Հայաստանի ազգային անվտանգության ծառայություն

(Վերահղված է ԱԱԾից)

Հայաստանի կառավարությանն առընթեր Ազգային անվտանգության ծառայություն (ԱԱԾ), գործադիր իշխանության հանրապետական մարմին, որը մշակում և իրականացնում է ազգային անվտանգության բնագավառում Հայաստանի կառավարության քաղաքականությունը, ինչպես նաև ազգային անվտանգության մարմինների կառավարումը։ Այն համարվում է Հայաստանի գլխավոր հատուկ ծառայությունը։

Հայաստանի ազգային անվտանգության ծառայություն
Administrative Building of the National Security 03.JPG
National Security Service of the Republic of Armenia.png
Տեսակկառավարական գործակալություն
ԵրկիրFlag of Armenia.svg Հայաստան
ՀապավումԱԱԾ
ՆախորդողԽՍՀՄ Պետական անվտանգության կոմիտե
Հիմնադրվածդեկտեմբերի 4, 1992
Իրավ. կարգավիճակգործող
Գլխադասային գրասենյակՀայաստան Նալբանդյան փողոց, 104 շենք, Երևան 0001, Հայաստան
ՏարածաշրջանՀայաստան
ՏնօրենԱրգիշտի Քյարամյան
Կայքsnb.am

ԿառուցվածքԽմբագրել

ԱԱԾ-ի կառուցվածքի մեջ են են մտնում մարզային վարչություններն ու Երևանի վարչությունը, Պետական պահանության ծառայությունը, սահմանապահ զորքերիը, Հետախուզությունը, հակահետախուզությունը, Սահմանադրական կարգի պահպանություն և ահաբեկչության դեմ պայքար իրականացնող մարմինը, Տնտեսական անվտանգության և կոռուպցիոն հակազդում իրականացնող մարմինը, Նախաքննություն իրականացնող մարմինը: Ազգային անվտանգության ծառայության լիազորություններն ու պարտականությունները սահմանվում են ՀՀ Ազգային անվտանգության մարմինների մասին օրենքով:

ՏնօրենԽմբագրել

Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրեններ են եղել․

Ընդհանուր տեղեկատվությունԽմբագրել

Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրեն

Տեղակալներ

  • Ստեփան Մելքոնյան
  • Արամ Հակոբյան

ՊատմությունԽմբագրել

1920 թվականին Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո Հայաստանում կազմավորվել է Արտակարգ կոմիտե (ԱԿ) անվանումը կրող կառույց, որը դարձել է այսօրվա Ազգային անվտանգության ծառայության հիմքը։ 1926 թվականին այն անվանափոխվել է «Պետական քաղաքական վարչություն», 1934-ին՝ «Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատ (ՆԳԺԿ)», 1941-ից դարձել է «Պետական անվտանգության ժողովրդական կոմիսարիատ (ՊԱԺԿ)», 1946-ին անվանափոխվել է «Պետական անվտանգության նախարարություն (ՊԱՆ)», 1953-1954 թվականներին եղել է Ներքին գործերի նախարարություն (ՆԳՆ), իսկ 1954 թվականից հանդես է եկել Պետական անվտանգության կոմիտե (ՊԱԿ) անունով մինչև 1991 թվականը։[2]

Հայաստանի անկախացումԽմբագրել

 
ԱԱԾ շենքը Խանջյան-Նալբանդյան խաչմերուկից

1991 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Պետական անվտանգության կոմիտեն վերանվանվեց ՀՀ ազգային անվտանգության վարչություն: 1995 թվականին ԱԱՊՎ վերանվանվեց Ազգային անվտանգության նախարարություն: 1996 թվականի նոյեմբերի 8-ից մինչև 1999 թվականի նոյեմբերը ԱԱՆ-ն միավորվեց ՆԳն-ին՝ դառնալով Ազգային անվտանգության և Ներքին գործերի նախարարության մաս, որի ղեկավարն էր Սերժ Սարգսյանը, ով հեռացվեց պաշտոնից Հոկտեմբերի 27-ի ահաբեկչական գործողությունից հետո: 1999 թվականի նոյեմբերի 13-ին Ազգային Անվտանգության և Ներքին գործերի նախարարությունը տարանջատվեց երկու առանձին նախարարությունններ: ԱԱ նախարար նշանակվեց Կառլոս Պետրոսյանը:

2002 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ԱԱՆ-ն վերակազմավորվեց, որպես Ազգային անվտանգության ծառայություն:

Հետհեղափոխական շրջանԽմբագրել

Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ծառայությունը Հայաստանում ծավալված թավշյա հեղափոխությունից հետո ԱԱԾ նորանշանակ տնօրեն Արթուր Վանեցյանը լրատվամիջոցներին տվեց մեկ ժամյա մամլո ասուլիս, որը աննախադեպ էր: Ըստ սոցիոլոգիական հարցումների ազգային անվտանգության ծառայության նկատմամբ վստահությունը աճել է[փա՞ստ]: ԱԱԾ-ն բացահայտեց մի շարք ընկերությունների կողմից կատարված չարաշահումները և կոռոպցիոն սխեմաներ։ 2018 թվականի սեպտեմբերի 11-ին հրապարակվեց ԱԱԾ տնօրենին գաղտնալսված հեռախոսազրույցը ՀՔԾ պետի հետ [3]:

2019 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Արթուր Վանեցյանը հրաժարական տվեց՝ հրաժականի տեքստում մեղադրելով իշխանություններին որոշումների տարերայնության, գործողությունների հախուռնության, առաջնայինը երկրորդականից, իսկ անցողիկը մնայունից չտարբերելու գործելաոճի մեջ[4]: 2019 թվականի սեպտեմբերից ՀՀ ԱԱԾ տնօրենի պարտականությունները ժամանակավորապես կատարել է տնօրենի առաջին տեղակալ Էդուարդ Մարտիրոսյանը։ 2020 թվականի մարտի 19-ին վերջինս նշանակվել էր ՀՀ ԱԱԾ տնօրեն, ով 2020 թվականի հունիսի 8-ին ազատվել է ՀՀ ԱԱԾ տնօրենի պաշտոնից, նրան փոխարինել է ՀՀ ԱԱԾ փոխտնօրեն Արգիշտի Քյարամյանը:

ԱԱԾ աշխատակցի օրԽմբագրել

Յուրաքանչյուր տարի դեկտմեբերի 20-ին նշվում է ԱԱԾ աշխատակցի օրը[5]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Տես նաևԽմբագրել

ԱղբյուրներԽմբագրել