Անտառամուտ

գյուղ ՀՀ Լոռու մարզում
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անտառամուտ (այլ կիրառումներ)

Անտառամուտ, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզում, Գուգարքի տարածաշրջանում՝ Վանաձոր քաղաքից 27 կմ հեռավորության վրա։

Գյուղ
Անտառամուտ
Կոորդինատներ: 40°56′19″ հս․ լ. 44°33′33″ ավ. ե. / 40.93861° հս․. լ. 44.55917° ավ. ե. / 40.93861; 44.55917
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզԼոռի
ՂեկավարԱրայիկ Գևորգյան
Հիմնադրված է1870 թ.
Այլ անվանումներՔոլագերան, Քոլագիրան
Մակերես5.49 կմ²
ԲԾՄ1300 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն410[1] մարդ (2008)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականունանտառամուտցի
Ժամային գոտիUTC+4
Պաշտոնական կայքlori.mtaes.am/about-communities/477/ (հայ.)
##Անտառամուտ (Հայաստան)
Red pog.png

ՊատմությունԽմբագրել

Գյուղը հիմնադրվել է 1870 թ.-ին։ Նախկինում մտել է Թիֆլիսի նահանգի Բորչալուի գավառի մեջ և ունեցել է Քոլագերան, Քոլագիրան անվանումները։ Անտառամուտ է վերանվանվել 1948 թ.-ին։

Գյուղը հիմնադրել են հարևան Կուրթան գյուղից եկած Ավետիքյանները (Մատրուկանք), Հարությունյանները (Ըրիցանք), Գևորգյանները (Գևորգանք), Ոսկանյանները (Գյարանանք կամ մորմոնջանք) և Սուքիասյանները (Սքոանք)։ Մինչ 1872 թվականը գյուղ են տեղափոխվել մնացած 9 տոհմերը։ Գյուղն ունի 98 բնակելի տնտեսություն։

Գյուղն ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Հայրենական Մեծ Պատերազմին, 140 մարդ մեկնել են ռազմաճակատ, որոնցից 64-ը հերոսի փառքով ընկել են մարտի դաշտում, իսկ երկուսը Գուրգեն Արշակի Գևորգյանը (1915-1995) և Դավիթ Սիմոնի Մեսրոպյանը (1918-2011) մասնակցել են նաև խորհրդա-ֆիննական պատերազմին։ Զոհված մարտիկների պատվին 1968 թ.-ին գյուղում կառուցվել է հուշարձան-պուրակ։ Հայրենական Պատերազմի վետերաններից Թահիր Էրեգլիի Ոսկանյանը(1923-2001) արժանացել փառքի լրիվ ասպետի կոչման։ 76 վետերաններից այսօր ոչ մեկը կենդանի չէ։

Անտառամուտը զերծ չի մնացել նաև ստալինյան բռնապետությունից 1937-1939 թթ. գյուղից աքսորվել են 11 մարդ։

Բնությունը և կլիմանԽմբագրել

Գյուղը տեղադրված է ծովի մակարդակից 1300 մ բարձրության վրա։ Ունի աղբյուրներ, որոնք օգտագործվում են որպես խմելու ջուր։

Կլիման բարեխառն լեռնային է, տևական, ցուրտ ձմեռներով։ Ամեն տարի հաստատվում է կայուն ձնածածկույթ։ Ամառները տաք են, համեմատաբար խոնավ։ Տարեկան թափվում են 600-700 մմ մթնոլորտային տեղումներ։ Ագրոկլիմայական տեսակետից ընկած է մասնակի ոռոգման գոտում։

Գյուղի մոտակայքում կան նաև գորշ ածխի երևակումներ, որոնք չունեն արդյունաբերական նշանակություն։

ԲնակչությունԽմբագրել

Ըստ ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների 2005 թ.-ին համայնքի բնակչությունը կազմել է 322 մարդ։ Սեռային կազմում տղամարդիկ կազմում են 47%, կանայք՝ 53%։

Անտառամուտի ազգաբնակչության փոփոխությունը[2].

Տարի 1886 1926 1939 1959 1970 1979 1989 2001 2004
Բնակիչ 233 470 539 637 641 407 494 410 256

ԳյուղատնտեսությունԽմբագրել

Գյուղատնտեսական հողահանդակներում մեծ բաժին ունեն վարելահողերը (110 հա), խոտհարքեր (55 հա)։ Պետական հողերը գլխավորապես օգտագործվում են որպես վարելահողեր, արոտավայրեր՝ կազմելով համապատասխանաբար 22 և 218 հեկտար։ Գյուղի մասնագիտացման ուղղությունը երկրագործությունն է։ Զբաղվում են դաշտավարությամբ, պտղաբուծությամբ (տանձ, խնձոր, սալոր), մշակում են հացահատիկային, կերային, բանջարաբոստանային կուլտուրաներ։ Զբաղվում են նաև խոշոր եղջերավոր անասնաբուծությամբ, մեղվաբուծությամբ։

Պատմամշակույթային կառույցներԽմբագրել

Գյուղի շրջակայքում՝ հանդամասերում կան ավերակ գյուղատեղիներ, հին բերդի մնացորդներ։ Ունի կիսավեր եկեղեցի։

Հասարակական կառույցներԽմբագրել

2013 թ.-ի դրությամբ գյուղն ունի դպրոց, գրադարան, բուժկետ և կապի հանգույց։

ԾանոթագրություններԽմբագրել