Բացել գլխավոր ցանկը

Աբյուդենոս (նաև՝ Աբիդենոս[2], հին հուն․՝ Αβυδηνός, ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ, մ.թ.ա. 3-րդ դար), հույն մատենագիր, պատմիչ: Աբյուդենոսը գրել է «Ասորեստանի և Քաղդեայի պատմությունը», որ մեզ չի հասել, սակայն նրանից օգտվել է պատմահայր Մովսես Խորենացին:

Աբյուդենոս
Ծնվել է3-րդ դար
Վախճանվել է2-րդ դար
Մասնագիտությունպատմիչ, մատենագիր
Լեզուհունարեն
Ազգությունհույն
Ուշագրավ աշխատանքներ«Ասորեստանի և Քաղդեայի պատմություն»[1]
Աբյուդենոս Վիքիդարանում

Բել - Հայկ և Նինոս - Արամ ժամանակային զուգադրումները Խորենացին վստահորեն համարում է անկասկածելի, քանի որ այդ մասին պատմում է.` «ի յոլով իրս հաւատարիմն Աբիւդենոս»[3]:

Մովսես Խորենացին բերում է Նինոսից Բել` քաղդեական, ու Արամից Հայկ` հայկական յոթնանուն (Արային չհաշված) ցանկերը՝ Հայկի դիմաց բացատրելով, «որ եղև հակառակ Բելայ» և այդ ամենը վերագրելով վստահելի Աբյուդենոսին.

«Եւ զայս մեզ Աբիւդենոս յիւրում առաջնում առանձնականի իմն մանր ազգաբանութեան ասէ, զոր աստ ուրեմն յետոյ ոմանք բարձին»[3]:

Աբյուդենոսը այդ մասին գրել է առանձին մանր ազգաբանական պատմության մեջ, որը ոմանք վերացրել են, և մեզ չի հասել: Եվ որպեսզի հիշատակված աղբյուրի հանկարծակի չքանալը կասկածելի չթվա ընթերցողին, վկայակոչում է մի այլ հույն պատմիչ Կեփալիոնին: Վերջինիս համաձայն` նման բան հնարավոր է, որովհետև ինքն էլ իր աշխատության սկզբում սկսել էր բոլոր մանր ազգաբանությունները գրի առնել արքունի դիվաններից, բայց թագավորական հրաման է ստացել, որ թողնի աննշան և վատ մարդկանց հիշատակը և նշի միայն քաջ, իմաստուն և աշխարհակալ նախնիներին[4]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Հայ Ժողովրդի Պատմության Քրեստոմատիա», հատոր 1, էջ 377
  2. «Հայաստանի պատմություն», Նիկողայոս Ադոնց, Երևան, 1972, էջ 129, 130, 302.
  3. 3,0 3,1 «Հայոց Պատմություն», Մովսես Խորենացի, Գիրք Ա., գլուխ Ե
  4. «Մարաբ Մծուրնացին Աբյուդենոսի և Խորենացու միջնո՞րդ», Սահակյան, Ա. Ա. (2014).

ԱղբյուրներԽմբագրել