Բացել գլխավոր ցանկը

Աբյուդենոս (հին հուն․՝ Αβυδηνός, ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ, մ.թ.ա. 3-րդ դար), հույն մատենագիր, պատմիչ: Աբյուդենոսը գրել է «Ասորեստանի և Քաղդեայի պատմությունը», որ մեզ չի հասել, սակայն նրանից օգտվել է պատմահայր Մովսես Խորենացին:

Աբյուդենոս
Ծնվել է2-րդ դար
Վախճանվել է2-րդ դար
Մասնագիտությունպատմիչ, մատենագիր
Լեզուհունարեն
Ազգությունհույն
Ուշագրավ աշխատանքներ«Ասորեստանի և Քաղդեայի պատմություն»[1]
Աբյուդենոս Վիքիդարանում

Բել - Հայկ և Նինոս - Արամ ժամանակային զուգադրումները Խորենացին վստահորեն համարում է անկասկածելի, քանի որ այդ մասին պատմում է.`

«ի յոլով իրս հաւատարիմն Աբիւդենոս»[2]:

Մովսես Խորենացին բերում է Նինոսից Բել` քաղդեական, ու Արամից Հայկ` հայկական յոթնանուն (Արային չհաշված) ցանկերը՝ Հայկի դիմաց բացատրելով, «որ եղև հակառակ Բելայ» և այդ ամենը վերագրելով վստահելի Աբյուդենոսին.

«Եւ զայս մեզ Աբիւդենոս յիւրում առաջնում առանձնականի իմն մանր ազգաբանութեան ասէ, զոր աստ ուրեմն յետոյ ոմանք բարձին»[3]:

Աբյուդենոսը այդ մասին գրել է առանձին մանր ազգաբանական պատմության մեջ, որը ոմանք վերացրել են, և մեզ չի հասել: Եվ որպեսզի հիշատակված աղբյուրի հանկարծակի չքանալը կասկածելի չթվա ընթերցողին, վկայակոչում է մի այլ հույն պատմիչ Կեփալիոնին: Վերջինիս համաձայն` նման բան հնարավոր է, որովհետև ինքն էլ իր աշխատության սկզբում սկսել էր բոլոր մանր ազգաբանությունները գրի առնել արքունի դիվաններից, բայց թագավորական հրաման է ստացել, որ թողնի աննշան և վատ մարդկանց հիշատակը և նշի միայն քաջ, իմաստուն և աշխարհակալ նախնիներին[4]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Հայ Ժողովրդի Պատմության Քրեստոմատիա», հատոր 1, էջ 377
  2. «Հայոց Պատմություն», Մովսես Խորենացի, Գլուխ Ա., ե
  3. «Հայոց Պատմություն», Մովսես Խորենացի, Գլուխ Ա., ե
  4. «Մարաբ Մծուրնացին Աբյուդենոսի և Խորենացու միջնո՞րդ», Սահակյան, Ա. Ա. (2014)

ԱղբյուրներԽմբագրել