Ալմաթի[3] կամ նախկինում Ալմա Աթա[3] (ղազ.՝ Алматы, ռուս.՝ Алма-Ата), Ղազախստանի խոշորագույն քաղաքը։ Բնակչությունը 1,4 միլիոն մարդ։

Քաղաք
ղազ.՝ Алматы, ռուս.՝ Алма-Ата
Դրոշ Զինանշան
Flag of Almaty.svg Coat of arms of Almaty.svg

Almaty, Kok-tobe exposition (edit).jpg
ԵրկիրՂազախստան Ղազախստան
Ենթարկումհանրապետական ենթարկման քաղաք
ԱքիմԱխմետժան Եսիմով
Հիմնադրված է1854 թ.
Այլ անվանումներԱլամթի, Զաիլիյսկի, Վերնի
Մակերես682 քառակուսի մետր
ԲԾՄ600 — 2200 (կենտրոն— 785) մ
Կլիմայի տեսակսուր-մայրցամաքային
Բնակչություն1 419 645[1] մարդ
Խտություն4139 մարդ/կմ²
Ազգային կազմղազախներ 51,06%,
ռուսներ 33,02%,
ույգուրներ 5,73%,
կորեացիներ 1,90%,
թաթարներ 1,82%,
ուկրաինացիներ 1,24%,
ադրբեջանցիներ 0,70%
այլք 3,01%[2]
Կրոնական կազմՇիա մուսուլմաններ, ուղղափառ քրիստոնեաներ
Ժամային գոտիUTC+6
Հեռախոսային կոդ727
Փոստային ինդեքսներ050000–050063
Ավտոմոբիլային կոդA
ISO 3166-2:KZALA
Պաշտոնական կայքalmaty.gov.kz
##Ալմաթի (Ղազախստան)
Red pog.png

2007 թվականի հունիսին քաղաքն ավելացրել են աշխարհի ամենաթանկ քաղաքների ցանկի մեջ և որի մեջ Ալմաթին կանգնել է եռյակում[4][5]։

ԿարգավիճակԽմբագրել

1927-1936 թվականներին Ալմաթին Ղազախստանի երկրորդ մայրաքաղաքն էր, 1991-1997 թվականներին դարձավ Ղազախստանի մայրաքաղաքը։ Ալմաթին Ղազախստանի ԽՍՀ խոշոր արդյունաբերական կենտրոնն էր։ Չնայած քաղաքական և վարչական կարգավիճակում կատարված փոփոխություններին, այն հանրապետության մշակութային և ֆինանսա-տնտեսական կարևոր կենտրոնն է և մինչև 2017 թվականը համարվում էր ամենահարուստ քաղաքը, իսկ երկրորդը Աստանան էր[6]։ 1997 թվականից մայրաքաղաք դարձավ Ախմոլան (1998 թվականի մայիսի 6-ից՝ Աստանան), իսկ Ալմա-Աթան ստացավ «Ղազախստանի հարավային մայրաքաղաք» կարգավիճակը։ Այդ ժամանակից ի վեր այս տերմինը հաճախ է օգտագործվում մամուլում և վերաբերվում է Ալմա-Աթային[7]։ 2006 թվականին, կյանքի որակի ուսումնասիրության համաձայն, որն անցկացվում է «Mercer» խորհրդատվական ընկերության կողմից, Ալմաթին զբաղեցրել է   Կողմ 183-րդ տեղը (2005-ի համեմատ մեկ դիրքով բարձր)[8]։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրություններ են անցկացվել 215 քաղաքներում։

ԱնունԽմբագրել

Ղազախստանի կառավարության մակարդակով քաղաքի անունը Ալմաթի է, Ռուսաստանում դեռևս օգտագործվում է Ալմա Աթա անունը (սակայն լրատվամիջոցներում երկու տարբերակներն էլ օգտագործվում են)։

Վարչական բաժանումԽմբագրել

1936 թվականին Ղազախստանի գերագույն խորհրդի որոշմամբ Ալմաթայում ձևավորված էին չորս վարչական շրջաններ՝ Պրոլետարական, Լենինյան, Ստալինյան և Ֆրանսիական[9]։ Այնուհետև ավելացան կամ հին շրջանների հաշվին ձևավորվեցին ևս չորս շրջաններ։

 
Քաղաքի շրջանները

(ռուսերեն)

Պաշտոնական խորհրդանիշներԽմբագրել

Քաղաքն ունի պաշտոնական խորհրդանշաններ՝ զինանշան և դրոշ։

ԶինանշանԽմբագրել

Ալմաթիի զինանշանի հիմքը հարավ-արևելյան վահանի ձև ունի, որի վրա սպիտակ հովազն է՝ ութ ծաղիկներով խնձորենու ճյուղը բռնած։ Այդ ծաղիկները խորհրդանշում են քաղաքի ութ շրջանները։ հովազը վստահ քայլքով առաջ է ընթանում, աջ թաթը բարձրանում է հաջորդ քայլի համար, սակայն գլուխը հետ շրջված է, ինչը ցույց է տալիս ժամանակակից քաղաքների զարգացման շարունակականությունը։ Հիմնական ֆոնի վրա պատկերված է Զաիլյան Ալատաուի լեռան ձնառատ գագաթը, որի փեշերին տարածվում է քաղաքը։ Զինանշանի ընդհանուր ֆոնը Ղազախստանի դրոշի գույնն է՝ երկնագույն։

ԴրոշԽմբագրել

Դրոշը կարմիր եզրագծերով սպիտակ գործվածքի վրա զինանշանի պատկերն է, որի երկարության և լայնության միջև 1:2 հարաբերությունն է։

Տես նաևԽմբագրել

Ալմաթիի շատրվաններ

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Ղազախստանի բնակչությունը և ազգային կազմը ըստ 1.07.2010»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-07-23-ին։ Վերցված է 2010-12-18 
  2. «Ղազախստանի բնակչության ազգային կազմը»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-06-27-ին։ Վերցված է 2010-12-18 
  3. 3,0 3,1 Հովհաննես Բարսեղյան (2006)։ «Աշխարհագրական անունների հայերեն տառադարձության մասին որոշում»։ Տերմինաբանական և ուղղագրական տեղեկատու։ Երևան: 9-րդ հրաշալիք։ էջ 47։ ISBN 99941-56-03-9 
  4. «tio.kz»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-08-17-ին։ Վերցված է 2010-12-18 
  5. Worldwide Cost of Living Survey 2008 — city ranking
  6. «Численность населения Республики Казахстан на 1 июня 2017 года»։ stat.gov.kz 
  7. «Южная столица Казахстана — Алматы»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-04-27-ին։ Վերցված է 2019-03-28 
  8. World-wide Quality of Living Survey
  9. Алма-Ата. Энциклопедия / Гл. ред. Козыбаев М. К.. — Алма-Ата: Гл. ред. Казахской советской энциклопедии, 1983. — С. 81. — 608 с. — 60 000 экз.