Բացել գլխավոր ցանկը

Աղասի Խանջյանի ամառանոց, Հայաստանի հանրապետական նշանակության հուշարձան[1]։ Այն ներկայացված է «10.3.130» համարով և պաշտոնապես պահպանվում է պետության կողմից՝ հանձին ՀՀ Մշակույթի նախարարության։ Հուշարձանը գտնվում է Հայաստանի Տավուշի մարզի Դիլիջան քաղաքի Մ. Գորկու փողոցի 15ա հասցեում՝ անտառապատ լեռան լանջին։ Կառուցվել է 1936 թվականին։ Ներկայումս գրեթե ավերված վիճակում է, պահպանության հատուկ միջոցներ չեն ձեռնարկվում[2][3]։

Picto infobox architecture.png
Աղասի Խանջյանի ամառանոց
Khanjyani amaranoc.JPG
Հուշարձանի ներքին տեսքը նախքան փլուզվելը
Գտնվում էՀայաստան Դիլիջան
Կառուցվել է1936 թ.
Կառուցել է?
Շինարար?
Ներկա վիճակըաղետալի (գրեթե ավերված)

ՊատմությունԽմբագրել

Կառուցվել է 1936 թվականին[4], շենքի շինարարությունը տևել է 1928-1936 թթ, տեղավայրն անձամբ Խանջյանն է ընտրել[3]։ Ըստ որոշ տվյալների՝ նախկինում այստեղ տեղակայված է եղել Ռուսական կայսերական բանակի գնդերից մեկի զորքերի գերեզմանատունը: Չնայած որ կառուցվել է որպես Հայաստանի Կոմկուսի առաջին քարտուղար՝ Աղասի Խանջյանի ամառանոց, բայց չի ծառայել իր նպատակին։ Պաշտոնական վարկածով, 1936-ի հուլիսի 9-ին Խանջյանն ինքնասպան է եղել, վարած կա, սակայն, որ նրան սպանել են[5]։ Որոշ ականատեսների վկայությամբ՝ Խանջյանն այս ամառանոցում եղել է ընդամենը մեկ անգամ՝ Լավրենտի Բերիային հանդիպելուց առաջ[2]։ Խանջյանի՝ ամառանոց այցելելու փաստը հստակ չէ։ Ինչպես նաև հստակ չէ, թե արդյոք շենքերի ամբողջ համալիրն է եղել Խանջյանի ամառանոցը, թե «կլոր» շենքը կառուցվել է ավելի ուշ, իսկ Խանջյանի իրական ամառանոցը եղել է կլոր շենքին հարող ավելի փոքր շինությունը[6]։

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին շենքը վերածվել է անասնագոմի: Հայաստանի կոմկուսի երկրորդ քարտուղար Պողոսովը կազմակերպել է շենքի վերանորոգումը, սակայն հնարավոր չի եղել ամբողջությամբ վերականգնել պատերի զարդանախշերը և միայն առաստաղի զարդանախշն է հնարավոր եղել փրկել ոչնչացումից: 1980-ական թթ. վերջերից ամառանոցը հայտնվել է լքյալ վիճակում, որի հետևանքով 2013 թ. այն մասամբ փլուզվել է[3]:

Ամառանոցը գտնվում է Դիլիջանում, Երևան տանող հիմնական ճանապարհից մի քանի տասնյակ մետր հեռավորության վրա[2]՝ Գորկի փողոցին հարող անտառապատ բլուրներից մեկի վրա, Մ. Գորկու փողոցի 15 ա հասցեում։

Ներկա վիճակԽմբագրել

Շենքը կառուցվել է 1930-ականների առաջին կեսին, տարիներ հետո վերակառուցվել է, սակայն 80-ականներին` մասնակի փլուզվել, պետական հուշարձանների ցանկում ներառելիս եղել է վթարային վիճակում[7] իսկ ներկայումս գտնվում է գրեթե ավերված վիճակում։

Այսօր այն գրեթե ամբողջովին ավերված է. չկա նկարազարդ առաստաղը, պատերը, փայտյա ներքին հարդարանքը, նախշազարդ սանդուղքները, սյունազարդ պատշգամբները, շինության տեղում մնացել են միայն փլատակներ և դեպի երկինք ցցված մի քանի քարե սյուներ։

2018֊ին հայտարարվեց, որ շենքի նոր սեփականատերը որոշել է վերակառուցել շենքը իր նախկին տեսքով[8]։

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. ՀՀ հուշարձանների տեղեկատվական շտեմարան
  2. 2,0 2,1 2,2 Sputnik։ «Վեհության փշուրները. Աղասի Խանջյանի ամառանոցի պատմությունը»։ armeniasputnik.am (հայերեն)։ Վերցված է 2019-02-23 
  3. 3,0 3,1 3,2 Եղիազարյան Լիդա (01.11.2016)։ «Աղասի Խանջյանի ամառանոցը հայտնվել է փլուզման եզրին. ո՞վ է պատասխանատուն»։ Վերցված է 23.02.2019 
  4. «Dilijan»։ www.dilijan.am։ Վերցված է 2019-02-23 
  5. Փաշայան Ասատուր։ «Բժիշկ Գրիգոր Սաղյան. Ապրած ու չապրած տարիներ» 
  6. pnduk։ «Խանջյանի ամառանոցի խառնաշփոթ պատմությունը | Մեր Երեւանը» (en-US)։ Վերցված է 2019-02-23 
  7. «DocumentView»։ www.arlis.am։ Վերցված է 2019-02-23 
  8. Armeniaon.com։ «ԱՂԱՍԻ ԽԱՆՋՅԱՆԻ ԱՄԱՌԱՆՈՑԸ ԿՎԵՐԿԱՆԳՆՎԻ ՆԱԽԿԻՆ ՏԵՍՔՈՎ | Armeniaon.com» (hy-AM)։ Վերցված է 2019-02-23 

Արտաքին հղումներԽմբագրել