջ 2 
  2. «Australia Day - A History»։ Victoria State Government։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-07-19-ին։ Վերցված է 2009-01-26 
  3. National Australia Day Council Annual Report 2010-11 p3
  4. Ekirch, A. Robert Great Britain's Secret Convict Trade to America, 1783–1784(անգլ.) // The American Historical Review : journal. — 1984. — Т. 89. — № 5. — С. 1291.

Արտաքին հղումներԽմբագրել